محمدبیگی: ۴۸ درصد متقاضیان وام ازدواج همچنان در صف هستند
نماینده مجلس از تاخیر بانکها در پرداخت وام ازدواج انتقاد کرد.
به گزارش خبرنگار مهر، در برنامه «میز اقتصاد» شبکه خبر، اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت با حضور انسیه کتابچی، پژوهشگر جمعیت، علیرضا عابدینی، حسابرس کل بانک مرکزی دیوان محاسبات کشور، فاطمه محمدبیگی، نماینده مجلس شورای اسلامی و ناظر اجرای این قانون، و سارا جلالی، معاون اداره عملیات اعتباری بانک مرکزی، بررسی شد.
مهم‌ترین محورهای این برنامه، تأخیر در پرداخت تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، بلاتکلیفی خانواده‌ها در دریافت زمین، اجرای یارانه سه‌برابری خانواده‌های مشمول و ضرورت نظارت بر عملکرد دستگاه‌های مسئول بود.
اجرای ناقص مشوق‌های اقتصادی قانون جوانی جمعیت
انسیه کتابچی، پژوهشگر جمعیت، با اشاره به اینکه حدود یک‌سوم مواد قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت به مشوق‌های مستقیم و غیرمستقیم اقتصادی مربوط است، گفت برخی از این مواد، مانند سهام تولد فرزند و معافیت‌های مالیاتی موضوع ماده ۱۸، هرگز به‌درستی اجرا نشده‌اند.
وی با بیان اینکه تسهیلات ازدواج و فرزندآوری از ابتدا وارد مسیر اجرا شدند، افزود: این تسهیلات در سال‌های گذشته با فرازونشیب‌هایی همراه بوده‌اند و در پایان سال ۱۴۰۴، با وجود پرداخت سهمیه اعتباری پیش‌بینی‌شده، بیش از یک میلیون نفر همچنان در صف دریافت وام ازدواج و فرزندآوری قرار داشتند.
کتابچی همچنین با اشاره به وضعیت زمین‌های فرزندآوری و بیمه ناباروری تأکید کرد که اجرای این بخش‌ها هنوز با سطح نیاز و انتظارات جامعه فاصله دارد.
پرداخت ۲۰۹ همت وام ازدواج و ۴۸.۸ همت وام فرزندآوری در سال ۱۴۰۴
علیرضا عابدینی، حسابرس کل بانک مرکزی دیوان محاسبات کشور، با تشریح آمار تسهیلات حمایتی گفت در سال ۱۴۰۴، از سهمیه ۲۰۲ همتی تسهیلات ازدواج، ۶۲۲ هزار نفر به مبلغ ۲۰۹ همت وام دریافت کردند.
به گفته وی، در بخش فرزندآوری نیز از سهمیه ۵۶ همتی، به ۵۳۱ هزار نفر در مجموع ۴۸.۸ همت تسهیلات پرداخت شد.
عابدینی با اشاره به افزایش سهمیه تسهیلات در بودجه سال ۱۴۰۵ از ۲۷۰ همت به ۴۷۵ همت اظهار کرد: سهمیه ابلاغی تسهیلات ازدواج ۳۵۰ همت و سهمیه فرزندآوری ۸۵ همت بوده است.
وی تعداد افراد در صف دریافت وام ازدواج را حدود ۳۹۷ هزار نفر و متقاضیان در صف وام فرزندآوری را حدود ۳۹۵ هزار نفر اعلام کرد و گفت: با وجود افزایش اعتبارات، میزان پرداخت‌ها تا زمان ارائه آمار همچنان از سهمیه مورد انتظار عقب بود.
به گفته عابدینی، بانک مرکزی باید اقدامات نظارتی و انضباطی مؤثرتری انجام دهد تا پرداخت تسهیلات در طول سال صورت بگیرد و از انباشته‌شدن متقاضیان در ماه‌های پایانی جلوگیری شود.
فاطمه محمدبیگی، نماینده مجلس شورای اسلامی و ناظر اجرای قانون جوانی جمعیت، با اشاره به گزارش دیوان محاسبات تا پایان شهریور ۱۴۰۵ گفت از مجموع متقاضیان واجد شرایط وام ازدواج، حدود ۴۸ درصد همچنان در صف دریافت تسهیلات قرار دارند.
وی همچنین در بخش تسهیلات فرزندآوری اعلام کرد که بر اساس آمار ارائه‌شده، حدود ۵۹ درصد متقاضیان واجد شرایط هنوز وام خود را دریافت نکرده‌اند.
محمدبیگی با اشاره به مراجعه خانواده‌های چندفرزندی و زوج‌های جوان به دفاتر نمایندگان مجلس، تأکید کرد که بسیاری از این خانواده‌ها با مشکلات معیشتی مواجه‌اند و برای دریافت تسهیلات ازدواج، فرزندآوری و تأمین مسکن مراجعه می‌کنند.
وی افزود: مجلس در جلسات خود با بانک مرکزی و سازمان بازرسی کل کشور، عملکرد بانکها را بررسی کرده و برای برخی بانک‌های متخلف پرونده تشکیل شده است.
محمدبیگی همچنین از پیگیری نظارتی مجلس درباره عملکرد بانک مرکزی در پرداخت وام‌های فرزندآوری خبر داد.
تأخیر در پرداخت وام، شیرینی ازدواج و فرزندآوری را از بین می‌برد
کتابچی با اشاره به هدف اصلی تسهیلات حمایتی گفت این وام‌ها قرار است بخشی از هزینه‌های ابتدایی ازدواج و تولد فرزند را کاهش دهند و نگرانی خانواده‌ها را کمتر کنند.
وی افزود: وقتی پرداخت وام به تأخیر می‌افتد یا بانکها برخلاف ضوابط، چند ضامن و مدارک اضافی درخواست می‌کنند، متقاضیان با دشواری‌های بیشتری مواجه می‌شوند و حتی پس از دریافت وام نیز ممکن است شیرینی این حمایت را احساس نکنند.
به گفته وی، با توجه به هزینه‌های ابتدایی تولد فرزند، از جمله پوشک و شیر خشک، لازم است تسهیلات در زمان مناسب و مطابق ضوابط قانونی پرداخت شوند.
بانک مرکزی: پرداخت تسهیلات در نیمه دوم سال افزایش می‌یابد
سارا جلالی، معاون اداره عملیات اعتباری بانک مرکزی، با اشاره به تأثیر شرایط سال گذشته بر عملکرد شبکه بانکی گفت: جنگ ۱۲روزه و جنگ رمضان و همچنین حملات سایبری به برخی بانک‌های بزرگ، بر روند پرداخت تسهیلات اثر گذاشته‌اند.
وی با بیان اینکه بانک مرکزی از طریق سامانه‌های ازدواج و فرزندآوری وضعیت متقاضیان را پیگیری می‌کند، افزود: در صورت طولانی‌شدن غیرمتعارف زمان انتظار، به بانکها اخطار داده می‌شود و در مواردی بانک مرکزی می‌تواند رأساً نسبت به تعیین شعبه اقدام کند.
جلالی همچنین از افزایش پرداخت تسهیلات در ماه‌های مرداد، شهریور و مهر خبر داد و ابراز امیدواری کرد که با ادامه این روند، سهمیه‌های ابلاغی تا پایان سال محقق شوند.
وی با اشاره به استفاده از ابزارهای جدید حمایتی، از توسعه پرداخت‌های مرتبط با کارت رفاهی نیز سخن گفت.
یارانه سه‌برابری خانواده‌های کم‌درآمد هنوز پرداخت نشده است
کتابچی با اشاره به ماده ۱۳ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت توضیح داد که بر اساس این ماده، یارانه خانواده‌های دهک‌های پایین درآمدی که فرزند سوم یا بیشتر دارند، باید سه برابر شود.
وی گفت این حمایت در سال‌های گذشته به دلیل پیش‌بینی‌نشدن در قوانین بودجه اجرا نشده بود، اما در بودجه سال ۱۴۰۵ برای آن پیش‌بینی لازم صورت گرفته است.
به گفته کتابچی، با وجود مشخص‌بودن مشمولان و آماده‌بودن سازوکار اجرایی، هماهنگی لازم میان سازمان برنامه و بودجه و سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها برای پرداخت این اعتبار انجام نشده است.
وی تأکید کرد که این حمایت، حق قانونی خانواده‌های مشمول است و باید هرچه سریع‌تر اجرایی شود.
تنها ۳۱ درصد متقاضیان زمین فرزندآوری به تخصیص زمین رسیده‌اند
محمدبیگی با اشاره به وضعیت اجرای قانون در حوزه زمین و مسکن اعلام کرد که از زمان ابلاغ قانون در آبان ۱۴۰۰ تا زمان ارائه آمار، مجموعاً ۱۱۳ هزار و ۷۴۴ زمین واگذار شده است؛ رقمی که به گفته وی، حدود ۳۱ درصد متقاضیان را شامل می‌شود.
وی همچنین اعلام کرد که از میان متقاضیان طرح زمین سه‌فرزندی، حدود ۳۵۹ هزار خانواده همچنان در انتظار تخصیص زمین هستند.
محمدبیگی با اشاره به مشکلات تأمین زمین در کلان‌شهرهایی مانند تهران، اصفهان، اهواز، تبریز، مشهد و شیراز گفت: هزینه مسکن سهم قابل‌توجهی از هزینه‌های خانوار را تشکیل می‌دهد و تأخیر در واگذاری زمین، فشار زیادی بر خانواده‌های پرجمعیت وارد می‌کند.
سازمان ملی زمین و مسکن: نزدیک به ۲۰۰ هزار متقاضی زمین دریافت کرده‌اند
تقی رضایی، عضو هیئت‌مدیره سازمان ملی زمین و مسکن، با ارائه آماری از روند اجرای طرح گفت: حدود ۳۲۸ هزار متقاضی در سامانه مربوطه تأیید نهایی شده‌اند که از این تعداد، نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر زمین دریافت کرده یا قرارداد واگذاری برای آن‌ها تنظیم شده است.
وی افزود: بخشی از زمین‌های در نظر گرفته‌شده در شهرهای جدید و روستاها قرار دارند و در برخی مناطق، محدودیت‌های مربوط به اراضی کشاورزی، جنگلی و محیط‌زیستی، تأمین زمین را دشوار کرده است.
رضایی با تأکید بر ضرورت آماده‌سازی زمین‌ها گفت: زمین باید قابلیت ساخت‌وساز داشته باشد و تأمین آب، برق، گاز و سایر خدمات موردنیاز برای سکونت، به همکاری دستگاه‌های مختلف وابسته است.