متن از زوایه دید نسل Z
فریبا رئیسی، مدیر انتشارات رزا، معتقد است، نسل Z، نه از کتاب فاصله گرفته، نه از نوشتن بلکه از محتوایی فاصله گرفته که او را نمی‌بیند و دغدغه‌هایش را درک نمی‌کند.
سرویس فرهنگ و نشر سفیر ارجان ایران(سفیر ارجان) ، فریبا رئیسی، مدیر انتشارات رزا: سال‌هاست که درباره نسل Z، یعنی نوجوانان و جوانان دهه ۸۰ و ۹۰، تحلیل‌های گوناگونی ارائه می‌شود. عده‌ای آن‌ها را نسلی کم‌حوصله و وابسته به فضای مجازی می‌دانند و برخی معتقدند کتاب دیگر برای این نسل جذابیتی ندارد. اما تجربه میدانی در انتشارات رزا، به‌عنوان ناشری که سال‌ها در حوزه نوجوان فعالیت کرده و افتخار همراهی با صدها نویسنده نوجوان را داشته است، تصویر متفاوتی را نشان می‌دهد؛ نسل Z، نه از کتاب فاصله گرفته، نه از نوشتن؛ بلکه از محتواهایی فاصله گرفته که او را نمی‌بینند و دغدغه‌هایش را درک نمی‌کنند.
مهمترین ویژگی این نسل، نیاز به اصالت است. نوجوان امروز در میان حجم عظیمی از اطلاعات، تبلیغات و روایت‌های مختلف زندگی می‌کند. او به راحتی تشخیص می‌دهد که یک متن از دل تجربه واقعی نوشته شده یا صرفاً برای آموزش و نصیحت تولید شده است. به همین دلیل، داستان‌هایی که شخصیت‌های واقعی، احساسات باورپذیر و موقعیت‌های ملموس دارند، بسیار بیشتر از روایت‌های شعارگونه با او ارتباط برقرار می‌کنند.
در سال‌های گذشته، یکی از تجربه‌های ارزشمند در انتشارات رزا، برگزاری دوره‌های رایگان آموزش نویسندگی برای نوجوانان بود. نکته جالب این بود که بسیاری از شرکت‌کنندگان در نخستین جلسه با جمله‌ای مشترک وارد کلاس می‌شدند: «من نویسنده نیستم.» اما وقتی فضای کلاس از قالب سنتی انشا خارج می‌شد و به کارگاهی برای مشاهده، گفت‌وگو و خلق تبدیل می‌شد، همان نوجوانانی که از نوشتن گریزان بودند، آرام‌آرام صدای خود را پیدا می‌کردند. این تجربه به ما آموخت که استعداد، بیشتر از آنکه آموزش داده شود، باید کشف شود.
یکی دیگر از معیارهای مهم نسل Z، مشارکت است. این نسل دوست ندارد تنها مخاطب باشد؛ می‌خواهد نقش‌آفرین باشد. او نظر می‌دهد، نقد می‌کند، محتوا تولید می‌کند و انتظار دارد در فرآیند خلق اثر نیز سهم داشته باشد. شاید به همین دلیل است که امروزه موفق‌ترین برنامه‌های فرهنگی، آن‌هایی هستند که نوجوان را پشت میز تماشاگر نمی‌نشانند، بلکه او را وارد میدان تجربه می‌کنند. ما نیز در بسیاری از کارگاه‌ها به جای آنکه از نوجوان بخواهیم درباره موضوعات کلیشه‌ای بنویسد، از او خواستیم محله‌اش را روایت کند، از گفت‌وگویش با اطرافیان داستان بسازد یا ترس‌ها و آرزوهایش را روی کاغذ بیاورد. نتیجه، متن‌هایی بود که سرشار از صداقت و خلاقیت بودند.
نسل Z همچنین هویت‌جو است. پرسش «من کیستم؟» در لایه‌های مختلف نوشته‌های نوجوانان دیده می‌شود. آن‌ها به دنبال نسخه آماده زندگی نیستند؛ بلکه در پی فرصت اندیشیدن‌اند. کتاب برای این نسل، زمانی ارزشمند می‌شود که پرسشی را در ذهنش روشن کند، نه اینکه صرفاً پاسخی را به او تحمیل کند. از همین رو، ادبیات نوجوان امروزه بیش از هر زمان دیگری به گفت‌وگو نیاز دارد، نه خطابه.
در کنار محتوا، نباید از اهمیت زیبایی‌شناسی غافل شد. نوجوان امروزه به طراحی جلد، کیفیت چاپ، تصویرگری، صفحه‌آرایی و حتی لحن نویسنده توجه می‌کند. برای او کتاب تنها مجموعه‌ای از صفحات نیست؛ یک تجربه کامل فرهنگی است. ناشر امروزه اگر بخواهد با نسل جدید ارتباط برقرار کند، باید میان کیفیت هنری و محتوای ارزشمند تعادل ایجاد کند؛ زیرا مخاطب نوجوان، انتخاب‌گری دقیق و آگاه است.
شاید یکی از باورهای نادرست درباره نوجوانان این باشد که چاپ یک کتاب، پایان مسیر است. درحالی که در فرآیند انتشار آثار نوجوانان همیشه تلاش کرده‌ایم این پیام را منتقل کنیم که چاپ کتاب، آغاز مسئولیت نویسندگی است، نه اعلام نویسنده شدن. به همین دلیل، بازنویسی، نقد گروهی، مطالعه آثار برجسته و گفت‌وگو درباره نقاط قوت و ضعف متن، بخش جدایی‌ناپذیر آموزش بوده است. نوجوانی که یاد بگیرد متنش قابل اصلاح است، به جای اعتماد به نفس کاذب، اعتماد به توانایی رشد پیدا می‌کند.
افتخار انتشار بیش از ۸۰۰ عنوان کتاب از نویسندگان نوجوان، بیش از آنکه یک آمار باشد، یادآور یک مسئولیت فرهنگی است؛ اینکه به نسل جدید فرصت بدهیم روایتگر جهان خودش باشد. بسیاری از این نویسندگان، روزی تنها یک هنرجوی خجالتی در کلاس بودند و امروزه مهمترین سرمایه‌شان نه کتاب چاپ‌شده، بلکه جرئت اندیشیدن و بیان کردن است.
آینده ادبیات کودک و نوجوان ایران، در گرو تغییر نگاه ماست. اگر نوجوان را صرفاً مصرف‌کننده کتاب بدانیم، او را از دست خواهیم داد؛ اما اگر او را شریک فرهنگی، خالق ایده و صاحب روایت بدانیم، کتاب دوباره به یکی از مؤثرترین ابزارهای گفت‌وگو با این نسل تبدیل خواهد شد. نسل Z نسلی متفاوت است، اما دشوار نیست؛ کافی است پیش از آنکه برایش نسخه بپیچیم، جهان را از زاویه نگاه او ببینیم و صدایش را با احترام بشنویم.
نمایشنامه تاریخی و فلسفی «ساونارول» اثر میشل سوفران، نویسنده و درام‌نویس برجسته فرانسوی، با ترجمه محمدرضا خاکی، کارگردان، مترجم و استاد پیشکسوت دانشگاه، از سوی نشر عنوان روانه بازار کتاب شد.
فریبا رئیسی، مدیر انتشارات رزا، معتقد است، نسل Z، نه از کتاب فاصله گرفته، نه از نوشتن بلکه از محتوایی فاصله گرفته که او را نمی‌بیند و دغدغه‌هایش را درک نمی‌کند.
آذربایجان شرقی - آرزو اسلامی منتقد ادبی، رمان «جاده» را روایتی درباره فروپاشی جهان و ایستادگی انسان برای حفظ اخلاق، معنا و امید دانست.
امیری طهرانی گفت: آثار باستانی و اسناد تاریخی مورد استناد سخنرانان، بازتابی از روح فرهنگ و اندیشۀ ایرانی است که چنین در پیشینۀ تمدنی این سرزمین و از این میان خلیج فارس و دریای عمان جلوه‌گر شده است؛ فرهنگ و اندیشه‌ای که از ایران باستان تاکنون تداوم یافته و پیوستگی جهانِ ایرانی را تضمین کرده است.
امروز زادروز محمدرضا شفیعی کدکنی (زادهٔ ۱۹ مهر ۱۳۱۸) ادیب، نویسنده، پژوهشگر و شاعر است. ویدیویی از حضور استاد محمدرضا شفیعی کدکنی در سعدیه شیراز که اخیرا در جوار آرامگاه سعدی ثبت شده است را مشاهده می‌کنید.
گیلان- کتاب «سفر نویسنده» با حضور مترجم کتاب و علاقه‌مندان به فیلمنامه‌نویسی به میزبانی کتابفروشی اردیبهشت رشت معرفی شد.
رئیس اتحادیه نویسندگان قزاقستان با اشاره به جایگاه شاهنامه در آسیای مرکزی گفت: شاهنامه از نخستین آثار بزرگ ادبی فارسی است که در آسیای مرکزی به زبان قزاقی ترجمه شد.
گلستان- در راستای سلسله رویدادهای فرهنگی و هنری ویژه دومین کنگره ملی چهار هزار شهید استان گلستان و به مناسبت گرامیداشت کنگره شهدای هنرمند، فراخوان عصر شعر «قلم‌های سُرخ» به میزبانی رامیان منتشر شد.
زنجان- نماینده ولی‌فقیه در استان و امام‌جمعه زنجان بر اهمیت تداوم برگزاری رویدادهای فرهنگی از جمله نمایشگاه کتاب برای ایجاد سد مستحکم شناختی تأکید کرد.
سیستان‌وبلوچستان- در جریان سفر وزیر راه و شهرسازی به استان سیستان و بلوچستان، درخواست یک دختر نوجوان از منطقه «نگور» برای ایجاد کتابخانه، منجر به دستور ساخت آن شد.
خراسان رضوی - مهدی فردوسی مشهدی پژوهشگر، با بررسی لایه‌های فلسفی، الهیاتی، روان‌شناختی و جامعه‌شناختی رمان «متافیزیک تیوپ‌ها» به این موضوع اشاره کرد که این اثر روایتی فلسفی از مسیر انسان‌شدن است، مسیری که از تجربه لذت و تولد میل آغاز می‌شود و با کشف زبان، آگاهی به دیگری و مواجهه با رنج و مرگ ادامه می‌یابد.
«تنهاترین دختر جهان» نوشته مریم کوثری هنرمند، روایت دختری فلسطینی که در انتشارات ۲۷ بعثت منتشر شد.
نمایشگاه نقاشی «شاخ بی‌سر» با آثار پریسا غلامیان و سیدمهدی موسوی‌تبار در کاخ هنر برپاست.
سعید حمیدیان در مراسم بزرگداشت روز حافظ در دانشگاه علامه طباطبایی، کتابخانه‌ی شخصی خود را به دانشکده‌ی ادبیات این دانشگاه اهدا کرد.
همزمان با فرارسیدن روز بزرگداشت حافظ، شبکه‌های رادیویی با تدارک برنامه‌های ویژه به بازخوانی اندیشه‌ها، غزل‌های عارفانه و میراث ادبی این شاعر بلندآوازه می‌پردازند تا شنوندگان را با جلوه‌های مختلف شعر و اندیشه لسان‌الغیب همراه کنند.
«تشییع خورشید» از بدرقه سخن می‌گوید، اما در بنیاد خود با مسئلۀ ماندن روبه‌روست: ماندن یک نام در زبان، یک خاطره در ذهن و یک تجربه در حافظه جمعی. شعر نمی‌تواند فقدان را جبران کند و قرار نیست تاریخ را به‌تنهایی بنویسد. می‌تواند اما نشان دهد فقدان چگونه در زبان رسوب می‌کند، چگونه از تصویر به خاطره راه می‌یابد و چگونه برای بازماندگان پرسشی از مسئولیت و ادامۀ راه باقی می‌گذارد.
مصطفی قوانلو قاجار، مدیر نشر شمعدونی و موسسه صفحه کتابدونی، با اشاره به نقش موثر شبکه‌های اجتماعی در افزایش فروش کتاب، بر ضرورت گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی در میان عموم مردم تاکید کرد و گفت: کتاب‌خوانی را باید از اتاق مطالعه بیرون بیاوریم و وارد فضای عمومی کنیم.
علایی، پژوهشگر حوزه نشر، با تأکید بر ضرورت بررسی صنعت نشر در قالب یک اکوسیستم اطلاعاتی، می‌گوید، تحلیل وضعیت کتاب در ایران، بدون توجه به تعامل بازیگران، جریان‌های اطلاعاتی، فناوری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها، تصویری ناقص از واقعیت‌های این صنعت ارائه می‌دهد.
شروع یادگیری زبان انگلیسی در بزرگسالی به معنای رقابت با کسانی نیست که از کودکی زبان خوانده‌اند. هر زبان آموز نقطه شروع، تجربه و هدف متفاوتی دارد. برای یک نفر، توانایی مکالمه در سفر هدف اصلی است؛ فرد دیگری به دنبال استفاده از منابع تخصصی یا تقویت ارتباطات شغلی است. این تفاوت ها باید در انتخاب منابع و برنامه آموزشی در نظر گرفته شوند.
تورج دریایی گفت: دولت شهرهایی بودند که آن سوی آب‌ها سعی می‌کردند شاهنشاهی ایران را تحریک کنند و در نهایت این آتنی‌ها بودند که ابتدا با حمله به سارد یا ساردیس به عنوان مرکز ساتراپی لیدیه در دست هخامنشی‌ها این ساتراپی را به آتش کشیدند.
ایرح افشار نامه‌نگاری‌های مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر اغلب نامه‌های رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگ‌دوست پُرکار روزگار برجای‌مانده که بازتاب‌دهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.
خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان می‌دهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.
با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.
آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.
علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.
گیلان - مصطفی ملکیان استاد فلسفه، وظیفه شناسی را مهمترین محتوای آموزه‌های مولانا دانست و گفت: وظیفه شناسی به این معناست که هم به اخلاق فردی و هم به اخلاق جمعی توجه داشته باشیم.
مهرانگیز اخوی: گاهی یک قصه خوب، بدون اینکه مستقیماً از دوستی، شجاعت، پذیرش تفاوت‌ها یا مسئولیت‌پذیری حرف بزند، این مفاهیم را در جان کودک می‌نشاند. به باور من، قصه‌ای که پس از پایان، ذهن کودک را به حرکت وامی‌دارد، می‌تواند تأثیری عمیق‌تر و ماندگارتر از ده‌ها جمله آموزشی داشته باشد.
امیر سقراطی معتقد است، اردشیر محصص یکی از ستایش‌شده‌ترین هنرمندانی است که قدر کافی ندید.
همدان- مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همدان گفت: در حالی که طی روزهای اخیر محور جدید «نوار گردشگری عرفان» تعریف شده، پیگیر قرار گرفتن بوعلی‌سینا و همدان در این مسیر استراتژیک هستیم.
بوشهر- امید غضنفر، روزنامه‌نگار و شاعر ۶۱ ساله بوشهری پس از سال‌ها بیماری چشم از جهان فروبست.
گارسِس با توجه به اینکه در روزگارِ ما رسانه‌ها، مقاله‌هایِ روان‌شناسانه، پژوهش‌هایِ دانشگاهی و... مدام درباره‌ی سودهایِ دوستی که مانند نوشدارویی جادویی می‌تواند تنهایی و بی‌قراریِ انسان را درمان کند، و به سلامتِ ذهن و روانِ انسان کمک کند می‌پردازند، باور دارد که جدا از جنبه‌ی شفابخشی که دوستی دارد، مسأله، درمان بودنِ آن نیست، مسأله بودنِ آن است.