خراسان جنوبی در آماده‌باش بارش‌ها؛ بسیج ظرفیت‌ها برای مهار سیلاب‌ها
بیرجند- مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی از آمادگی دستگاه‌های اجرایی برای بارش‌های پیش‌رو خبر داد و گفت: پیش‌بینی می‌شود میزان بارندگی استان افزایش یابد.
سفیر ارجان گروه استان ها: با توجه به احتمال وقوع بارش‌های شدید و سیلاب در ماه‌های پیش‌رو، مدیریت بحران در خراسان جنوبی بیش از هر زمان دیگری به آمادگی دستگاه‌ها، پیشگیری از خسارات و استفاده از ظرفیت‌های مردمی و بخش خصوصی وابسته است؛ موضوعی که مدیرکل مدیریت بحران استانداری در گفتگو با مهر، با تشریح اقدامات پیشگیرانه، برنامه‌های آموزشی و انعقاد ۲۵ تفاهم‌نامه برای تقویت توان پاسخ‌گویی استان به حوادث، به آن پرداخته است.
محمدعلی آخوندی اظهار کرد: مدیریت بحران تنها به زمان وقوع حادثه محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات پیشگیرانه، آمادگی، مقابله با حادثه و بازسازی و بازتوانی پس از آن را در بر می‌گیرد.
وی با بیان اینکه بحران زمانی شکل می‌گیرد که یک حادثه از ظرفیت‌های عادی برای مدیریت خارج شود، افزود: برای مثال، بارندگی به‌خودی‌خود بحران نیست، اما زمانی که بارش‌های رگباری به وقوع سیلاب و خسارت منجر شود، شرایط بحرانی ایجاد می‌شود.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی ادامه داد: مدیریت بحران به معنای استفاده از ظرفیت‌های اداری، مردمی، بخش خصوصی و دانش و تجربیات گذشته برای پیشگیری از حوادث، کاهش خسارات و مدیریت پیامدهای آن‌هاست.
آخوندی گفت: جلوگیری کامل از وقوع بحران‌های طبیعی امکان‌پذیر نیست، اما با برنامه‌ریزی، تأمین اعتبار، نیروی انسانی و اجرای اقدامات پیشگیرانه می‌توان خسارات را به حداقل رساند و حتی به صفر نزدیک کرد.
وی ایجاد سیل‌بند و دیوار ساحلی را از جمله اقدامات مؤثر در کاهش خسارات سیلاب برشمرد و بیان کرد: هر اندازه اقدامات پیشگیرانه به‌موقع‌تر و کامل‌تر انجام شود، میزان خسارات احتمالی کاهش می‌یابد.
وی با تأکید بر اینکه مدیریت بحران چهار مرحله اصلی دارد، اظهار کرد: پیشگیری و کاهش خطر، آمادگی، مقابله یا پاسخ هنگام وقوع حادثه و بازسازی و بازتوانی پس از حادثه، چهار بخش اصلی این چرخه هستند.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی ادامه داد: در مرحله بازسازی نیز باید به بازگشت شرایط به وضعیت پیش از حادثه بسنده نکرد، بلکه تلاش شود زیرساخت‌ها به شرایطی بهتر از گذشته برسند.
آموزش عمومی؛ محور برنامه‌های هفته مدیریت بحران
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی با اشاره به برنامه‌های هفته مدیریت بحران بیان کرد: امسال آموزش عمومی مردم و ارتقای آمادگی مدیران و مسئولان محلی از محورهای اصلی برنامه‌ها بوده است.
آخوندی افزود: برنامه‌های این مناسبت طی چند روز و با محورهای کاهش خطر، آمادگی و مقابله و معرفی ظرفیت‌ها دنبال شده است و در همین راستا، جلسات هماهنگی و هم‌اندیشی با دستگاه‌های اجرایی و تخصصی برگزار شد.
وی با اشاره به نقش صداوسیمای خراسان جنوبی و جمعیت هلال احمر در حوزه آموزش و اطلاع‌رسانی گفت: در نشست‌های هماهنگی، ظرفیت‌های رسانه‌ای و تخصصی استان برای افزایش آگاهی عمومی و انتقال پیام‌های آموزشی و هشداردهنده بررسی شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی، تجلیل از امدادگران را از دیگر برنامه‌های این ایام عنوان کرد و گفت: امدادگران هلال احمر در حوادث مختلف و همچنین در جریان جنگ، با حضور در مناطق آسیب‌دیده، خدمات قابل توجهی ارائه کرده‌اند که مورد توجه و تأیید مسئولان ملی نیز قرار گرفته است.
آخوندی با اشاره به نقش نیروهای اورژانس، هلال احمر و آتش‌نشانی در حوادث، افزود: آتش‌نشانان از نیروهای ثابت و اثرگذار در مدیریت حوادث هستند و در همین راستا، با محوریت شهرداری بیرجند، برنامه‌ای برای قدردانی از تلاش‌های آنان برگزار شد.
وی ادامه داد: آموزش مدیران و کارکنان دستگاه‌های اجرایی، شهرداران و دهیاران در دستور کار قرار داشته است؛ بخشی از این آموزش‌ها به‌صورت حضوری و مجازی برگزار شده و آموزش دهیاران استان نیز با محوریت مرکز علمی‌کاربردی شهرداری بیرجند دنبال شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی، تبلیغات محیطی، اطلاع‌رسانی، انتشار پیام‌های هشداردهنده، بازدید از پروژه‌ها و اماکن خاص و برگزاری جلسات تخصصی را از دیگر اقدامات انجام‌شده برشمرد.
وی همچنین از برنامه‌ریزی برای برگزاری مانورهای «ساعت صفر» در سطح دستگاه‌های تخصصی و فرمانداری‌ها خبر داد و گفت: این مانورها با محوریت فرمانداری‌ها برنامه‌ریزی شده‌اند تا میزان آمادگی و هماهنگی دستگاه‌ها در مواجهه با حوادث ارزیابی شود.
انعقاد ۲۵ تفاهم‌نامه برای استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و مردم
آخوندی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت‌های مردمی و بخش خصوصی در زمان بحران اظهار کرد: یکی از نیازهای مهم در مدیریت حوادث، ایجاد ارتباط منسجم میان مردم، بخش خصوصی و دستگاه‌های دولتی است تا کمک‌ها به شکل سازمان‌یافته و هدفمند به مناطق آسیب‌دیده برسد.
وی افزود: در همین راستا، قرارگاه «ایران من» با هدف پیوند دادن ظرفیت‌های مردمی و بخش خصوصی با ساختار حاکمیتی و دستگاه‌های اجرایی مورد توجه قرار گرفته و در استان نیز ۲۵ تفاهم‌نامه با مجموعه‌های بخش خصوصی، کارخانه‌ها، صنایع بزرگ و برخی نهادها از جمله ستاد بازسازی عتبات عالیات و بسیج سازندگی منعقد شده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی با بیان اینکه این همکاری‌ها در حوادث مختلف قابل استفاده است، گفت: کمک‌های مردمی اگر بدون هماهنگی انجام شود، ممکن است پراکنده باشد و مدیریت و نظارت بر آن دشوار شود؛ بنابراین، ایجاد ارتباط مشخص با گروه‌های مردمی و سازمان‌های مردم‌نهاد کمک می‌کند خدمات‌رسانی در چارچوبی منظم انجام شود.
آخوندی با اشاره به تجربه استفاده از ظرفیت‌های مردمی در حوادث گذشته بیان کرد: در برخی حوادث سال ۱۴۰۱، از جمله حوادث مرتبط با طبس، ظرفیت‌های مردمی و نهادهای داوطلب برای اسکان و تغذیه آسیب‌دیدگان به کار گرفته شد و چادرهای بزرگی برای اسکان مردم برپا شد که در برخی موارد حدود ۲۵۰ نفر را در خود جای می‌داد.
وی با بیان اینکه در حادثه مینی‌پالایشگاه نیز از ظرفیت آتش‌نشانی مجموعه‌های صنعتی و نیروهای تخصصی استفاده شد، گفت: همچنین نیروهای مسلح و ارتش در جریان سیلاب زیرکوه و خوسف با به‌کارگیری ماشین‌آلات و تجهیزات خود به جابه‌جایی افراد و کمک به مردم پرداختند.
آمادگی خراسان جنوبی برای بارش‌ها
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی، کمک به جابه‌جایی داوطلبان کنکور در شرایط خاص را از دیگر نمونه‌های همکاری نیروهای مختلف در حوادث عنوان کرد و گفت: این تجربه‌ها نشان می‌دهد که هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، نیروهای امدادی، بخش خصوصی و مردم می‌تواند در کاهش خسارات و تسریع خدمات‌رسانی بسیار مؤثر باشد.
آخوندی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای رفع مشکلات بندهای خاکی پس از سیلاب‌های گذشته گفت: در مقاطع قبلی، با همکاری منابع طبیعی، بندهای خاکی دارای مشکل شناسایی و برای رفع نقص آن‌ها برنامه‌ریزی شد تا خطر بروز خسارات در سیلاب‌های بعدی کاهش یابد.
وی همچنین با اشاره به سیلاب‌های شدید شهرستان زیرکوه و وقوع چندین موج سیلاب در فاصله زمانی کوتاه اظهار کرد: با وجود شدت حوادث، تلفات جانی نداشتیم و مدیریت صحنه و هماهنگی نیروها در کنترل شرایط نقش مؤثری داشت.
آمادگی دستگاه‌ها برای مقابله با سیلاب
آخوندی درباره میزان آمادگی استان در برابر هشدارهای هواشناسی گفت: پیش‌بینی‌های هواشناسی بر اساس نقشه‌ها و داده‌های علمی انجام می‌شود و ممکن است با تغییر شرایط جوی، شدت و میزان بارندگی نیز تغییر کند؛ بنابراین، باید هشدارها را جدی گرفت و آمادگی دستگاه‌ها را متناسب با شرایط احتمالی افزایش داد.
وی با اشاره به پیش‌بینی‌های مربوط به پدیده ال‌نینو بیان کرد: بر اساس پیش‌بینی‌های مطرح‌شده، ۲۷ استان کشور تحت تأثیر این پدیده قرار می‌گیرند و برخی استان‌های شمالی و غربی و بخش‌هایی از نوار جنوبی کشور، از جمله مناطقی از سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان، با تأثیرات بیشتری مواجه خواهند شد.
آخوندی ادامه داد: دستورالعمل‌های لازم به استان‌ها ابلاغ شده و با صدور هشدارهای هواشناسی، به‌ویژه هشدارهای نارنجی، جلسات تکمیلی و برنامه‌ریزی‌های محلی با محوریت فرمانداری‌ها انجام خواهد شد.
وی با تأکید بر نقش بخش خصوصی در مدیریت حوادث گفت: صنایع و معادن بزرگ استان می‌توانند با در اختیار گذاشتن ماشین‌آلات، تجهیزات و نیروی انسانی در زمان وقوع بحران به دستگاه‌های اجرایی و امدادی کمک کنند. این ظرفیت‌ها در چارچوب قرارگاه ایران من و با هماهنگی دستگاه‌های مسئول قابل استفاده است.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: آمادگی نیروهای فنی، امدادی، خدمات‌رسان و زیرساختی استان، در کنار روحیه همکاری مردم و مدیران، ظرفیت مهمی برای مدیریت حوادث محسوب می‌شود و تلاش می‌کنیم با تقویت هماهنگی‌ها، خسارات احتمالی بارندگی‌های پیش‌رو، به‌ویژه تلفات جانی، به حداقل برسد.
وی تأکید کرد: هرچند نمی‌توان وقوع همه حوادث یا تمام خسارات ناشی از آن‌ها را به‌طور کامل منتفی دانست، اما پیشگیری، آمادگی به‌موقع و همکاری همه دستگاه‌ها می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش پیامدهای بحران داشته باشد.