بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان
از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه‌های آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
سفیر ارجان گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.
رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.
طبق گزارش PBS NewsHour محسن رضایی، رئیس شورای عالی امنیت ملی ایران، پاسخ تازه آمریکا به طرح پایان جنگ را «ناکافی» خواند و گفت تهران دیگر به آمریکا پاسخ نمی‌دهد و واشنگتن باید برخی مسائل را روشن کند. به نوشته این رسانه، آمریکا برخی از هفت شرط را پذیرفته اما بقیه روشن نیست. او تهدید کرد در صورت شدت گرفتن درگیری، کابل‌ها، مراکز داده، تأسیسات هوش مصنوعی و دیگر سایت‌های منطقه هدف قرار می‌گیرند. نیروی دریایی سپاه نیز هر کشتی در تنگه هرمز را که سامانه ناوبری و شناسایی خود را خاموش کند «متخاصم» دانست. پیش‌تر هیئت ایران در مجمع عمومی سازمان ملل طرحی برای توافق سریع‌تر ارائه کرده بود که پس از رد شدن، دو طرف از طریق میانجی در تماس مانده‌اند.
در گزارشی از بلومبرگ، آمده است بازوی تحقیقاتی شرکت آموندی اس‌ای برای بازار سهام هند پس از فروش سنگین ناشی از قیمت بالای نفت و خروج پیوسته سرمایه‌های خارجی، امکان بازگشت می‌بیند. آلسیا براردی، رئیس بخش اقتصاد کلان جهانی و راهبرد بازارهای نوظهور در مؤسسه سرمایه‌گذاری آموندی، در مصاحبه‌ای در بمبئی گفت پایان جنگ ایران می‌تواند برای هند، به دلیل وابستگی این کشور به واردات نفت، نقطه عطف باشد. او با اشاره به بهبود سرمایه‌گذاری خصوصی و دیگر داده‌های اقتصادی افزود: «من کاملاً خوش‌بین هستم.» بر پایه این گزارش، شاخص نیفتی ۵۰ هند نزدیک به ۱۴ درصد افت کرده و از ضعیف‌ترین عملکردها در آسیا بوده است؛ رشد ضعیف سوددهی و خروج بیش از ۳۰ میلیارد دلاری سرمایه خارجی به سهام و روپیه فشار آورده است.
بلومبرگ می‌نویسد جنگ آمریکا و ایران از اواخر فوریه اقتصادهای وابسته به نفت مانند هند را تحت فشار گذاشته و اختلال در تنگه هرمز قیمت نفت خام و تورم را بالا برده است. براردی شرکت‌های مرتبط با بخش‌های دفاعی و تولیدی هند را ترجیح می‌دهد؛ شاخص سهام دفاعی این کشور بیش از ۱۶ درصد رشد کرده است. بانک مرکزی هند پیش‌بینی رشد سال مالی را از ۶.۷ درصد به ۷.۱ درصد ارتقا داد و اقتصاد در فصل ژوئن ۷.۸ درصد رشد کرد.
گاردین در تحلیلی به قلم پاتریک وینتور نوشت حمله موشکی یمن به فرودگاه ملک خالد ریاض، ترامپ را وادار به بازنگری راهبرد سیاسی‌اش پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کرده است. به نوشته گاردین، ترامپ جمعه طرحی رونمایی کرده بود که گرانی گازوئیل را به حملات زلنسکی به پالایشگاه‌های روسیه نسبت می‌داد و می‌خواست جنگ ایران و یمن را تا پس از انتخابات مسکوت نگه دارد.
او مدعی شده بود محاصره تنگه هرمز شکسته شده و مذاکره با ایران ممکن نیست. گاردین می‌افزاید پس از حمله ریاض، این راهبرد شکننده غیرقابل دوام است؛ در حمله ۱۲ نفر کشته شدند که یکی آمریکایی بود و ترامپ دو بار درخواست کمک عربستان را رد کرده است. به نوشته گاردین، مقصر دانستن زلنسکی کارساز نیست، زیرا روسیه حدود ۱۲ درصد گازوئیل دریایی جهان را تأمین می‌کرد و صادراتش حدود یک‌سوم کاهش یافته است. اروپا نگران رابطه ترامپ با روسیه است. آسیب سیاسی به جمهوری‌خواهان جبران‌ناپذیر توصیف شده و دموکرات‌ها جنگ را به مسئله معیشت تبدیل کرده‌اند. ایران نیز تلاش می‌کند خسارت‌ها در تنگه هرمز را به حداکثر برساند. گزینه‌های ترامپ بازگشت به جنگ پرهزینه، حمله به ایران یا مذاکره غیرمستقیم در دوحه است.
الجزیره در مقاله ای نوشت: حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌های عربستان صرفاً اقداماتی نظامی نیست، بلکه اهدافی روانی، سیاسی و منطقه‌ای دارد. به ادعای نویسنده، این حملات با هدف جبران عقب‌نشینی‌های میدانی حوثی‌ها در ساحل غربی یمن، وادار کردن ریاض به توقف حمایت از دولت عدن و تقویت اهرم‌های فشار ایران در مذاکرات منطقه‌ای انجام می‌شود.
نویسنده تأکید می‌کند عربستان به‌جای واکنش‌های شتاب‌زده، تلاش کرده است با مدیریت بحران، تقویت همکاری‌های دفاعی با ترکیه و پاکستان در چارچوب توافق مکه و افزایش فشار بر مواضع حوثی‌ها، ابتکار عمل را به دست گیرد.
اودر پایان نتیجه می‌گیرد که موفقیت عربستان در گرو تبدیل اهرم حوثی‌ها از دارایی راهبردی ایران به هزینه‌ای سنگین برای تهران و بازگرداندن بحران یمن به مسیر سیاسی است.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: توافق دونالد ترامپ با ولادیمیر پوتین برای دریافت فوری ۳۰۰ هزار تن گازوئیل روسیه و تحویل محموله‌های بعدی را نشانه‌ای از شکست آمریکا در جنگ با ایران می‌داند. به اعتقاد او، این توافق ادعای واشنگتن درباره کنترل تنگه هرمز و بازگشت جریان عادی نفت را زیر سؤال می‌برد؛ زیرا بحران انرژی، دولت آمریکا را به کمک گرفتن از روسیه وادار کرده است.
نویسنده معتقد است این معامله، متحدان اروپایی و اوکراین را ناامید کرده و نشان می‌دهد ترامپ برای کاهش قیمت سوخت و جلوگیری از شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای، حاضر است حتی سیاست تحریم مسکو را نادیده بگیرد. او همچنین ریشه جنگ‌های ترامپ را تلاش برای دستیابی به منابع نفتی و کاهش بحران بدهی بیش از ۴۱ تریلیون دلاری آمریکا می‌داند.
پیام اصلی مقاله برای کشورهای عربی این است که واشنگتن ممکن است در بزنگاه‌های حساس، متحدان خود را رها کند. نویسنده احتمال عقب‌نشینی آمریکا از خاورمیانه را مطرح می‌کند و آن را پیامد شکست در تأمین امنیت متحدان منطقه‌ای خود می‌داند.
المیادین در مقاله ای استدلال می‌کند که جنگ علیه ایران، نگاه کشورها به مفهوم خودکفایی اقتصادی را تغییر داده است. بسیاری از کشورهای اروپایی طی سال‌های گذشته، به‌دلیل هزینه‌های بالای نگهداری پالایشگاه‌های قدیمی، ملاحظات زیست‌محیطی و ثبات بازار جهانی نفت، ظرفیت پالایش داخلی خود را کاهش داده و به واردات فرآورده‌های نفتی متکی شده‌اند.
اما جنگ آمریکا علیه ایران، انسداد تنگه هرمز و آسیب به تأسیسات انرژی منطقه، آسیب‌پذیری این راهبرد را آشکار کرده است. کمبود جهانی فرآورده‌های نفتی، حتی آمریکا را به درخواست کمک از روسیه برای تأمین گازوئیل واداشته است.
نویسنده معتقد است کشورها ممکن است برای تضمین امنیت انرژی خود، به ساخت پالایشگاه‌های جدید، بازسازی تأسیسات قدیمی و افزایش ظرفیت تولید داخلی روی آورند؛ هرچند این اقدامات مستلزم زمان و سرمایه‌گذاری هنگفت است. در نهایت مقاله تأکید می کند که جنگ نشان داده است که تجارت آزاد و بازارهای جهانی به‌تنهایی تضمین‌کننده امنیت اقتصادی نیستند و کشورها باید با تقویت توان داخلی و تنوع‌بخشی به شرکای تجاری، وابستگی راهبردی خود را کاهش دهند.
روزنامه روسی «ودوموستی» روسیه در گزارشی به بررسی گزینه‌های عربستان سعودی برای واکنش به حمله نیروهای یمنی به فرودگاه ریاض پرداخت و نوشت که تشدید حملات هوایی به یمن، تلاش برای مشارکت دادن آمریکا در عملیات نظامی و حتی تهاجم زمینی از جمله گزینه‌های احتمالی ریاض است.
بر اثر حمله موشکی ۱۱ اکتبر به فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض، ۱۲ نفر کشته و ۳۰۹ غیرنظامی زخمی شدند. نیروهای یمنی تاکنون رسماً مسئولیت این حمله را نپذیرفته‌اند.
ایوان بوچاروف، کارشناس شورای امور بین‌الملل روسیه، تأکید کرد که پیروزی نظامی بر نیروهای یمنی برای عربستان دشوار خواهد بود؛ زیرا تسلط بر مناطق تحت کنترل این نیروها می‌تواند به جنگی فرسایشی و پرهزینه منجر شود. به گفته وی، مذاکره با نیروهای یمنی آسان‌تر از شکست نظامی آن‌هاست.
یوری لیامین، پژوهشگر ارشد مرکز تحلیل راهبردها و فناوری‌ها، پیش‌بینی کرد که ریاض احتمالاً بمباران یمن را تشدید و برای ورود مستقیم آمریکا به درگیری تلاش خواهد کرد؛ هرچند واشنگتن، به‌ویژه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، تمایلی به چنین اقدامی ندارد. به گفته کارشناسان، عربستان ممکن است به تهاجم زمینی نیز روی آورد، اما ارتش این کشور در معرض گرفتار شدن در جنگی طولانی قرار می‌گیرد.
نیکلای سوخوف، کارشناس مسائل منطقه، هشدار داد که حمله به فرودگاه ریاض به تصویر عربستان به‌عنوان مقصدی امن برای زندگی و فعالیت‌های اقتصادی آسیب می‌زند. او تأکید کرد که نیروهای یمنی با هدف قرار دادن دوره‌ای فرودگاه‌ها، تأسیسات انرژی و شبکه حمل‌ونقل می‌توانند هزینه‌های سیاسی و اقتصادی ادامه جنگ را افزایش دهند.
سفیر ارجان در گزارشی با عنوان «نامه‌ای از خاورمیانه؛ همچنان در انتظار صلح در نزدیکی غزه» نوشت که سه سال پس از آغاز جنگ غزه در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، با وجود بازسازی بخش‌هایی از مناطق اسرائیلی نزدیک نوار غزه، پیامدهای جنگ همچنان زندگی فلسطینیان و اسرائیلی‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.
این گزارش با اشاره به تخریب گسترده ساختمان‌ها در غزه، به وضعیت اقتصادی و اجتماعی فلسطینیان نیز پرداخت. علی منصور، ساکن بیت‌لحم، گفت از زمان آغاز جنگ شغل خود را از دست داده است؛ زیرا اسرائیل صدور مجوز کار برای فلسطینیان را به‌شدت محدود کرده است. او خواهان بازگشت به زندگی عادی و بازیابی کرامت ناشی از داشتن شغل است.
رامی حمدان، فروشنده فلسطینی در بخش قدیمی قدس، نیز از رکود کسب‌وکارها و کاهش شمار مشتریان خبر داد و گفت دیگر تمایلی به دنبال کردن اخبار جنگ ندارد. نویسنده گزارش تأکید کرد که پیامدهای جنگ به تخریب و تلفات مستقیم محدود نمی‌شود، بلکه در بیکاری، سوگواری خانواده‌ها، اضطراب کودکان و ناامنی روزمره ادامه می‌یابد. به نوشته شینهوا، در سه سال گذشته دامنه درگیری‌ها از غزه به مرز لبنان و دریای سرخ گسترش یافته و به رویارویی‌های مستقیم نظامی میان اسرائیل، آمریکا و ایران انجامیده است. این گزارش با روایت زندگی شالوم لوی، ساکن ۶۰ ساله شهر سدیروت که نامش در عبری به معنای صلح است، پایان می‌یابد؛ مردی که همچنان در انتظار تحقق صلح در نزدیکی غزه است.