تمبر؛ میراثی ماندگار برای روایت تاریخ و هویت البرز
مدیرکل پست البرز با اشاره به اینکه تاکنون تمبری با عنوان اختصاصی البرز منتشر نشده است، گفت: ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و گردشگری این استان، از جمله جاده چالوس، سد کرج و پل B۱، می‌تواند در قالب تمبرهای یادبود معرفی و ماندگار شود.
محمدمهدی پیش‌قدم، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث آریا، با اشاره به وضعیت تمبرهای اختصاصی استان البرز اظهار کرد: در حال حاضر تمبر اختصاصی با عنوان استان البرز در مخزن پست استان وجود ندارد و یکی از دلایل این موضوع، قدمت نسبتاً کوتاه البرز به‌عنوان یک استان مستقل در تقسیمات کشوری است.
مدیرکل پست البرز افزود: البرز حدود یک دهه است که به‌عنوان استان مستقل شناخته می‌شود و پیش از آن، کرج و شهرستان‌های این محدوده بخشی از استان تهران بودند؛ با این حال، این استان از ظرفیت‌های متنوعی برخوردار است که می‌توان از آنها برای معرفی البرز در قالب تمبرهای یادبود استفاده کرد.
پیش‌قدم با اشاره به ظرفیت‌های عمرانی و گردشگری استان برای انتشار تمبر اختصاصی گفت: پل B۱ می‌تواند یکی از موضوعات مناسب برای این منظور باشد؛ چراکه اهمیت این پروژه و اتفاقات مرتبط با آن، ظرفیت ثبت در قالب تمبر را دارد.
او ادامه داد: سد کرج و جاده چالوس نیز از دیگر ظرفیت‌های مهم استان هستند. جاده چالوس برای بسیاری از مردم کشور خاطره‌انگیز است و علاوه بر اهمیت ارتباطی، از نظر طبیعی و گردشگری نیز جایگاه ویژه‌ای دارد.
این مسئول با بیان اینکه معرفی هویت یک منطقه فقط به آثار عمرانی و زیرساختی محدود نمی‌شود، افزود: بخشی از هویت تاریخی کرج با باغداری و کشاورزی پیوند خورده است و این پیشینه نیز می‌تواند در شمار موضوعاتی قرار گیرد که برای معرفی البرز در قالب تمبر مورد توجه قرار می‌گیرند.
مدیرکل پست البرز با تأکید بر اهمیت تمبر در ثبت موضوعات تاریخی و فرهنگی اظهار کرد: تمبر بخشی از میراث فرهنگی و تاریخی کشور محسوب می‌شود و می‌تواند شخصیت‌ها، رویدادها، مناسبت‌ها و موضوعات مختلف را در قالب یک اثر ماندگار به نسل‌های بعد معرفی کند.
او توضیح داد: مجموعه‌داری تمبر این امکان را فراهم می‌کند که افراد با بخش‌هایی از تاریخ، مفاخر، رویدادهای ملی و موضوعات فرهنگی آشنا شوند. از این منظر، انتخاب موضوع برای انتشار تمبر اهمیت دارد و ظرفیت‌های هر منطقه می‌تواند زمینه‌ای برای معرفی داشته‌های آن در سطح ملی باشد.
پیش‌قدم با اشاره به موجودی مخزن تمبر پست البرز گفت: در حال حاضر ۱۵ هزار و ۸۹۷ قطعه تمبر یادگاری و یک میلیون و ۵۱۴ هزار و ۵۷ قطعه تمبر جاری در مخزن پست استان نگهداری می‌شود.
این مسئول تصریح کرد: تمبرهایی که از سوی شرکت ملی پست چاپ و منتشر می‌شوند، مطابق ضوابط در مخازن و آرشیوهای مربوط نگهداری می‌شوند و بخشی از نمونه‌های قدیمی نیز در این مجموعه‌ها وجود دارد.
مدیرکل پست البرز درباره نحوه نگهداری و گردش تمبرها اظهار کرد: نمونه‌هایی از دهه ۴۰ به بعد در مجموعه موجود است که در قالب کارت‌پستال، نمونه یا آثار دارای مهر تأیید نگهداری می‌شوند؛ با این حال، مخزن استان محل نگهداری دائمی تمام تمبرهای بسیار قدیمی نیست.
او افزود: موجودی مخزن استان به‌صورت دوره‌ای گردش دارد؛ تمبرهایی که قابلیت عرضه دارند، فروخته می‌شوند و نمونه‌هایی که باید در آرشیو اصلی نگهداری شوند، به مخزن اصلی شرکت ملی پست بازگردانده می‌شوند.
پیش‌قدم همچنین با اشاره به تبادل تمبر میان کشورهای عضو اتحادیه جهانی پست گفت: کشورهای عضو این اتحادیه، تمبرهای منتشرشده خود را برای یکدیگر ارسال می‌کنند تا سوابق آنها در مجموعه‌های مربوط نگهداری شود.
از مشاهیر ایران تا رویدادهای ملی و بین‌المللی
مدیرکل پست البرز درباره موضوعات تمبرهای موجود در مجموعه اظهار کرد: بخشی از این تمبرها به مشاهیر ایران از جمله فردوسی، رودکی و ابن‌سینا اختصاص دارد و بخشی دیگر نیز شخصیت‌های ورزشی و رویدادهای ورزشی را شامل می‌شود.
او اضافه کرد: در گذشته بیشتر تمبرهایی با تصویر شخصیت‌های درگذشته و مفاخر کشور منتشر می‌شد، اما در دوره‌های بعد این رویه تغییر کرد و تمبرهایی با تصویر برخی شخصیت‌های ورزشی در قید حیات نیز به چاپ رسید. برای نمونه، پس از انتشار تمبر علی پروین، علی دایی نیز از جمله چهره‌های ورزشی بود که تمبر او منتشر شد.
پیش‌قدم بیان کرد: پس از برگزاری بازی‌های آسیایی و المپیک نیز برای شماری از مدال‌آوران و قهرمانان ورزشی تمبرهایی منتشر شد. همچنین مناسبت‌هایی مانند روز ملی صنایع‌دستی و روز جهانی منابع طبیعی از دیگر موضوعاتی هستند که تمبرهای یادبود به آنها اختصاص یافته‌اند.
این مسئول با اشاره به برخی نمونه‌های شاخص موجود در مجموعه گفت: تمبر حضرت امام خمینی(ره) از نمونه‌های شاخص پس از انقلاب است. همچنین آثاری مرتبط با چهره‌های علمی و هنری کشور، از جمله تابلوی «ظهر عاشورا» اثر استاد فرشچیان، تصویر این هنرمند و چهره دکتر حسابی، در میان نمونه‌های تمبر قرار دارند.
مدیرکل پست البرز ابراز کرد: تمبرهایی با موضوع فرماندهان ایرانی، شهرهای خلاق، سال بین‌المللی، شب یلدا، ایران و بلاروس، غزه، بازی‌های آسیایی، شهید جمهور و ایران و عمان نیز در این مجموعه وجود دارد که هر یک به موضوع یا مناسبت مشخصی اختصاص یافته‌اند.
پیش‌قدم در پایان با تأکید بر ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و گردشگری استان البرز خاطرنشان کرد: معرفی این ظرفیت‌ها در قالب تمبرهای یادبود می‌تواند ضمن ثبت بخشی از هویت استان، زمینه آشنایی بیشتر مردم کشور با پیشینه و داشته‌های البرز را فراهم کند.