افتتاح بارگاه شمس تبریزی ابعاد ملی و تمدنی دارد/ احیای میراث‌تاریخی ایران، فرصتی برای تقویت هویت ملی و همبستگی اجتماعی است

مدیرمسئول روزنامه فرهیختگان با تاکید بر ابعاد فرهنگی، اجتماعی و ملی افتتاح بارگاه شمس تبریزی در خوی، این رویداد را فراتر از افتتاح یک پروژه تاریخی دانست و تصریح کرد: به ثمر رسیدن چنین طرحی می‌تواند ضمن تقویت هویت ملی و همبستگی اجتماعی، تصویری متفاوت از ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی ایران به مخاطبان داخلی و خارجی ارائه کند.

مسعود فروغی، مدیرمسئول روزنامه فرهیختگان، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا، با اشاره به اهمیت افتتاح بارگاه شمس تبریزی در خوی، اظهار کرد: به اعتقاد من، افتتاح بارگاه شمس تبریزی اتفاق بزرگی بود که چند ویژگی مهم داشت؛ نخست آنکه شمس تبریزی از جایگاه تاریخی و فرهنگی بسیار مهمی برخوردار است و دوم آنکه پس از چند دهه، یک پروژه فرهنگی و تاریخی به نتیجه رسید.

او با اشاره به اهمیت این رویداد در شرایط کنونی کشور افزود: اهمیت چنین اتفاقی در مقطع فعلی دوچندان است، زیرا دشمنان خارجی ایران تلاش می‌کنند تصویری شکست‌خورده و فروپاشیده از جامعه ایرانی ارائه دهند. در چنین شرایطی، به نتیجه رسیدن یک پروژه تاریخی و تبدیل آن به رویدادی در مقیاس ملی و فرهنگی، اهمیتی فراتر از افتتاح یک مجموعه دارد.

فروغی ادامه داد: این اتفاق می‌تواند تصویری متفاوت از ایران به نمایش بگذارد، تصویری که در آن طیف‌های مختلف جامعه، مسئولان و چهره‌های فرهنگی حول یک ایده و راهبرد مشترک گرد هم می‌آیند و بخشی از هویت و تمدن ایرانی را به نمایش می‌گذارند.

مدیرمسئول روزنامه فرهیختگان با تاکید بر اهمیت بازتاب بین‌المللی این رویداد تصریح کرد: این موضوع به‌ویژه برای ایرانیان خارج از کشور و افرادی که دسترسی مستقیمی به فضای داخلی ایران ندارند، اهمیت دارد. ممکن است این افراد تحت تأثیر روایت‌های رسانه‌های غربی، تصویری یک‌سویه از شرایط ایران داشته باشند، اما انتشار خبر افتتاح بارگاه شمس تبریزی و بازتاب تصاویر و فیلم‌های این رویداد، با حضور طیف‌های مختلف مسئولان، نیروهای داخلی و مهمانان خارجی، می‌تواند به ارائه تصویری واقعی‌تر و چندوجهی‌تر از جامعه ایران کمک کند.

او خاطرنشان کرد: بنابراین، این رویداد را نباید اتفاقی در حوزه میراث‌فرهنگی یا یک پروژه عمرانی و تاریخی تلقی کرد. بارگاه شمس تبریزی از یک‌سو دارای عمق تاریخی و فرهنگی است و می‌تواند در سده‌های آینده نیز محل رجوع علاقه‌مندان و پژوهشگران باشد و از سوی دیگر، از ابعاد سیاسی و اجتماعی گسترده‌ای در داخل و خارج از کشور برخوردار است.

فروغی با اشاره به موقعیت جغرافیایی خوی و قرارگیری آن در شمال‌غرب ایران، نزدیک مرزهای غربی کشور، گفت: قرار گرفتن این مجموعه در خوی، به‌ویژه با توجه به تحولات و تنش‌های منطقه‌ای سال‌های اخیر، بر اهمیت آن می‌افزاید. از این منظر، احیای ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی کشور می‌تواند در تقویت هویت ملی و بازنمایی توانمندی‌های فرهنگی ایران نیز نقش‌آفرین باشد.

ضرورت تبدیل رویدادهای فرهنگی به راهبردی مستمر

مدیرمسئول روزنامه فرهیختگان در ادامه، بر ضرورت استمرار چنین رویدادهایی تاکید کرد و گفت: این‌گونه اقدامات حتما باید ادامه پیدا کند. اگر بخواهم ماموریت وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی را در شرایط کنونی کشور در یک جمله بیان کنم، باید بر ضرورت تداوم رویدادهایی تاکید کنم که بتوانند ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی ایران را به فرصت‌هایی برای تقویت هویت ملی و همبستگی اجتماعی تبدیل کنند.

او با تاکید بر ضرورت ارتقای جایگاه بارگاه شمس تبریزی افزود: این مجموعه باید به مرکزی فرهنگی با جایگاهی ملی و منطقه‌ای تبدیل شود، مرکزی که در شمال‌غرب ایران، محور فعالیت‌های فرهنگی، پژوهشی و معرفی میراث تمدنی باشد. البته این ظرفیت به خوی محدود نمی‌شود و احیا و معرفی چنین مکان‌هایی در هر نقطه از کشور می‌تواند رویدادی بزرگ و تأثیرگذار رقم بزند.

فروغی در ادامه به یکی دیگر از ظرفیت‌های تاریخی منطقه اشاره کرد و گفت: در مسیر سفر از ارومیه به خوی، با یک کتیبه تاریخی مواجه شدیم که یکی از متخصصان حوزه میراث‌فرهنگی توضیحاتی درباره آن ارائه کرد. بر اساس توضیحات او، این کتیبه حدود ۱۸۰۰ سال قدمت دارد و به رویدادی تاریخی مرتبط با رویارویی ایران و روم اشاره می‌کند؛ موضوعی که از منظر تاریخ نظامی و تمدنی ایران اهمیت دارد.

او افزود: مشاهده چنین اثری در نزدیکی خوی، بار دیگر نشان می‌دهد که این منطقه از ظرفیت‌های ارزشمندی برای معرفی تاریخ ایران برخوردار است و ضرورت دارد این ظرفیت‌ها با برنامه‌ریزی مستمر، پژوهش دقیق و روایتگری حرفه‌ای به جامعه معرفی شوند.

مدیرمسئول روزنامه فرهیختگان با اشاره به تاکید وزیر میراث‌فرهنگی بر برگزاری رویدادهای مشابه به‌صورت دوره‌ای، خاطرنشان کرد: تداوم این برنامه‌ها ضروری است. وزیر میراث‌فرهنگی نیز در سخنرانی خود به برگزاری و استمرار رویدادهای مشابه به‌صورت دوره‌ای اشاره کرد که به اعتقاد من، رویکردی مثبت است و می‌تواند زمینه‌ساز توجه مستمر به ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی کشور باشد.

میراث تاریخی؛ پشتوانه مستند روایت تمدنی ایران

فروغی در بخش دیگری از سخنان خود، با تاکید بر ضرورت بازخوانی مستند تاریخ ایران، اظهار کرد: رویدادهایی مانند افتتاح بارگاه شمس تبریزی می‌توانند فرصتی برای بازخوانی تاریخ ایران و پاسخ‌گویی مستند به برخی اظهارات و روایت‌های نادرست درباره گذشته این سرزمین باشند. برای مثال، کتیبه‌ای که در مسیر خوی مشاهده کردیم، بر اساس توضیحات ارائه‌شده، یادآور رویارویی سپاه ایران با سپاه روم است.

او تصریح کرد: تاریخ ایران را باید با اتکا به اسناد و شواهد تاریخی و در چارچوب واقعیت‌های هر دوره بررسی کرد. نمی‌توان گذشته تاریخی ایران را با روایت‌های سیاسی امروز توضیح داد؛ آثار تاریخی و شواهد باستان‌شناختی بخشی از حافظه تمدنی این سرزمین هستند و معرفی دقیق و مستند آن‌ها می‌تواند به شناخت بهتر جایگاه ایران در تاریخ منطقه و جهان کمک کند.

مدیرمسئول روزنامه فرهیختگان در پایان تاکید کرد: توجه به آثار تاریخی و معرفی آن‌ها در کنار رویدادهایی مانند افتتاح بارگاه شمس تبریزی، فرصتی ارزشمند برای تقویت شناخت عمومی از تاریخ و تمدن ایران فراهم می‌کند. تحقق این هدف، مستلزم آن است که رویدادهای فرهنگی از سطح برنامه‌هایی مقطعی فراتر روند و در قالب راهبردی پیوسته برای حفاظت، معرفی و بهره‌برداری فرهنگی از میراث تاریخی کشور دنبال شوند.