الشرع در ریاض؛ بازی ظریف میان «بازسازی اقتصادی» و «تعهدات دفاعی»
لینک منبع: الشرع در ریاض؛ بازی ظریف میان «بازسازی اقتصادی» و «تعهدات دفاعی» در یک نگاه دمشق با اولویت‌بخشی به احیای زیرساخت‌ها و بازسازی اقتصادی، تلاش دارد با بهره‌گیری از ریاض، جایگاه منطقه‌ای خود را ترمیم و از انزوای گذشته فاصله بگیرد. دمشق گزارش‌های مربوط به اعزام نیرو به یمن را به‌طور رسمی رد و تأکید کرده که با وجود حمایت از امنیت عربستان و خلیج فارس، راهبرد […] سایت منبع: سفیر ارجان
دمشق با اولویت‌بخشی به احیای زیرساخت‌ها و بازسازی اقتصادی، تلاش دارد با بهره‌گیری از ریاض، جایگاه منطقه‌ای خود را ترمیم و از انزوای گذشته فاصله بگیرد.
دمشق گزارش‌های مربوط به اعزام نیرو به یمن را به‌طور رسمی رد و تأکید کرده که با وجود حمایت از امنیت عربستان و خلیج فارس، راهبرد خود را بر همکاری‌های غیرنظامی متمرکز کرده است.
حضور پررنگ مقامات ارشد دفاعی و امنیتی سعودی در جلسات، نشان می‌دهد که رایزنی‌ها فراتر از سرمایه‌گذاری، بر هماهنگی‌های راهبردی برای مدیریت تنش‌های منطقه‌ای استوار بوده است.
پیوستن به پیمان دفاعی «مکه» به دلیل موانعی مانند نیاز مبرم به بازسازی ارتش، فشارهای نظامی در جنوب سوریه و ریسک درگیری مستقیم، فعلاً قطعی نیست.
روز ۶ اکتبر ۲۰۲۶، احمد الشرع، رییس جمهور سوریه، پس از یک سفر یک‌روزه ریاض را ترک کرد. به گفته رسانه‌های سعودی، امیر منطقه ریاض و وزیر دفاع در بدرقه او شرکت داشتند. پس از آن، سفیر ارجان به نقل از یک مقام امریکایی و یک مقام نظامی سوری گزارش داد که سوریه در هنگامه تشدید جنگ علیه انصارالله یمن، به طور جدی در حال بررسی ارائه کمک نظامی به عربستان است.
اما، سفیر ارجان سعودی (SPA) و سفیر ارجان سانا تأیید کردند که در این دیدار «چشم‌انداز روابط دوجانبه و زمینه‌های همکاری» و آخرین تحولات منطقه جهت حمایت از امنیت و ثبات، بدون اعلام نام یمن یا ائتلاف، مورد بحث قرار گرفت. ریاست‌جمهوری سوریه همچنین به بازسازی و زیرساخت‌ها اشاره کرد.
۲۱ آگوست ۲۰۲۶: الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، در پایان سفر رسمی خود به اسلام‌آباد، تأیید کرد که دمشق در حال بررسی پیوستن به توافق‌نامه دفاع مشترک مکه بین عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان است، اما هنوز تصمیم نهایی در این زمینه گرفته نشده و اولویت با بازسازی و همکاری اقتصادی است.
۳۱ اوت ۲۰۲۶: محمد اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، طی سفری به بریتانیا، اعلام کرد که ۶ تا ۷ کشور مسلمان برای پیوستن به اتحاد مکه ابراز علاقه کرده‌اند ، بدون اینکه نامی از این کشورها ببرد. البته، نام سوریه بدون تأیید رسمی منتشر شده است.
۷ اکتبر ۲۰۲۶ : احمد موفق زیدان، مشاور رسانه‌ای رئیس‌جمهور سوریه، در پاسخ به گزارش رویترز مبنی بر اینکه ریاض از الشرع خواسته است نیروهای تهاجمی سوریه را در یمن مستقر کند، اظهار داشت: «امنیت عربستان سعودی و خلیج فارس بخشی از امنیت سوریه است و ما در دمشق با تمام قدرت و قاطعیت در کنار مردم خود در سرزمین دو مسجد مقدس ایستاده‌ایم. اما آنچه برخی رسانه‌ها در مورد درخواست ریاض برای اعزام نیروهای سوری به عربستان یا یمن اعلام می‌کنند، دروغ است و هیچ حقیقتی ندارد.»
کارشناسان منطقه، سفر الشرع را مرتبط با تحولات اخیر می‌دانند. به‌ویژه اینکه این سفر ساعاتی پس از فعال شدن ائتلاف و حمله به فرودگاه‌های عربستان سعودی انجام شد. اگرچه اهداف اعلام‌شده مربوط به اقتصاد و سرمایه‌گذاری و همچنین شامل بازسازی می‌شود که نیاز فوری سوریه پس از لغو تحریم‌ها است، اما اهداف ضمنی این سفر بیشتر به پیامی مبنی بر همسویی سیاسی سوریه با عربستان سعودی مرتبط است.
البته، منابع ناظر بر این باورند که نتایج اعلام‌شده این سفر محدود است. زیرا بیانیه مشترکی برای تعریف نقش سوریه در تحولات یمن یا ارائه نشانه‌های اولیه از پیوستن به ائتلاف مکه وجود ندارد.
منابع دیپلماتیک باور دارند که احتمال پیوستن سوریه به «اتحاد مکه» در کوتاه‌مدت همچنان پایین است ، زیرا عضویت به معنای تعهد به دفاع مشترک است که می‌تواند به‌طور خودکار در صورت هرگونه حمله جدید حوثی‌ها فعال شود و این امر دمشق را در رویارویی مستقیمی قرار می‌دهد که هنوز در مورد آن تصمیمی نگرفته است. همچنین، مشارکت جنگی در درگیری یمن، حداقل بر اساس گزارش‌های ترکیه مبنی بر رد درخواست قبلی برای اعزام جنگنده، ضعیف است.
باید توجه داشت که ارتش سوریه هنوز در مرحله بازسازی بوده، جنوب سوریه نیز تحت فشار حملات مکرر اسرائیل قرار دارد و مشروعیت داخلی همچنان شکننده است.
با وجود گزارش رسانه‌ها مبنی بر اینکه عربستان از الشرع خواسته است نیروهای تهاجمی در یمن مستقر کند، دمشق ضمن تأکید مجدد بر موضع خود در حمایت از ریاض، این گزارش را تکذیب کرد. همچنین، بیانیه‌های رسمی عربستان سعودی و سوریه به صحبت در مورد روابط دوجانبه، بازسازی و تحولات منطقه‌ای محدود شده است.
اما حضور مقاماتی سعودی از بخش‌های دفاعی، وزارت خارجه و امنیت ملی، نشان می‌دهد که مذاکرات ماهیتاً امنیتی بوده‌اند و نه صرفاً سرمایه‌گذاری به‌عنوان یک پرونده اصلی.
به باور کارشناسان، احتمال پیوستن سوریه به اتحاد مکه در کوتاه‌مدت اندک تا متوسط است ، اما طبق اظهارات الشیبانی، این موضوع در دست بررسی است، به‌ویژه که عضویت در آن مستلزم تعهد دفاعی مشترک بوده که دمشق تاکنون در مورد آن تصمیمی نگرفته است.
از سوی دیگر، طبق گزارش رسانه‌های ترکیه، با توجه به رد درخواست اعزام جنگجو توسط سوریه به دلیل تمرکز بر بازسازی ارتش، احتمالاً مشارکت نظامی سوریه در یمن منتفی شود. آنچه دمشق را به سمت مشارکت احتمالی تشویق می‌کند، نیاز به سرمایه‌گذاری عربستان، مشارکت ترکیه و تمایل به خروج از انزوای قبلی است. اما شکنندگی داخلی، فشار اسرائیل در جنوب و خطر گشودن جبهه‌ای جدید، عوامل بازدارنده هستند.
در مجموع، به احتمال زیاد دیدار اخیر الشرع از ریاض شامل هماهنگی سیاسی است که حمایت عربی از ریاض را تقویت و در مقابل، جایگاه دمشق را بهبود می‌بخشد.