چرا باید «مستند کوتاه» را جدی گرفت؟
جیمی ملتزر مستندساز و مدرس سینماست که فعالیت حرفه‌ای او در پیوند میان فیلم‌سازی مستند، پژوهش دربارۀ شخصیت‌های واقعی و روایت سینمایی قرار می‌گیرد. اهمیت او برای دانشجویان فقط در تجربۀ فیلم‌سازی نیست؛ تجربۀ آموزش فیلم‌سازی نیز به کارش بُعد دیگری می‌دهد.
سرویس هنر سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان)؛ در آموزش سینما، باور اشتباهی وجود دارد که فیلم کوتاه را تنها دست‌گرمی یا نسخه‌ای فشرده و کم‌حجم از فیلم بلند می‌داند. اما واقعیت این است که مستند کوتاه، زمانِ کم‌شده یک داستان مفصل نیست بلکه منطق روایی، ایجاز و هویت هنری کاملاً مستقلی دارد. جیمی ملتزر (Jamie Meltzer)، مستندساز و استاد دانشگاه استنفورد، در کتاب تازه خود با عنوان «راهنمای فیلم‌سازی مستند (کوتاه)؛ آفرینشِ فیلم‌های مستندِ کوتاهِ هنرمندانه» (انتشارات Routledge) دقیقاً به همین مسئله پرداخته است که چگونه می‌توان از یک مشاهده یا موقعیت واقعی، اثری ساخت که در عین وفاداری به واقعیت، از قدرت عاطفی و ساختار سینمایی برخوردار باشد؟ از تجربه دانشگاهی تا مواجهه با واقعیت
جیمی ملتزر مستندساز و مدرس سینماست که فعالیت حرفه‌ای او در پیوند میان فیلم‌سازی مستند، پژوهش دربارۀ شخصیت‌های واقعی و روایت سینمایی قرار می‌گیرد. اهمیت او برای دانشجویان فقط در تجربۀ فیلم‌سازی نیست؛ تجربۀ آموزش فیلم‌سازی نیز به کارش بُعد دیگری می‌دهد.
ملتزر در دانشگاه استنفورد با آموزش عملی فیلم‌سازی مستند ارتباط دارد و کتاب او از منظری آموزشی به مسئلۀ خلق فیلم مستند کوتاه نگاه می‌کند. این ترکیب، یعنی تجربۀ ساخت فیلم و مواجهه با دشواری‌های یادگیری آن، برای کتابی که قرار است راهنمای عمل باشد اهمیت ویژه‌ای دارد.
نکتۀ اساسی این است که کتاب را نباید صرفاً به دلیل وابستگی نویسنده به یک دانشگاه معتبر مهم دانست. اعتبار دانشگاهی، به‌تنهایی، کیفیت یک اثر را تضمین نمی‌کند. ارزش واقعی چنین کتابی باید در روش آموزشی، دقت تحلیل نمونه‌ها و توانایی آن در تبدیل تجربۀ فیلم‌سازی به دانشی قابل انتقال سنجیده شود.
ارزش کار ملتزر بیش از آن‌که حاصل اعتبار آکادمیک استنفورد باشد، در پیوند میان تجربه واقعی فیلم‌سازی و مواجهه روزمره او با چالش‌های یادگیری هنرجویان نهفته است. او در مستندهایی چون Huntsville Station ایستگاه هانتسویل؛ اثر کریس فیلپون، جیمی ملتزر، (2020) در مدت کوتاه چهارده دقیقه، نشان داده که چگونه یک موقعیت محدود و ساده — مانند انتظار چند مرد تازه آزادشده از زندان در یک ایستگاه اتوبوس — می‌تواند بدون قصه‌پردازی مصنوعی، بار روایی و انسانی عمیقی پیدا کند. در این فیلم می‌بینیم: هر روز هفته، ده‌ها زندانی با آزادی مشروط از زندان هانتسویل در تگزاس آزاد می‌شوند و اولین لحظات آزادی خود را با تماس‌های تلفنی، سیگار و تأمل آرام در ایستگاه گریهاند در همان حوالی می‌گذرانند.
اکثر آن‌ها با یک کوپن بلیط اتوبوس و چک آزادی ۱۰۰ دلاری، راهی ایستگاه گری‌هاوند در همان نزدیکی می‌شوند. مستند کوتاه ایستگاه هانتسویل، به مشاهدۀ موقعیت مردانی می‌پردازد که پس از آزادی از زندان، در ایستگاه اتوبوس منتظر بازگشت به خانه‌اند. چنین نمونه‌هایی نشان می‌دهند که چگونه یک موقعیت محدود، بدون نیاز به گسترش مصنوعی ماجرا و جعل حقیقت، می‌تواند ظرفیت روایی و انسانی قابل‌توجهی داشته باشد.
تز اصلی کتاب را می‌توان چنین صورت‌بندی کرد: مستند کوتاه صرفاً مستندی بلند نیست که زمانش را کم کرده باشند؛ این قالب، منطق انتخاب، سازمان‌دهی روایت و تجربۀ تماشای خاص خود را دارد. و این برآمده از زیست مولف به عنوان مستندساز و مدرس سینماست. این تمایز برای آموزش سینما اهمیت دارد. اگر فیلم‌ساز تصور کند کوتاه‌کردن یک موضوع یا حذف تعدادی از صحنه‌های فیلم بلند برای ساخت مستند کوتاه کافی است، احتمالاً به اثری فشرده اما فاقد ضرورت درونی می‌رسد. مسئله، صرفه‌جویی در زمان نیست؛ مسئله این است که چه چیزی باید در این زمان محدود دیده، شنیده و تجربه شود.
او در کتاب هفت‌فصلی خود، فرایند خلق مستند کوتاه را از مرحله «ایده‌پردازی و پیش‌تولید» تا «مواجهه در تولید»، «تدوین»، «طراحی صدا» و در نهایت «توزیع و پخش» ردیابی می‌کند. پیام اصلی کتاب روشن است: در فیلم کوتاه، مسئله صرفه‌جویی در زمان نیست؛ مسئله این است که در این فرصت محدود، چه چیزی باید دیده، شنیده و تجربه شود.
کتاب ملتزر فراتر از توصیه‌های فنی، چند چرخش فکری مهم را به مستندسازان جوان پیشنهاد می‌کند: در بخش ایده و پژوهش، به «سنجش ظرفیت سینمایی و دیداری سوژه پیش از تولید» اشاره می‌کند و در بخش تولید و مواجهه، از «انعطاف در برابر واقعیت و مدیریت موقعیت‌های غیرمنتظره» می‌گوید. در شیرین‌ترین فصل کتاب، ذیل مبحث «تدوین و صدا»، به «کشف ساختار روایی از دل راش‌ها و خلق معنا با فضای صوتی» می‌پردازد. مگر نه این‌که فیلم مستند ساخته می‌شود تا دیده و توزیع شود؟ اینجاست که برای فیلم‌سازان جوان، «طراحی راهبرد عرضه و شناخت درست مخاطب هدف» را بازگو می‌کند.
یکی از امتیازهای این ساختار، پیوند میان تصمیم‌های خلاقانه و مراحل اجرایی است. کتاب صرفاً دربارۀ ایدۀ خوب یا تصویر زیبا حرف نمی‌زند؛ فرایند تبدیل ایده به فیلمی کامل و قابل‌عرضه را در نظر می‌گیرد. همچنین مصاحبه با فیلم‌سازان و مطالعۀ موردی آثار مستند کوتاه، ابزارهایی برای پیوند بحث‌های آموزشی با تجربۀ حرفه‌ای فراهم می‌کنند.
بارنز در آخرین کتاب خود از مضامین همیشگی کتاب‌های خود چون عشق و مرگ می‌نویسد. همچنین حضور مفاهیمی چون حافظه و خاطره در کارهای قبلی او نیز قابل مشاهده‌اند و در این کتاب مفصل‌تر به آن‌ها پرداخته می‌شود.
هشتمین نمایشگاه چاپ بسته‌بندی و فرآوری، با مشارکت ۹۳ شرکت و در حدود ۴ هزار و ۸۰۰ مترمربع فضای نمایشگاهی، برگزار خواهد شد.
نمایش «ندبه»، یکی از آثار درخشان بهرام بیضایی، پژوهشگر، نمایشنامه‌نویس و کارگردان برجسته ایرانی است که طبق برنامه‌ریزی انجام شده، از اواخر فصل پاییز با کارگردانی آرمان شهبازی در تالارِ حافظِ بنیادِ رودکی روی صحنه می‌رود.
هفتاد و یکمین نشست از سلسله نشست‌های «عصر سه‌شنبه‌های بخارا» روز سه‌شنبه بیست و هشتم مهرماه ۱۴۰۵، ساعت پنج بعدازظهر، در شهر کتاب نیاوران به نقد و بررسی کتاب «سیر رمانتیسم در اروپا» نوشتهٔ دکتر مسعود جعفری جزی اختصاص یافته است. این کتاب از سوی نشر سخن منتشر شده و در نشست پیش رو مسعود جعفری جزی، نیما ظاهری و علی دهباشی دربارهٔ آن سخن خواهند گفت.
کتاب «روشنای کتابفروشی؛ یک خاطره، یک سرگذشت»، نوشته لوئیس بازبی، نمونه‌ای درخشان از تلفیق روایت‌های شخصی و خاطرات نویسنده کالیفرنیایی با تاریخ کتاب و کتاب‌فروشی‌هاست.
آشپزی در کرملین کتاب جدید شابوفسکی است که پس از عرضه و اقبال شگفت‌انگیز مخاطبانی از سراسر جهان از دو عنوان قبلی‌اش خورد و خوراک دیکتاتورها و خرس‌های رقصان روانۀ بازار کتاب شده است.
ابراهیم حیدری در نشست هم‌اندیشی نهادهای فعال در حوزه کودک و نوجوان گفت: خانه کتاب و ادبیات ایران به‌عنوان نهاد هماهنگ‌کننده میان صنوف نشر، تشکل‌ها و نهادهای سیاست‌گذار آماده است، امکاناتی را در اختیار طرح‌های عملیاتی نهادهای فعال حوزه کودک و نوجوان قرار دهد.
«تغییر رژیم» را می‌توان فراتر از یک کتاب درباره دونالد ترامپ خواند؛ اثری که می‌کوشد سازوکارهای قدرت در یکی از مهم‌ترین نظام‌های سیاسی جهان را بررسی کند. خواندن آن فرصتی فراهم می‌آورد تا میان واقعیت‌های گزارش‌شده، برداشت‌های نویسندگان و پیامدهای احتمالی تحولات سیاسی تمایز بگذاریم.
جشن امضای کتاب «نعمت جان» هم‌زمان با روز پرستار در نماز جمعه تهران برگزار شد.
دبیر علمی بیست‌وچهارمین دوره انتخاب بهترین کتاب سال دفاع مقدس و مقاومت از تمدید مهلت ارسال آثار به این رویداد ادبی خبر داد و گفت: توجه ویژه به آثار مرتبط با جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، تفکیک بخش‌های بین‌الملل و ترجمه و گسترش حمایت از آثار برگزیده، از مهم‌ترین برنامه‌های این دوره است.
کارگردان «شبی در وطن» گفت: این فیلم اقتباسی از یک رمان لبنانی نوشته غاده السمان است. هنگام خواندن رمان، در داستان ششم با تصویری مواجه شدم که توجهم را جلب کرد؛ بالا کشیدن سبد فردی که در میدان جنگ گرفتار شده بود. این تصویر برایم به موتیفی جذاب تبدیل شد و تصمیم گرفتم آن را دستمایه نگارش فیلمنامه قرار دهم.
کتاب «قرائتی نقادانه از رمان چهره مرد هنرمند در جوانی» نوشته دیوید سید، استاد دانشگاه لیورپول با ترجمه منوچهر بدیعی به بازار آمد.
مراسم «گفت‌وگویی در باب تاریخ اجتماعی» با همکاری خانه تاریخ و جامعه، مرکز اصفهان‌شناسی و خانه ملل و شهر کتاب بهار برگزار می‌شود.
آیین «اقتدار سپید» هم‌زمان با میلاد باسعادت حضرت زینب (س) و روز پرستار با هدف گرامیداشت یاد و خاطره سه شهید پرستار جنگ ۱۲ روزه، شهیده مهناز نعمتی، شهید هومن غیاثوند و شهید مهدیار پوریامین، در فرهنگسرای گلستان برگزار شد.
کتاب «جام و سبو» شامل تجلیات مشترک اندیشه و بیان در شعر حافظ و شاه نعمت الله ولی از سوی انتشارات استاد شهریار روانه بازار شد.
«صدای جیرجیرکی یک زن» دارای شاعرانگی‌های نثری به‌شدت دلنشین و همذات پندار است که گاهگاهی از نثر شاعرانه عبور می‌کند و می‌شود خود خود شعر، «خیال آبی‌ام از حافظه دریا عبور کرد».
معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از سارا زیبادل، کتاب‌فروش کتابفروشی سرو گرگان که هم‌زمان با فعالیت در این کتابفروشی موفق به کسب رتبه ۳۳ کنکور سراسری شده است، تقدیر کرد.
آیا این جهان‌های از دست رفته صرفاً بازی خیال‌اند، یا بخشی از حقیقت تاریخ را در خود حفظ کرده‌اند؟ نازمان از همین پرسش آغاز می‌شود، امانوئل کارر در این کتاب نه در پی بازنویسی گذشته است و نه در اندیشه ساختن جهانی خیالی. آن چه او می‌کاود خود رابطه ما با تاریخ است؛ این باور دیرپا که گذشته چون یک بار تحقق یافته تنها گذشته، ممکن نیز بوده است.
مدیرمسئول انتشارات هزاره ققنوس، به‌مناسبت برگزاری نمایشگاه کتاب فرانکفورت ۲۰۲۶ درباره تغییرات و تحولات این رویداد نوشت.
مریم حسینی، پژوهشگر نقد ادبی و متن‌پژوهی، کتاب «مکتب‌های ادبی» رضا سیدحسینی را «سنگ‌بنای مکتب‌های ادبی در ایران» خواند و گفت: «هر محقق این عرصه بدون مطالعهٔ آن نمی‌تواند اثری ارزشمند ارائه دهد.» او با ستایش از تسلط مترجمی سیدحسینی و ترجمه‌هایش از مالرو، سارتر، کامو و بالزاک، دو خلأ کتاب را نبود مدرنیسم و پسامدرنیسم و ناهم‌توازنی حجم فصل‌ها دانست.
کتاب «یادگار نیک» بازتاب بخشی از کوشش‌های جامعه زرتشتی در پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران و یزد و نشان‌دهنده پیوند و همسویی فرهنگی و اجتماعی زرتشتیان و مسلمانان یزد است. «یادگار نیک» همان یاد و خاطره‌ها، بو و مزه‌ها، دیده‌ها، شنیده‌ها و نام‌هایی که بودند و رفتند را به ما یادآوری می‌کند.
خراسان‌رضوی- سیدحسین خدیوجم نویسنده، مترجم، محقق و غزالی‌پژوه، به کتاب بسیار علاقه داشت زیرا راه‌یافتن به کتابخانه ملی ایران و شغل کتابداری را یکی از رویاهای خود می‌دانست.
ایلام- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام، از ارسال ۱۳۵ عنوان کتاب هشتمین دوره جایزه کتاب سال استان برای داوری و ارزیابی به خانه کتاب و ادبیات ایران، خبر داد.
کتاب «از آغاز تا پایان تمدن بابل» روایتی است از سفری تاریخی؛ از تولد بابل در کنار فرات تا دوران اقتدار پادشاهانی چون حمورابی و نبوکدنصر دوم، از نبردهای خونین با ایلام و آشور تا فتح ناگهانی‌اش به دست کوروش بزرگ.
آیین گرامیداشت یک‌صدمین زادروز «رضا سیّدحسینی»، مترجم و فرهنگ‌نگار فقید، سه‌شنبه ۲۱ مهر با همکاری انتشارات سروش در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. مهشید نونهالی او را «یک دنیا عشق به فرهنگ این سرزمین» خواند، سیّدعلی آل‌داود از هم‌کاری‌اش در «فرهنگ آثار» گفت، مهدی فیروزان از دیدارش در نمایشگاه کتاب ۱۳۶۴ یاد کرد و احمد مسجدجامعی او را «فرزند رنج و تواضع» دانست. در پایان مستندی از مهرداد دفتری پخش شد.
پیروز مجتهدزاده، چهره‌شناخته شده جغرافیای سیاسی و استاد شاخص مطالعات خلیج‌فارس، پس از دوره‌ای بیماری در ۸۱ سالگی در لندن درگذشت.
زنجان - دبیر اجرایی یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان از تمدید ساعت بازدید تا ساعت ۲۲ در روزهای پایانی نمایشگاه خبر داد و از استقبال کم‌نظیر شهروندان و پویش‌های فرهنگی تجلیل کرد.
لرستان - مدیرکل کتابخانه‌های عمومی لرستان گفت: مجموعه‌ای شامل ۱۰ هزار عنوان کتاب صوتی به منابع بخش نابینایان کتابخانه مرکزی استان افزوده شد.
لرستان -محافل ادبی و فرهنگی استان لرستان با برگزاری برنامه‌های متنوع از جمله نشست‌های علمی و شب‌های شعر، روز بزرگداشت حافظ را با تمرکز بر پاسداشت زبان فارسی و تبیین اندیشه‌های او گرامی داشتند.
نشست عصری با فریدون مجلسی به بهانه انتشار کتاب «مذاکره در نیویورک، ماکیاولی در اصفهان»، از سلسله نشست‌های عصر روشن به همت انتشارات مروارید، عصر چهارشنبه (۲۱ مهر ۱۴۰۵) در انتشارات بدرقه جاویدان برگزار شد.