بابایی: جهان اسلام نباید اسیر معیارهای علمی نظام سلطه شود

قم- معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور با انتقاد از سلطه معیارهای غربی بر ارزیابی علم، بر ضرورت تقویت دیپلماسی علمی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های جهان اسلام تأکید کرد.

به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین بابایی ظهر چهارشنبه در آیین اختتامیه هجدهمین جشنواره علمی پژوهشی بانوی کرامت که در سالن آیت‌الله شرعی مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران برگزار شد، جوایز علمی را فراتر از نماد تقدیر از پژوهشگران دانست و اظهار کرد: این جوایز بخشی از فرایند توسعه علم هستند و بر جهت‌گیری پژوهش‌ها و گسترش دامنه اثرگذاری دانش تأثیر می‌گذارند.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور با انتقاد از تأثیرگذاری نظام‌های قدرت بر جوایز علمی بین‌المللی افزود: برخی جوایز جهانی به ابزاری رسانه‌ای برای القای برتری علمی غرب تبدیل شده‌اند و این تصور را ترویج می‌کنند که جهان اسلام در تولید علم نقش مؤثری ندارد.

وی با اشاره به جایگاه جایزه نوبل تصریح کرد: این جایزه به یک برند جهانی تبدیل شده که از نگاه وی می‌تواند در خدمت تثبیت نظام سلطه قرار گیرد و نخبگان مسلمان را به پذیرش معیارهای غربی برای ارزیابی توانمندی‌های علمی سوق دهد.

بابایی با اشاره به جایزه مصطفی گفت: این جایزه در برابر چنین رویکردی، بر توانمندی‌های علمی جهان اسلام و حضور دانشمندان برجسته در کشورهای اسلامی تأکید می‌کند.

جهان اسلام به دیپلماسی علمی نیاز دارد

وی ضعف ارتباطات میان پژوهشگران کشورهای اسلامی را یکی از موانع توسعه علمی دانست و بیان کرد: مشکل اصلی جهان اسلام کمبود دانشمند نیست، بلکه نبود ارتباطات منسجم علمی و معرفتی میان ایران، کشورهای عربی و دیگر مناطق اسلامی است.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور با اشاره به مفهوم تفرقه داده‌ای اظهار کرد: گسست در جهان اسلام تنها به عرصه سیاست محدود نمی‌شود، بلکه پراکندگی اطلاعات و نبود ارتباط میان مراکز علمی نیز مانع بهره‌برداری از ظرفیت‌های مشترک شده است.

بابایی افزود: جهان اسلام از داده‌های گسترده‌ای برخوردار است که در صورت تجمیع و ایجاد ارتباط میان آن‌ها می‌توان از این ظرفیت برای توسعه هوش مصنوعی متناسب با نیازها و معارف تمدن اسلامی استفاده کرد.

وی خاطرنشان کرد: در شرایطی که توسعه هوش مصنوعی بر پایه داده‌ها و الگوهای جهان غرب پیش می‌رود، پراکندگی اطلاعات در کشورهای اسلامی مانع بهره‌گیری مؤثر از توان علمی این کشورها شده است.

جشنواره‌ها باید مسائل آینده را هدف بگیرند

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور بر ضرورت تخصصی‌تر شدن جوایز علمی تأکید کرد و گفت: به‌جای تمرکز بر عناوین کلی مانند علوم اسلامی، باید حوزه‌های مشخصی همچون تفسیر، حدیث، کلام و تاریخ مورد توجه قرار گیرند تا امکان ارزیابی دقیق‌تر آثار فراهم شود.

بابایی افزود: جشنواره‌های علمی نباید صرفاً دستاوردهای گذشته را ارزیابی کنند، بلکه باید چالش‌های پیش‌رو را شناسایی کرده و پژوهشگران را برای پاسخ‌گویی به نیازهای علمی سال‌های آینده ترغیب کنند.

وی بهره‌گیری از معنویت و طهارت را از ویژگی‌های فعالیت پژوهشی در حوزه‌های علمیه دانست و تصریح کرد: این ظرفیت باید در ساختار و سازوکار برگزاری جشنواره‌های علمی مورد توجه قرار گیرد.

آثار برگزیده در قالب کتاب منتشر می‌شوند

بابایی در تشریح برنامه‌های حمایتی از برگزیدگان جشنواره گفت: سه اثر برتر با حمایت انتشارات هاجر در قالب کتاب منتشر می‌شوند و مقالات تأییدشده نیز در مجلات تخصصی به چاپ خواهند رسید.

وی همچنین از گسترش ارتباط میان جشنواره بانوی کرامت و جشنواره علامه حلی خبر داد و افزود: بر اساس تفاهم‌نامه منعقدشده با حوزه علمیه برادران، جشنواره بانوی کرامت امتداد می‌یابد و پذیرفته‌شدگان آن وارد جشنواره علامه حلی خواهند شد.