پیگیری شایعه‌ای نگران‌کننده؛ تالار مولوی تغییر کاربری پیدا می‌کند؟
شایعه‌ای از هفته‌ها پیش در میان اهالی تئاتر مبنی بر تغییر کاربری تالار مولوی به فضایی ورای یک تماشاخانه رسمی رواج پیدا کرده که بنابر همین گمانه‌زنی‌ها پیگیری‌هایی انجام گرفته است.
سفیر ارجان- گروه هنر- علی حیدری؛ تالار مولوی از همان نخستین سال‌های شکل‌گیری، مکانی فراتر از یک سالن نمایشی معمولی بود؛ فضایی که هویت آن با تئاتر دانشگاهی، تجربه‌گرایی و جسارت در اجرا گره خورده است. این مرکز در سال ۱۳۴۷ به همت زنده‌یاد پری صابری، از انباری مخروبه در دانشگاه تهران به تماشاخانه تبدیل شد و از همان ابتدا بستری برای ظهور و فعالیت هنرمندانی شد که بسیاری از آنها بعدها به چهره‌های تأثیرگذار تئاتر ایران بدل شدند.
اگر تاریخ تئاتر معاصر ایران را مرور کنیم، نام بسیاری از هنرمندان فعال در جریان تئاتر تجربی، روشنفکری و دانشگاهی به‌نوعی با تالار مولوی پیوند خورده است. این مجموعه سال‌ها یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های دانشجویان تئاتر بود؛ مکانی که مخاطب جدی تئاتر وقتی برای تماشای اثری به آن قدم می‌گذاشت، انتظار مواجهه با اجرایی متفاوت، جسور و تجربه‌گرا را داشت. همین ویژگی به‌مرور به بخشی از هویت و شناسنامه تالار مولوی تبدیل شد.
اما امروزه، خیابان شانزده آذر و حیاط تالار مولوی دیگر آن شور و هیاهوی سال‌های گذشته را ندارد. روزگاری دانشجویان، هنرمندان و مخاطبان تئاتر در این مجموعه رفت‌وآمدی دائمی داشتند و در ایام برگزاری جشنواره تئاتر دانشگاهی، سالن انتظار و محوطه تالار مملو از مخاطبانی بود که برای تماشای اجراها لحظه‌شماری می‌کردند. حالا نه از آن ازدحام خبری است و نه از جشنواره تئاتر دانشگاهی که سال‌ها بخش مهمی از جریان تازه‌نفس تئاتر کشور را نمایندگی می‌کرد.
جشنواره تئاتر دانشگاهی طی سال‌های اخیر عملاً از تقویم فرهنگی کشور کنار گذاشته شده و همین مسئله یکی از مهم‌ترین مسیرهای ورود نسل تازه به جریان حرفه‌ای تئاتر را مسدود کرده است. در چنین شرایطی، تالار مولوی شاید یکی از معدود نشانه‌های باقی‌مانده از همان ساختار و هویت دانشگاهی باشد؛ نشانه‌ای که تضعیف یا حذف آن، معنایی فراتر از تعطیلی یا تغییر کاربری یک سالن نمایشی خواهد داشت.
در هفته‌های اخیر شایعه‌ای در میان اهالی تئاتر دهان‌به‌دهان شد مبنی بر اینکه ممکن است کاربری تالار مولوی تغییر کند. براساس این روایت‌ها، احتمال داده می‌شد این مجموعه از قالب یک تماشاخانه رسمی خارج و به مرکزی برای ضبط تله‌تئاتر یا تولید و عرضه فیلم‌تئاتر برای پلتفرم‌ها تبدیل شود.
طرح چنین موضوعی، حتی در حد شایعه، برای بخشی از جامعه تئاتر نگران‌کننده است. مسئله تنها تغییر کاربری یک ساختمان یا مجموعه فرهنگی نیست؛ موضوع بر سر حذف یکی از معدود فضاهایی است که هنوز نام و هویت آن با تئاتر دانشگاهی و اجراهای دانشجویان پیوند خورده است.
تئاتر ایران در شرایطی قرار دارد که مسیر ورود نسل تازه به بدنه حرفه‌ای آن بیش از گذشته دشوار شده است. جشنواره تئاتر دانشگاهی سال‌هاست برگزار نمی‌شود و سازوکار مشخص و مستمری برای شناسایی، حمایت و معرفی استعدادهای تازه نیز وجود ندارد. در چنین وضعیتی اگر تالار مولوی نیز از کارکرد تاریخی خود فاصله بگیرد، می‌توان گفت یکی دیگر از مهم‌ترین حلقه‌های اتصال میان دانشگاه و تئاتر حرفه‌ای از میان خواهد رفت. پیام چنین اتفاقی برای دانشجویان تئاتر نیز روشن و البته نگران‌کننده خواهد بود؛ اینکه فضای رسمی تئاتر، بیش از گذشته از پذیرش و حمایت نسل دانشگاهی فاصله گرفته است.
از زمان مطرح شدن این شایعه، گروه هنر سفیر ارجان پیگیری موضوع را در دستور کار قرار داد و تلاش کرد در تماس و گفتگو با مسئولان مرتبط، صحت و سقم ماجرا را بررسی کند. هرچند بخش قابل توجهی از مسئولان مرتبط با تالار مولوی پاسخ روشنی در این‌باره ارائه نکردند، اما براساس پیگیری‌های انجام‌شده و اطلاعاتی که تا این لحظه به دست خبرنگار مهر رسیده است، دانشگاه تهران برنامه‌ای برای تغییر کاربری تالار مولوی نداشته‌است و چنین موضوعی در دستور کار این دانشگاه قرار ندارد.
این خبر، دست‌کم در شرایط فعلی، می‌تواند بخشی از نگرانی‌ها را برطرف کند؛ با این حال مسئله مهم‌تر همچنان باقی است؛ تالار مولوی تنها زمانی می‌تواند جایگاه تاریخی خود را حفظ کند که نه‌فقط ساختمان و عنوانش، بلکه کارکرد دانشگاهی، تجربی و جریان‌ساز آن نیز حفظ شود. تالار مولوی برای تئاتر ایران فقط یک سالن نیست؛ بخشی از حافظه فرهنگی و دانشگاهی این هنر است. حفظ این مجموعه نیز نباید صرفاً به معنای جلوگیری از تغییر کاربری آن تلقی شود. احیای واقعی تالار مولوی زمانی اتفاق می‌افتد که دوباره به محلی برای حضور دانشجویان، شکل‌گیری تجربه‌های تازه، کشف استعدادها و ارتباط نسل جوان با جریان حرفه‌ای تئاتر تبدیل شود.