پاسخ آیت‌الله سیستانی به پرسشی درباره حکم «بی حجابی اجباری» در مدارس یکی از کشورهای اسلامی

آیت‌الله سیستانی، مرجع تقلید شیعیان به پرسشی درباره حکم «بی حجابی اجباری» در مدارس یکی از کشورهای اسلامی پاسخ داد.

آیت‌الله العظمی سیستانی در پاسخ به استفتایی درباره حکم شرعی کنار گذاشتن حجاب در مدارس کشورهای اسلامی در صورت اجبار و بروز ضرر یا مشقت شدید، تأکید کردند که اگر پذیرش این اجبار پیامدهای منفی گسترده‌ای همچون آسیب به هویت فرهنگی جامعه و تشدید تلاش مسئولان برای محو سنت‌های اسلامی داشته باشد، صرف وجود ضرورت شخصی برای کنار گذاشتن حجاب کافی نیست و باید این پیامدها نیز در نظر گرفته شود.

متن پرسش و پاسخ که در وب سایت عربی مرجع عالیقدر منتشر شده به این شرح است:

اگر در یکی از کشورهای اسلامی، پوشیدن لباس فرم در مدارس دخترانه اجباری شود و از ورود دانش‌آموزان محجبه به مدارس جلوگیری کنند و همچنین به معلمان محجبه اجازه ندهند با حجاب در مدرسه حاضر شوند و تدریس کنند، به‌گونه‌ای که این ممنوعیت موجب زیان قابل‌توجه یا سختی و مشقت شدید برای آنان شود، حکم شرعی چیست؟

آیا حکم این افراد همانند زنان مسلمانی است که در کشورهای غیراسلامی با ممنوعیت حجاب در مدارس روبه‌رو هستند؟ یعنی باید تا حد امکان حجاب شرعی خود را حفظ کنند؛ برای مثال، با کلاه بیشتر موهای سر خود را بپوشانند و با پوشیدن لباس یقه‌بلند، گردن خود را کاملاً تا زیر چانه بپوشانند و تنها به اندازه‌ای که ضرورت ایجاب می‌کند، از رعایت حجاب صرف‌نظر کنند؟

آیا حکم آنان همین است یا تفاوتی وجود دارد؟

اگر تن دادن به اجبار برای کنار گذاشتن حجاب، پیامدهای منفی و گسترده‌ای برای جامعه داشته باشد، صرف وجود ضرورت شخصی برای پذیرش این اجبار کافی نیست؛ به‌ویژه اگر این اقدام به هویت فرهنگی جامعه آسیب جدی وارد کند و موجب شود مسئولان در تلاش برای از میان بردن سنت‌های اسلامی جامعه، جسورتر شوند و به اقدامات خود ادامه دهند. بنابراین، این پیامدهای اجتماعی نیز باید در نظر گرفته شود. والى الله المشتکى.

السؤال: إذا طبّق الزی الموحد فی مدارس البنات فی إحدى الدول الإسلامیه فمنع من دخول الطالبات بالحجاب إلیها کما منع من دخول المعلمات المحجبات بحجابهن وممارستهن للتدریس فوقعن فی ضرر معتد به او حرج بالغ، فهل یجری علیهن حکم أمثالهن فی الدول غیر الإسلامیه إذا منع الحجاب فی مدارسها، أی أن علیهن رعایه الحجاب الشرعی بالمقدار الممکن – کستر معظم شعر الرأس بقبعه مثلاً وستر الرقبه بتمامها إلى الذقن بلبس ثوب (بلوز) طویل الرقبه – وعدم ترکه الا بمقدار ما تحتّمه الضروره . هل هذا هو حکمهن أو یختلف عما ذکر؟

الجواب: لا تکفی الضروره الشـخصیه فیما إذا ترتبت مفسده نوعیه شدیده على الاستجابه للإلزام بترک الحجاب، وهی الإضرار بالهویه الثقافیه للمجتمع وتمادی السلطات فی محاولاتها لطمس تقالیده الإسلامیه، فلا بد من أن یؤخذ هذا فی الحسبان. والى الله المشتکى.