هشدار خطرناک از تحرکات پنتاگون / آمریکا پهپادها و خودروهای رزمی را یکپارچه کرد

ارتش آمریکا با تغییری عظیم در ساختار نوسازی خود، آزمایش‌های گسترده سلاح‌های خودمختار را در پنج فرماندهی رزمی آغاز کرد.

گزارش دفاع‌اسکوپ در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ از واگذاری مدیریت فرماندهی جدید سامانه‌های خودمختار ارتش آمریکا به یک ژنرال سه‌ستاره خبر داد؛ ساختاری که قرار است توسعه و آزمایش قابلیت‌های خودمختار را از سطح پروژه‌های پراکنده به یگان‌های بزرگ رزمی گسترش دهد.ارتش نام این سازمان را «فرماندهی آینده و سامانه‌های خودمختار» (FASCOM) گذاشته است. این تغییر در اول اکتبر، با دستور آدام تل، سرپرست وزارت ارتش آمریکا، آغاز شد و در واقع با تغییر مأموریت و نام «فرماندهی آینده و مفاهیم» شکل گرفت، نه با ایجاد یک سازمان کاملاً مستقل از صفر.این فرماندهی قرار است حوزه‌هایی بسیار فراتر از پهپاد را پوشش دهد: از آتش دوربرد و خودروهای رزمی تا شناورهای بدون‌سرنشین، شناسایی زرهی، تدارکات و عملیات مهندسی. بااین‌حال، نخستین مأموریت آن بر خلاف انتظار و همچنین صحبت‌هایی که در رسانه‌ها می‌شود استقرار یک ارتش تمام‌خودمختار نیست، بررسی‌ها نشان می‌دهد هدف اصلی و نخستین آزمایش تجهیزات و شکل‌دادن به تاکتیک‌هایی است که بعداً بتوان آنها را در مقیاس بزرگ‌تر به کار گرفت.همین فاصله میان دامنه بلندپروازانه طرح و مرحله فعلی اجرای آن، بخش مهمی از ماجراست.

فرماندهی تازه، مأموریت‌های گسترده

ژنرال کریستوفر لِنیو، معاون رئیس ستاد ارتش و رئیس موقت ستاد، اعلام کرده است که «فرماندهی آینده و سامانه‌های خودمختار» قرار است کار چند سازمان را یکپارچه کند و توسعه فناوری‌های خودمختار را سرعت ببخشد. این مجموعه شامل فرماندهی توسعه قابلیت‌های رزمی، فرماندهی تحقیق و توسعه پزشکی، فرماندهی نوآوری ۷۵، فرماندهی نوسازی مشترک و مرکز تحلیل تصمیم‌گیری تحول است. همچنین قرار است یک مدیر اجرایی سبد خرید برای سامانه‌های خودمختار تعیین شود تا خرید و استقرار این قابلیت‌ها را هماهنگ کند.ادغام این سازمان‌ها می‌تواند بخشی از پراکندگی موجود را کاهش دهد؛ اما گستردگی مأموریت، خودش یک چالش مدیریتی ایجاد می‌کند. یکپارچه‌سازی پژوهش، آزمایش، نوسازی و خرید به این معنا نیست که همه این بخش‌ها ناگهان با سرعت یکسان حرکت خواهند کرد. اگر حدود اختیار فرماندهی جدید، مسئولیت سازمان‌های زیرمجموعه و معیار اولویت‌بندی پروژه‌ها روشن نباشد، ساختار تازه ممکن است به‌جای کوتاه‌کردن مسیر توسعه، مرحله دیگری به هماهنگی‌های اداری اضافه کند.البته لازم به ذکر است که ارتش آمریکا هنوز نام ژنرال سه‌ستاره‌ای را که فرماندهی را برعهده خواهد گرفت اعلام نکرده است. این امر نشان می‌دهد ساختار در حال تکمیل است و هنوز یک شبکه عملیاتی مستقر وجود ندارد.

آزمون از فرماندهی‌های رزم شروع می‌شود

لنیو به فرماندهی آینده و سامانه‌های خودمختار مأموریت داده است که توسعه قابلیت‌های خودمختار را ابتدا در سطح فرماندهی‌های ارتش دنبال کند. طبق برنامه اعلام‌شده، هر یک از پنج فرماندهی رزم ارتش تجهیزات را آزمایش می‌کند، تاکتیک‌های به‌کارگیری را می‌سنجد و درباره نحوه اجرای مأموریت‌های خودمختار پیشنهاد می‌دهد. هدف این است که پیش از گسترش فناوری، معلوم شود چه قابلیت‌هایی در ساختار واقعی یگان‌های رزمی کارآمدند.نمونه‌های اعلام‌شده، دامنه برنامه را روشن می‌کنند: فرماندهی رزم اول ارتش (I Corps) یک یگان آتش خودمختار و یک گروهان شناورهای بدون‌سرنشین را آزمایش می‌کند؛ فرماندهی رزم سوم (III Corps) به‌دنبال شناسایی زرهی خودمختار است و فرماندهی رزم پنجم (V Corps) روی یگان مهندسی برای بازکردن موانع کار خواهد کرد.برای فرماندهی رزم هجدهم هوابرد، قابلیت‌های شناسایی و مراقبت هوایی و جابه‌جایی در نظر گرفته شده و فرماندهی رزم هشتم نیز همکاری بالگردهای سرنشین‌دار و بدون‌سرنشین را آزمایش می‌کند.

در طرح جدید، پایگاه فورت راکر در آلاباما نیز به‌عنوان مرکز تعالی خودمختاری سامانه‌های هوایی بدون‌سرنشین تعیین شده است. هدف، ایجاد محلی برای کنار هم قرارگرفتن متخصصان هوانوردی نظامی و فناوری‌های تجاری و آزمایش آنها در شرایط نزدیک‌تر به کاربرد عملیاتی استاما آزمون چند یگان، حتی اگر موفق باشد، هنوز پاسخ دقیق برای همه پرسش‌ها نیست. سامانه‌ای که در یک محیط کنترل‌شده وظیفه شناسایی یا حمل تجهیزات را انجام می‌دهد، باید در مقیاس بزرگ‌تر نیز از نظر ارتباطات، نگهداری، امنیت نرم‌افزاری و هماهنگی با تجهیزات قدیمی آزمایش شود. خودمختاری وقتی به قابلیت رزمی تبدیل می‌شود که مجموعه این عوامل هم‌زمان کار کنند، نه فقط خود الگوریتم.

برنامه ارتش این است که حداکثر تا سال مالی ۲۰۲۸ خرید و استقرار قابلیت‌های خودمختار را در حوزه‌هایی مانند آتش، خودروهای رزمی، تدارکات دریایی، بازکردن موانع، شناسایی، مراقبت و تعیین هدف در اولویت قرار دهد. بخش دیگری از طرح نیز به همکاری میان پلتفرم‌های سرنشین‌دار و بدون‌سرنشین اختصاص دارد.برای تبدیل این فهرست به توان رزمی، فقط اختصاص بودجه یا تعیین یک مدیر خرید کافی نیست. دفتر پاسخگویی دولت آمریکا (GAO) در گزارشی درباره سامانه‌های رباتیک و خودمختار نیروی دریایی در ژوئن ۲۰۲۶، از مشکلات ناشی از تغییر اولویت‌های مدیریتی، پراکندگی مسئولیت‌ها و رویکردهای جداگانه برای هر حوزه فناوری خبر داد. این نهاد تأکید کرد که نبود رهبری باثبات و مشخص‌نبودن نقش سازمان‌ها، سرمایه‌گذاری و توسعه را کند می‌کند. اگرچه گزارش درباره نیروی دریایی است، مشکلات سازمانی آن هشداری مرتبط برای هر تلاش گسترده جهت یکپارچه‌کردن سامانه‌های خودمختار به شمار می‌رود.در ارتش آمریکا، ایجاد یک فرماندهی جدید قرار است همین نوع موانع را کاهش دهد؛ اما نتیجه به این بستگی دارد که آیا اختیار تصمیم‌گیری، منابع مالی و مسئولیت آزمون واقعاً با یکدیگر هم‌راستا می‌شوند یا نه.

آزمون‌های تسلیحاتی زیر فشارند

در این میان، ظرفیت ارزیابی فنی نیز مسئله‌ای جدی است. دفتر پاسخگویی دولت آمریکا در ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد تغییرات سازمانی و کاهش نیروی انسانی در دفتر مدیر آزمایش و ارزیابی عملیاتی وزارت دفاع، توان نظارت بر تسلیحات را محدود کرده است. لازم به ذکر است که این دفتر در سال ۲۰۲۵ بر ۱۷۳ برنامه تسلیحاتی نظارت داشت به این صورت که کارکنان باقی‌مانده با برنامه‌های بیشتر و در برخی موارد با کمبود تخصص روبه‌رو شده بودند. دفتر پاسخگویی دولت آمریکا هشدار داد که ادامه این وضعیت، خطر تحویل سامانه‌هایی با کاستی‌های عملیاتی ثبت‌نشده را افزایش می‌دهد.این مسئله برای سامانه‌های خودمختار اهمیت دوچندان دارد. رفتار نرم‌افزار می‌تواند با داده، محیط و نسخه‌های به‌روزشده تغییر کند؛ بنابراین آزمایش اولیه به‌تنهایی برای اثبات قابلیت اطمینان کافی نیست. اگر خرید و استقرار سریع‌تر شود، اما ظرفیت آزمون و ارزیابی هم‌پای آن افزایش نیابد، خطر آن وجود دارد که سرعت ورود سامانه‌ها به یگان‌ها از سرعت شناخت محدودیت‌های آنها جلو بزند.

انسان هنوز از میدان بیرون نرفته است

با وجود عنوان فرماندهی و دامنه مأموریت‌های آن، هدف اعلام‌شده ارتش واگذاری همه تصمیم‌ها به ماشین نیست. لنیو در توضیح این تحول گفته است فناوری به‌تنهایی نمی‌جنگد و سربازان همچنان باید از ابزارهای جدید برای اجرای مأموریت استفاده کنند. در نمونه همکاری بالگردهای سرنشین‌دار و پهپادها نیز هدف این است که خلبانان از حسگرهای پهپادی برای شناسایی اهداف فراتر از خط دید و هماهنگی آتش بهره بگیرند، نه اینکه نقش انسان به‌طور کامل حذف شود.بااین‌حال، هرچه تعداد سامانه‌های خودمختار بیشتر شود، مسئولیت اپراتور و فرمانده نیز پیچیده‌تر خواهد شد: چه زمانی باید به پیشنهاد سامانه اعتماد کرد، در چه شرایطی باید مأموریت را متوقف کرد و چه کسی پاسخ‌گوی خطای یک سامانه خواهد بود؟ فرماندهی تازه باید این مسائل را در طراحی تاکتیک، آموزش و آزمون بگنجاند؛ وگرنه یکپارچه‌سازی سخت‌افزارها الزاماً به یکپارچگی تصمیم‌ها منجر نمی‌شود.

معیار موفقیت، فقط تعداد سامانه‌ها نیست

فرماندهی آینده و سامانه‌های خودمختار قرار است پژوهش و نوسازی را به آزمایش در یگان‌های رزمی و سپس خرید و استقرار نزدیک‌تر کند. این تغییر می‌تواند سرعت توسعه فناوری خودمختار را افزایش دهد؛ اما نتیجه نهایی به کیفیت آزمایش، روشن‌بودن مسئولیت‌ها و توان نگهداری و پشتیبانی از سامانه‌ها وابسته است.اگر این فرماندهی بتواند فناوری‌های پراکنده را به قابلیت‌های آزموده‌شده و قابل پشتیبانی تبدیل کند، تغییر ساختاری آن معنا پیدا خواهد کرد. اما اگر سرعت خرید از ظرفیت ارزیابی جلو بزند یا سازمان‌های متعدد همچنان بر سر اختیار و منابع با یکدیگر رقابت کنند، فرماندهی جدید ممکن است همان موانعی را بازتولید کند که قرار است برطرفشان کند.بنابراین آزمون اصلی ارتش آمریکا این است که چقدر زود می‌تواند بفهمد کدام‌یک از سامانه‌های خودمختاری که خریداری می‌کند شرایط واقعی قابل اعتمادند.