نفیس‌ترین نسخه خطی دیوان حافظ در ایران، کجا نگهداری می‌شود؟
یزد - حسین مسرت، نویسنده و تاریخ نگار یزدی با اشاره به وجود گنجینه نسخه‌های خطی در کتابخانه وزیری یزد به معرفی نفیس‌ترین نسخه خطی دیوان حافظ در ایران پرداخت.
حسین مسرت در گفت‌وگو با خبرنگار سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان) در یزد، با اشاره به قدمت و ارزش کتابخانه وزیری یزد و همچنین گرامیداشت روز حافظ بیان کرد: کتابخانه وزیری یزد یکی از کتابخانه‌های کهن ایران است که نزدیک به شش هزار نسخه خطی دارد و برخی از آنها نفیس و یگانه‌اند. یکی از این نسخه‌ها، دیوان حافظ شیرازی است که به دلیل در برداشتن چندین لوحه مینیاتور، از خطی نیکو و نگاره‌هایی ارزنده برخوردار است.
وی به معرفی نفیس‌ترین نسخه دیوان حافظ در این کتابخانه پرداخت و گفت: در میان انبوه نسخه‌های خطی کتابخانه وزیری یزد، شمار زیادی نسخه نفیس، ممتاز، منحصربه‌فرد و هنری وجود دارد که گل سرسبد آن، دیوان غزلسرای نامی ایران، شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی با چهارده لوحه مینیاتور (نگارگری) است که یکی از شاهکارهای عصر صفوی به شمار می‌رود. دیرینگی آن به ۴۰۰ سال می‌رسد و مایه فخر این کتابخانه در بین کتابخانه‌های ایران است. در این گنجینه در مجموع ۱۴ نسخه از دیوان حافظ شیرازی وجود دارد که نسخه یاد شده، از همه نفیس‌تر است.
مسرت با اشاره به مشخصات فنی این کتاب بیان کرد: دیوان حافظ شیرازی، نسخه شماره ۲۶۹۹، خط: نستعلیق، کاغذ: اصفهانی آهارمهره، ۲۲۴ برگ، ۱۴ سطری، قطع: رقعی، ۵/۷ × ۱۴ سانتیمتر، شماره ثبت (عمومی) ۱۱۲۴۷، اهدایی محمد هراتی یزدی، شعر فارسی، قرن ۸ است.
مسرت درباره آغاز و انجام این نسخه گفت: آغاز مقدمه آن «حمد بیعدد و ثنای بیحد و سپاس...» است، آغاز متن با «الا یا ایها الساقی ادرکاسا و ناولها / که عشق آسان نمود اول، ولی افتاد مشکل‌ها» شروع می‌شود و انجام موجود آن «چون کرم شود زیاده ما را رگ و پی / منت نبریم یک جو از خاتم می» است.
وی درباره مشخصات هنری این نسخه بیان کرد: آغاز مقدمه دارای سرلوحه زر، شنگرف، لاجورد، سفیداب، مشکی و غیره با تشعیر و تحریر صفحه اول و دوم، همراه با ترنج‌های متداخل است. آغاز متن زرافشان غباری دارای حاشیه که با گل و بوته‌های زرین، شنگرف، لاجوردی، زنگار، مشکی، زرد و سفیداب زینت یافته است. در صفحه پنجم بین سطور، طلااندازی شکل چهارگوشه متن دیده می‌شود، به گونه‌ای که مستطیل‌های ایجاد شده در دو طرف بیت متخلص، مزیّن و مذهّب به گل و بوته شده است.
مسرت افزود: تمام صفحات کتاب دارای جدول زر تحریردار و لاجوردی و کمندکشی به طلا است و جمعاً دارای چهارده لوحه مینیاتور بسیار ممتاز و ظریف، مشتمل بر اشکال درختان و حیوانات و مناظر طبیعی و مجالس طرب و شکارگاه است که متناسب با موضوع غزل‌ها در داخل نسخه جلوه نمایی می‌کند. در آغاز غزل‌ها نیز حاشیه پهن مذهّب و منقّش با نیم ترنج های متناظر است.
وی درباره جلد این نسخه گفت: جلد مقوایی روغنی دورو با گل و بوته های رنگارنگ و حاشیه با گل و بوته های پرکار و شنگرف و لاجوردی و غیره است و داخل ترنج، حاشیه و لچکی‌ها دارای گل‌های زرین به طرز زنجیرهای و اسلیمی زر است. درون روغنی با گل و بوته و یک سرو رنگارنگ و حاشیه با گل و بوته منقّش با حاشیه زرین ۲۳ × ۱۴ است.
نگاره‌ها اثر نگارگران اصفهانی
مسرت با اشاره به اینکه مجالس (لوحه ها) رقم و امضا ندارد، گفت: بنا به گفته مدیر کتابخانه وزیری یزد که او هم به نقل از کارشناسان کتاب‌های خطی بیان می‌دارد، نسخه متعلق به عصر صفوی است و نگاره‌ها اثر نگارگران اصفهانی است (دانشورز، ص ۷). وی افزوده است: «این اثر ادبی و هنری بیاندازه نفیس، از زیباترین و نفیس‌ترین نسخه‌های خطی موجود از دیوان حافظ در کتابخانه‌ها و مراکز اسنادی کشور محسوب می‌شود».
وی در ادامه به نظر منوچهر آراسته، فهرست نگار کتابخانه وزیری، اشاره کرد و گفت: آراسته ذیل فهرست کتاب نامبرده آورده است: تمام صفحات دارای رکابه است. مینیاتورهای آن با گذشت سال‌های زیاد از لحاظ رنگ و ترکیب‌بندی هنوز ثابت مانده است. در ابتدای نسخه، قبل از مقدمه و متن اصلی، دو صفحه شعر به صورت مورّب و چلیپا و دفتری نوشته شده است. با توجه به ویژگی‌های مکتب صفوی و اصفهان، این نسخه در زمان خودش دارای ارزش هنری بوده است. در نقوش صفوی تمایل به ایجاد ظرافت و پیچیدگی های اعجاب انگیز در تزئینات به چشم می‌خورد؛ این امر از مینیاتورهای به کار رفته در این نسخه و همچنین استفاده از آرایه‌ها و تزئیناتی که رنگ غالب آنها در تذهیب طلایی و لاجورد است، کاملاً مشخص می‌شود که نسخه موجود یک نسخه منحصر به‌فرد است و از نفاست بالایی برخوردار است و نسخه‌شناسان آن را در زمره نسخه اصل به شمار می‌آورند.
مسرت گفت: این دیوان به دلیل زیبایی فراوان، سال‌هاست در گنجینه (موزه) کتابخانه وزیری یزد در معرض دید عموم قرار دارد و شوربختانه بیم آن می‌رود که به دلیل قرار داشتن زیاد در برابر نور و هوای آزاد، به آن آسیب جدی برسد.
یزد - حسین مسرت، نویسنده و تاریخ نگار یزدی با اشاره به وجود گنجینه نسخه‌های خطی در کتابخانه وزیری یزد به معرفی نفیس‌ترین نسخه خطی دیوان حافظ در ایران پرداخت.
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با صدور پیام درگذشت آیت‌الله حاج سیدعلیرضا حیدری را تسلیت گفت.
زنجان -مریم توکلی نویسنده زنجانی، با اشاره به اهمیت برگزاری نمایشگاه کتاب زنجان گفت: این رویداد می‌تواند زمینه‌ساز افزایش نشاط فرهنگی، گسترش ارتباط مردم با کتاب و معرفی ظرفیت‌های ادبی و فرهنگی استان باشد.
داستان بلند «در تدارک زندگیِ نکرده» روایتی است از زندگی‌های به‌هم‌پیوسته‌ی امید، رویا، هنگامه و آرزو که هر یک با عشق، خانواده و گذشته درگیرند. رمان به‌جای پاسخ روشن، فاصله میان زندگیِ زیسته و زندگیِ آرزوشده را پیش می‌کشد؛ عشق وعده‌ی رهایی است اما صورت اجتماعی‌اش روشن نیست، رابطه هرگز کاملاً دو نفره نمی‌ماند و «نفر سومی» چون خانواده و گذشته همیشه حاضر است. «زندگی نکرده» گذشته نیست؛ آینده‌ای است که هنوز شرایط رابطه‌ای و زمانیِ تحققش فراهم نشده است.
زنجان- مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان زنجان با تأکید بر ضرورت ترویج فرهنگ کتابخوانی و بهره‌گیری از الگوی «کتابخوان‌ترین رهبر دنیا»، از عزم این اداره کل برای احیای کتابخانه تخصصی حسینیه اعظم خبر داد.
«مراقبت از او» نوشته ژان باتیست آندره‌آ، که تأملی درباره حافظه، آزادی و مسئولیت هنرمند است.
نمایشگاه کتاب فرانکفورت روز گذشته به کار خود پایان داد، نمایشگاهی که امسال با تاکید بر کارکردهای هوش مصنوعی به بررسی نقش آن در بازار کتاب پرداخت.
زنجان - معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران با کتابفروشان زنجان دیدار و گفت‌وگو کرد.
هرمزگان - مسئول کتابخانه راسخ از برگزاری مراسم ویژه بزرگداشت حافظ در روستای دوست‌دار کتاب گِزیر و در کتابخانه راسخ خبر داد.
خراسان‌رضوی- نمایشگاه تخصصی کتاب «حافظ؛ آینه عرفان و عشق»، با نمایش آثاری به زبان‌های فارسی، انگلیسی، آلمانی، چینی در حرم مطهر حضرت رضا(ع) دایر شد.
هرمزگان - نویسندگان هرمزگان، به مناسبت هفته ملی کودک با مخاطبان کودک و نوجوان خود دیدار صمیمانه‌ای داشتند و برای آنها قصه‌های شیرین گفتند و به پرسش‌های کودکانه‌شان پاسخ دادند.
بازخوانی حماسه و تراژدیِ رنج فلسطینیان در افق ادبیات؛ از سراب مهاجرت تا بیداری در سنگر مبارزه و خودآگاهی ملی در نگاهی به رمان «مردانی در آفتاب» اثر غسان کنفانی.
هم‌زمان با بیستم مهر، روز بزرگداشت حافظ شیرازی، نگاهی به کارنامهٔ حافظ‌پژوهی محمدعلی اسلامی ندوشن نشان می‌دهد او از کودکی با دیوان حافظ در خانهٔ پدری در ندوشن آشنا شد و این دلبستگی در طول ده‌ها سال به نوشتن گفتارها و کتاب‌هایی چون «ماجرای پایان‌ناپذیر حافظ»، «تأمّل در حافظ» و «چهار سخنگوی وجدان ایران» انجامید؛ آثاری که نام او را در ردیف حافظ‌پژوهان شناخته‌شدهٔ کشور نشاند.
فارس- نشست علمی سی‌امین یادروز حافظ با حضور جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران، نویسندگان و علاقه‌مندان به شعر و اندیشه حافظ شیرازی، با محوریت «حافظ در آفرینش‌های هنری و ادبی»برگزار شد.
فارس- آیین گلباران آرامگاه حافظ در سالروز بزرگداشت این شاعر غزلسرای نامی برگزار شد.
نشست «پایان‌نامه‌های برتر» با حضور مریم هاشمی مقدم، با موضوع بررسی آداب، رسوم و واژگان کهن ایرانی در فرهنگ و گویش بختیاری، برگزار می‌شود.
خوزستان- کتاب «مزبان خان سکوند»، روایت تاریخی از مشارکت ایل سکوند در برخی جریانات سیاسی در پایان دوره قاجار تا سال‌هایی از دوره پهلوی به همت غلامعلی ایزدی، نویسنده خوزستانی، منتشر شده است.
فرهاد همتی نوشت:هایدگر علاوه بر پیشبرد اهداف نازی در دانشگاه، استادان و دانشجویان را نیز کنترل می‌کرد و حتی علیه استادان جاسوسی می‌کرد و گزارش محرمانه می‌داد. مثل مورد ادوارد باومگارتن که در فلسفه پیرو پراگماتیسم جان دیویی بود که موجب اخراج او از دانشگاه شد.
یزد- نشست «آیینه‌دار غزل» در کتابخانه وزیری یزد برگزار شد، کتابخانه‌ای که میزبان یکی از نفیس‌ترین نسخه‌های خطی دیوان حافظ در ایران است.
معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ به‌مناسبت روز حافظ نوشت: شاید حدیث نبوی «إنَّ مِنَ الشِّعرِ لَحِکمَةً» (همانا برخی از شعرها سراسر حکمت‌اند) ناظر به همین ظرفیت قدسی در پیوند صورت هنری با حکمت عملی باشد و شعر حافظ بی‌تردید والاترین مصداق این معناست.
کرمانشاه- کرمانشاه در طول سال‌ها موضوع پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری بوده و بخشی از تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت این سرزمین در کتاب‌ها و منابع مکتوب ثبت شده است؛ با این حال آنچه تاکنون گردآوری و پژوهش شده پایان راه شناخت کرمانشاه نیست. در میان منابعی که برای پژوهشگران گردآوری شده همچنان بخش‌هایی از تاریخ و هویت این استان نیازمند مطالعه، ثبت و مستندسازی است؛ مسئله‌ای که ضرورت توجه دوباره به داشته‌ها و خلأهای منابع کرمانشاه‌شناسی را پررنگ می‌کند.
فاطمه سادات میررضی گفت: وقتی یک مورخ تاریخ اسلام را از آفرینش آغاز می‌کند، آن را از مسیر تاریخ پیامبران و امت‌های پیشین به زمان خودش می‌رساند و سپس آن را در افق آخرالزمان قرار می‌دهد، در واقع فقط در حال گزارش کردن گذشته نیست؛ بلکه زمان حال خود را نیز در یک کل تاریخی بزرگ‌تر معنا می‌کند.
با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.
خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان می‌دهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.
مهرانگیز اخوی: گاهی یک قصه خوب، بدون اینکه مستقیماً از دوستی، شجاعت، پذیرش تفاوت‌ها یا مسئولیت‌پذیری حرف بزند، این مفاهیم را در جان کودک می‌نشاند. به باور من، قصه‌ای که پس از پایان، ذهن کودک را به حرکت وامی‌دارد، می‌تواند تأثیری عمیق‌تر و ماندگارتر از ده‌ها جمله آموزشی داشته باشد.
امیری طهرانی گفت: آثار باستانی و اسناد تاریخی مورد استناد سخنرانان، بازتابی از روح فرهنگ و اندیشۀ ایرانی است که چنین در پیشینۀ تمدنی این سرزمین و از این میان خلیج فارس و دریای عمان جلوه‌گر شده است؛ فرهنگ و اندیشه‌ای که از ایران باستان تاکنون تداوم یافته و پیوستگی جهانِ ایرانی را تضمین کرده است.
امیر سقراطی معتقد است، اردشیر محصص یکی از ستایش‌شده‌ترین هنرمندانی است که قدر کافی ندید.
گیلان- کتاب «سفر نویسنده» با حضور مترجم کتاب و علاقه‌مندان به فیلمنامه‌نویسی به میزبانی کتابفروشی اردیبهشت رشت معرفی شد.
مدیر کتابفروشی فرهنگستان، می‌گوید: طی سال‌های اخیر فروش کتاب درسی در کتابفروشی‌ها هم حذف شد و خانواده‌ها دیگر به کتابفروشی‌ها نمی‌آیند و عملاً حضورشان در کتابفروشی‌ها منتفی شده است.