همکاری پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری در مطالعه و مرمت دژ الموت
پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری برای مطالعه و پژوهش به منظور مرمت دژ الموت، با اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین و پایگاه میراث‌فرهنگی الموت همکاری مشترک آغاز کرده است.
به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری برای مطالعه و پژوهش به منظور مرمت دژ الموت، با اداره کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قزوین و پایگاه میراث‌فرهنگی الموت همکاری مشترک آغاز کرده است.
این همکاری در راستای هم‌افزایی علمی برای حفظ و شناخت معماری این اثر مهم صورت می‌پذیرد؛ اثری که سال جاری به همراه شبکه‌ای از قلعه‌های دیگر به‌عنوان سی‌امین اثر ملموس ایران در فهرست آثار جهانی به ثبت رسید.
ذات الله نیکزاد، عضو هیئت علمی پژوهشکده میراث معماری و شهریِ پژوهشگاه در این‌باره گفت: دژ حسن صباح الموت واقع در الموت شرقیِ استان قزوین است و بر دامن کوه هودکان بر کوهچه‌ای منتهی به دره‌های پیرامونی قرار دارد. روستای گازرخان و باغات پیرامون آن در پای دژ گسترده است و روستاهای دیگر حوزۀ درۀ الموت، به همراه منظر بی‌نظیر طبیعت کوهستانی، در چشم‌انداز این دژ واقع شده‌اند. حسن صباح در اواخر سده پنجم هجری این مکان را به‌عنوان مرکز حکومت‌شان برگزید و اسماعیلیان در استحکام و توسعه آن کوشیدند؛ تا اینکه در میانه سده هفتم هجری دو مرتبه توسط مغولان ویران شد.
او افزود: دژ الموت از بخش‌های گوناگونی نظیر قلعه گردن، قلعه پایین و قلعه بالا تشکیل شده است. بیشترین تراکم آثار معماری در عرصه قلعه بالا مشاهده می‌شود که شامل برج و بارو، دیده‌بانی و دیگر استحکامات، مسیرهای دسترسی و ورودی‌ها، حاکم‌نشین، فضاهای زیست، سازه‌های ذخیرۀ مواد خوراکی، آب‌انبارها، سازوکار ذخیره و انتقال آب و موارد دیگر است که با روش ساخته و کنده به وجود آمدند.
نیکزاد تصریح کرد: شناخت امروزین از دژ الموت را بایستی حاصل 25 سال کاوش باستان‌شناسی و حفاظت و مرمت مستمر از سوی گروه‌های مستقر در پایگاه میراث‌فرهنگی به سرپرستی حمیده چوبک دانست. امروز قلعه مخاطبان بسیاری دارد و با وجود قرار داشتن در دل کوهستان و راه دشوار رسیدن بدان، از نزدیک به بازدید آن می‌شتابند که با پشتیبانی اداره کل استان پذیرای علاقه‌مندان است.
این عضو هیئت علمی پژوهشکده میراث معماری و شهریِ پژوهشگاه افزود: رویداد ثبت جهانی نیز چشم‌انداز تازه‌ای بر معرفی این اثر گشوده است. به سبب قرار داشتن در موقعیت کوهستانی، شرایط سخت اقلیمیِ همراه با بارش‌ها و یخبندان‌های طولانی، آسیب‌های مداومی به آثار معماری دژ وارد شده است؛ به‌طوریکه با انجام مرمت‌های مستمر، که در دستور کار قرار دارد و با روش‌های حفاظتی می‌توان بر این مشکلات فائق آمد. بسیاری از بقایای معماری در شیب‌های تند و پرتگاه‌ها قرار دارند که نیازمند تمهیدات ویژه مرمتی هستند و شناخت میدانی و مستند می‌تواند به حفظ و خواناسازی این آثار یاری رسانَد.این همکاری می‌تواند زمینه‌ساز گسترش همکاری‌های مشترک علمی آینده با اداره کل استان و پایگاه برای حفاظت از دژ الموت شمرده شود.