۱۵ روایت برگزیده رویداد ملی «همچو سرو» معرفی شدند
رویداد ملی «همچو سرو» با دریافت ۹۸۷ روایت از تجربه‌های زیسته زنان در روزهای جنگ و همدلی، با معرفی ۱۵ اثر برگزیده و انتشار آن‌ها در قالب کتاب به کار خود پایان داد.
به گزارش سفیر ارجان آیین اختتامیه رویداد ملی «همچو سرو» با محوریت ثبت تجربه‌های زیسته زنان از روزهای جنگ و همدلی، پس از برگزاری کارگاه‌های روایت‌نویسی و داوری آثار، برگزار شد و ۱۵ روایت برگزیده این رویداد معرفی شدند.
این رویداد که از ۹ مهرماه در فرهنگستان هنر آغاز شده بود، با هدف ثبت تجربه‌های کمتر شنیده‌شده زنان از روزهای جنگ و حفظ خاطرات جمعی شکل گرفت. از میان آثار دریافتی، ۷۵ روایت به مرحله نهایی راه یافتند و در نهایت ۱۵ اثر برای انتشار در قالب کتاب انتخاب شدند.
در بخش پایانی این رویداد، پنل انتقال تجربه با حضور حامد شکیبانیا، محمدرضا جوان‌آراسته، سارا عرفانی و ناصر نادری برگزار شد و حاضران درباره اهمیت روایتگری، ثبت روزمرگی‌های جنگ و نقش نویسندگان و مستندسازان در بازتاب ابعاد انسانی این تجربه‌ها سخن گفتند.
تأکید بر اهمیت ثبت تجربه‌های روزمره جنگ
حامد شکیبانیا، مستندساز و دبیر پنل رویداد، با اشاره به برگزاری کارگاه انتقال تجربه در روز سوم این برنامه، گفت: محمدرضا جوان‌آراسته درباره ضرورت یادداشت‌نویسی در روزهای جنگ، سارا عرفانی درباره تجربه خود و فرزندانش و ناصر نادری درباره بازگشت ایرانیان از مرز رازی در جریان جنگ ۴۰ روزه صحبت کردند. در این نشست همچنین تصاویری از این تجربه‌ها به نمایش درآمد.
شکیبانیا ثبت تجربه‌های مردم را اقدامی ارزشمند دانست و افزود: رویداد «همچو سرو» تلاش کرد با بهره‌گیری از منتورهای شناخته‌شده و برگزاری برنامه‌های آموزشی منظم، علاقه‌مندان به نوشتن را با دانش و تجربه لازم برای ثبت روایت‌های خود آشنا کند؛ با این حال، برای ثبت دقیق‌تر تجربه‌های این روزگار همچنان به تلاش‌های بیشتری نیاز است.
محمدرضا جوان‌آراسته نیز با تأکید بر مسئولیت نویسندگان در ثبت وقایع، نوشتن یادداشت‌های روزانه را اقدامی ساده و مؤثر دانست که می‌تواند در آینده به ماده اولیه روایت‌های ماندگار تبدیل شود.
به گفته وی، جزئیاتی مانند رفت‌وآمد مردم، حضور آن‌ها در خیابان‌ها و زندگی روزمره خانواده‌ها، تصویری انسانی‌تر و واقعی‌تر از شرایط جنگ ارائه می‌کنند و می‌توانند ابعادی را به نمایش بگذارند که در روایت‌های خبری کمتر دیده می‌شوند.
عرفانی: روایت‌های مهم جنگ فقط در صحنه‌های اصابت شکل نمی‌گیرند
سارا عرفانی، نویسنده و مدرس داستان‌نویسی، با اشاره به تجربه خود و فرزندانش از روزهای جنگ، گفت: جنگ آدم‌ها را بزرگ می‌کند و گاهی این بزرگ شدن در فاصله‌ای دور از میدان جنگ اتفاق می‌افتد.
وی با روایت تجربه دختر نوجوانش از کار کردن در یک کافه در روزهای جنگ، بر اهمیت توجه به تجربه‌های فردی و مواجهه انسان‌ها با ترس‌هایشان تأکید کرد.
عرفانی خاطرنشان کرد که نویسندگان نباید تنها به دنبال سوژه‌های خاص و اتفاقات مستقیم جنگ باشند؛ چراکه بسیاری از روایت‌های مهم در موقعیت‌هایی شکل می‌گیرند که افراد با ترس‌های خود مواجه می‌شوند و در جریان همین تجربه‌ها رشد می‌کنند.
نادری: روایت بازگشت ایرانیان از مرز رازی، سوژه‌ای متفاوت از جنگ بود
ناصر نادری، مستندساز، نیز با اشاره به تجربه حضور خود در جنگ‌های عراق، سوریه، لبنان و جنگ ۱۲ روزه، از آغاز تصویربرداری از مناطق آسیب‌دیده در روزهای ابتدایی جنگ اخیر سخن گفت.
وی روایت امدادگران هلال‌احمر و مواجهه با زندگی شخصی مردم در مناطق تخریب‌شده را از بخش‌های تأثیرگذار این تجربه دانست و به نمونه‌هایی از تلاش مردم برای یافتن وسایل خانه و حفظ نشانه‌های زندگی عادی پس از حملات اشاره کرد.
نادری همچنین با تشریح حضور گروه مستندسازی خود در مرز رازی گفت برخلاف تصور اولیه، خروج گسترده‌ای از ایران صورت نمی‌گرفت و روزانه حدود ۱۵۰۰ نفر از کشورهای مختلف برای ورود به ایران مراجعه می‌کردند. به گفته او، روایت ایرانیانی که در شرایط جنگی برای بازگشت به کشور تلاش می‌کردند، به یکی از سوژه‌های مهم این مستند تبدیل شد.
اردبیلی: روایت‌های زنانه باید به میراثی ماندگار تبدیل شوند
مریم اردبیلی، رئیس مرکز زنان و خانواده شهرداری تهران، با تأکید بر اهمیت ثبت روایت‌های زنانه، گفت روایتگری از نخستین تجربه‌های زندگی و از طریق مادران آغاز می‌شود و روایت‌های زنان می‌توانند ابعاد متفاوت و کمتر دیده‌شده وقایع را بازتاب دهند.
وی با اشاره به نقش زنان در جنگ ۱۲ روزه افزود: زنان تنها قربانیان جنگ نبودند، بلکه به‌عنوان کنشگرانی مؤثر، در حفظ انسجام خانواده‌ها و محله‌ها نقش داشتند. مادران تلاش کردند با وجود ترس و نگرانی، شرایط جنگ را برای فرزندانشان قابل فهم و مدیریت کنند و زنان در محله‌ها، مساجد و گروه‌های مردمی نیز برای تداوم زندگی روزمره تلاش کردند.
اردبیلی با بیان اینکه روایت وقایع نباید به نخبگان و هنرمندان محدود شود، تأکید کرد باید زمینه مشارکت عمومی مردم در ثبت تجربه‌هایشان فراهم شود تا خاطرات فردی به سرمایه‌ای ملی و میراثی ماندگار تبدیل شوند.
وی همچنین با اشاره به استقبال از رویداد «همچو سرو» گفت نزدیک به هزار اثر به دبیرخانه ارسال شد و ۷۵ اثر به مرحله نهایی راه یافتند. به گفته اردبیلی، هر روایت بخشی از تجربه و تاریخ جمعی مردم را ثبت می‌کند و ارزش حفظ شدن دارد.