محمدخانی: طرح تورم صفر برای ۱۵ قلم کالای اساسی اجرا می‌شود
سخنگوی شهرداری تهران از آمادگی این نهاد برای انتقال تجربه و همکاری با سایر شهرهای کشور در اجرای طرح «تورم صفر» و تثبیت قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی تا هفتم فروردین ۱۴۰۶ خبر داد.
به گزارش سفیر ارجان عبدالمطهر محمدخانی سخنگوی شهرداری تهران، در یک برنامه تلویزیونی، با تشریح جزئیات طرح تورم صفر و برنامه‌های شهرداری تهران برای حمایت از معیشت شهروندان در شرایط جنگ اقتصادی، اظهار کرد: عنوان «تورم صفر» بیشتر یک عنوان رسانه‌ای برای این پروژه است که البته غلط هم نیست و کاملاً درست است؛ اما عنوان کامل و دقیق این طرح، «تثبیت قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی در فروشگاه‌های شهروند و میادین میوه و تره‌بار» است.
وی توضیح داد: ما درباره اینکه در کل کشور، در کل اقتصاد ایران و در کل محصولات و کالاها تورم را صفر کنیم، صحبت نمی‌کنیم؛ بلکه درباره یک بازه شش‌ماهه در شهر تهران، در فروشگاه‌های شهروند و میادین تره‌بار و درباره ۱۲ قلم کالای اساسی صحبت می‌کنیم. با این تعریف، ما تورم صفر را اجرا می‌کنیم؛ به این معنا که متعهد می‌شویم در طول این شش ماه، یعنی از هفتم مهر امسال تا هفتم فروردین سال آینده، این ۱۲ قلم کالا هیچ افزایش قیمتی نداشته باشند و تا هفتم فروردین‌ماه به همان قیمت مصوب و اعلام‌شده در هفتم مهرماه در میادین و فروشگاه شهروند عرضه شوند تا مردم بتوانند آن‌ها را خریداری کنند.
محمدخانی با اشاره به اقلام مشمول این طرح گفت: این ۱۲ کالا شامل برنج و گوشت وارداتی، ماکارونی، سویاست، خرما، چهار پنج قلم حبوبات و روغن است. امیدواریم که این ۱۲ قلم، ان‌شاءالله، طبق تلاشی که همکارانم دارند انجام می‌دهند، در آبان‌ماه با اضافه شدن مرغ و پنیر و یک قلم دیگر که از ذهنم خارج شد، به ۱۵ قلم برسند؛ یعنی کالاهایی که مردم برای معاش معمول در سفره‌شان به آن‌ها نیاز دارند.
وی با تشریح مبانی اجرایی طرح، تجربه پنج‌ساله شهرداری تهران در استفاده از ظرفیت شبکه توزیع کالا در میادین میوه و تره‌بار و فروشگاه‌های شهروند را یکی از پشتوانه‌های اصلی این اقدام دانست و گفت: ما از این تجربه استفاده می‌کنیم. در تهران ۳۱۶ میدان تره‌بار داریم و ۵۵ فروشگاه شهروند که از این تعداد، ۴۸ فروشگاه داخل شهر تهران است. این ظرفیت بسیار قابل‌توجه و کم‌نظیری را در اختیار مدیریت شهری برای توزیع کالا قرار می‌دهد؛ یک شبکه توزیع بسیار گسترده در همه محلات و مناطق تهران که دسترس‌پذیری بسیار بالایی را برای شهروندان ایجاد می‌کند.
سخنگوی شهرداری تهران افزود: در پنج سال گذشته تلاش کردیم مدل خرید و مدل عرضه را در میادین ارتقا بدهیم. به‌صورت مشخص، سراغ حذف واسطه‌ها رفتیم؛ یعنی بسیاری از کالاها را مستقیماً از تولیدکنندگان یا کشاورزان خریداری کردیم تا سودی را که در این مسیر باید عاید دلال‌ها و واسطه‌ها می‌شد، حذف کنیم.
وی با اشاره به تجربه واردات کالاهای اساسی در ماه‌های پایانی دولت شهید رئیسی بیان کرد: با تأکیدی که آن شهید بزرگوار داشتند و همراهی‌ای که با شهرداری تهران کردند، مجوزی برای واردات کالاهای اساسی، به‌صورت مشخص برنج و گوشت، صادر شد. شهرداری تهران موفق شد برای چند ماه واردات انجام بدهد. گوشت گرم وارد می‌کردیم و در میادین میوه و تره‌بار توزیع می‌کردیم. همان موقع قیمت را ۴۰ تا ۵۰ درصد ارزان‌تر از خرده‌فروشی‌های بیرون عرضه می‌کردیم.
محمدخانی با انتقاد از برداشت برخی منتقدان از توقف آن تجربه اظهار کرد: برایم جالب بود که برخی از منتقدان یک‌دفعه یادشان افتاده بود از آن طرح به‌عنوان طرحی ناموفق یاد کنند و گفته بودند که چون آن طرح ادامه پیدا نکرد، پس شهرداری تهران هم نمی‌تواند چنین کاری انجام بدهد. آن طرح با موفقیت و جدیت در حال اجرا بود، اما وقتی دولت جدید روی کار آمد، در آن مقطع خاص، وزارت جهاد کشاورزی تصمیم گرفت این مجوز را به شهرداری تهران ندهد؛ با هر دلیل و مصلحتی که احتمالاً برای خودشان قابل‌توجه است. این وظیفه و این بار از دوش شهرداری تهران برداشته شد. ما اعلام نکردیم که دولت تصمیم گرفته است این کار را شهرداری تهران انجام ندهد، اما اصل مسئله حذف واسطه‌ها و دلال‌ها یکی از ایده‌هایی بوده که در حوزه اقتصادی مطرح شده است. دولت‌های مختلف هم آمده‌اند و گفته‌اند که می‌خواهیم این کار را انجام بدهیم، اما در میدان آن اثری را که باید، ندیدیم.
وی با تأکید بر تجربه موفق حذف واسطه‌ها در میادین میوه و تره‌بار گفت: شاید نتوانم بگویم این تجربه در تمام پنج سال وجود داشته، چون مدتی طول کشید تا طرح حذف واسطه‌ها را انجام بدهیم، اما با اطمینان می‌توانم بگویم که در تمام چهار سال گذشته، در میادین میوه و تره‌بار، به‌طور متوسط بین ۲۰ تا ۵۵ درصد تفاوت قیمت در کالاهای اساسی با خرده‌فروشی‌های بیرون داشته‌ایم.
وی ادامه داد: همه مردم عزیز و بزرگواری که تجربه خرید از میادین میوه و تره‌بار را دارند، می‌توانند این موضوع را تأیید کنند؛ چون در تهران بیش از نیمی از مردم از میادین میوه و تره‌بار خرید می‌کنند. همین الان اگر تشریف ببرید، در میوه، سبزیجات، گوشت، برنج و بسیاری از کالاهایی که در فروشگاه‌ها و میادین میوه و تره‌بار ما عرضه می‌شود، این تفاوت قیمت را مشاهده می‌کنید. در برخی موارد خاص، ممکن است این تفاوت ۵۰ درصد باشد. به‌طور معمول کاهش قیمت ۲۰ درصدی را داریم و در بعضی کالاها حتی تفاوت قیمت به ۵۰ تا ۵۵ درصد می‌رسد. پس این طرح حذف واسطه‌ها در سالیان گذشته موفق بوده است.
محمدخانی با اشاره به شرایط جنگی کشور و اولویت یافتن جنگ اقتصادی تصریح کرد: ما در شرایط جنگی قرار گرفتیم؛ جنگ ۱۲روزه، جنگ ۴۰روزه و بلافاصله بعد از آن، تبدیل جنگ به یک جنگ، به قول خودشان، هیبریدی یا جنگ ترکیبی و اولویت پیدا کردن جنگ اقتصادی.
وی افزود: صراحتاً می‌بینید که آقای اسکات بسنت، با وجود اینکه وزیر خزانه‌داری دولت آمریکاست، عملاً تبدیل به سخنگوی جنگ شده است. تقریباً هر روز اظهارنظری علیه ملت ایران می‌کند، تهدیدهایی مطرح می‌کند، وعده‌هایی می‌دهد، گاهی اولتیماتوم می‌دهد و گاهی زمان مشخصی تعیین می‌کند.
به گفته سخنگوی شهرداری تهران، در اظهارات این شخص و همچنین رئیس‌جمهور آمریکا، دائماً موضوع محاصره اقتصادی همه‌جانبه ایران و محاصره دریایی و هوایی مطرح می‌شود. صراحتاً در صحبت‌های این شخصیت‌ها، ملت ایران به فشار بیشتر اقتصادی، تورم و مشکلات معیشتی تهدید می‌شوند. این آقای بسنت صراحتاً می‌گوید تلاش ما این است که حداکثر میزان درد را در جامعه ایرانی ایجاد کنیم.
محمدخانی ادامه داد: ما به‌عنوان یک مجموعه درون حاکمیت، درون جامعه ایرانی و به‌عنوان یک هم‌وطن ایرانی، نمی‌توانستیم نگاه کنیم و ببینیم که در برابر این شرایط چه اتفاقی می‌افتد. تلاش کردیم بر مبنای تجربه و دانش تخصصی خودمان در حوزه‌های مرتبط و با استفاده از ظرفیت بزرگ شبکه توزیع، در هر جایی که امکانش را داریم و به میزانی که می‌توانیم، نقشه و طراحی دشمن را خنثی کنیم و جلوی آن را بگیریم.
وی با اشاره به روند شکل‌گیری طرح تورم صفر گفت: شاید یک هفته تا ۱۰ روز بعد از پذیرش آتش‌بس، مطالعات، جلسات کارشناسی و امکان‌سنجی‌های طرح تورم صفر شروع شد. یعنی در اواخر فروردین همین امسال، کار به‌صورت مستمر و جدی پیش رفت و گزینه‌های متعدد و مختلفی بررسی شد.
او افزود: آنچه روی میز بود، این بود که ما با یک تهدید وجودی مواجهیم که بخشی از آن در حوزه اقتصاد است و هدفش معیشت مردم عزیز است. از طرف دیگر، ما در شهرداری تهران ظرفیتی داریم؛ همان شبکه توزیع و تجربه قبلی. بنابراین بررسی کردیم که در این بخش چه کاری می‌توانیم انجام بدهیم.
محمدخانی با اشاره به بررسی راهکارهای مختلف برای اجرای این طرح اظهار کرد: راه‌های متعددی با نظر کارشناسان بررسی شد. یکی از آن‌ها استمرار و توسعه همین ایده حذف واسطه‌ها بود. ایده بعدی، مشارکت در تولید بود؛ یعنی تلاش کردیم به سمتی برویم که برای حفظ ثبات قیمتی در فروشگاه‌ها و میادین خودمان، واسطه‌ها را حذف کنیم و در کنار آن، در تولید مشارکت داشته باشیم.
وی برای توضیح مشارکت در تولید گفت: همین الان در برخی از این کالاها که تولید داخلی هستند، سراغ کارخانه‌ها رفتیم. برای مثال، کارخانه‌ای قبلاً در نقطه اوج فعالیتش سه خط تولید داشته، اما به هر دلیلی، از جمله مشکلات اقتصادی یا مسائل دیگر، یکی از این خطوط تعطیل شده بود. ما این خط را به کار گرفتیم، قرارداد بستیم و خط فعال شد و احیا شد. اکنون کارگران عزیزی در آنجا مشغول کار هستند. کارخانه هم با خیال راحت از بابت تضمینی که شهرداری تهران برای خرید داده است، تولیدش را افزایش داده و این یک رابطه برد ـ برد است؛ هم برای تولیدکننده سود دارد و هم برای مردم.
سخنگوی شهرداری تهران درباره ملاحظات اقتصادی طرح نیز توضیح داد: برخلاف ادعاها و نقدهایی که برخی اقتصاددانان یا شبه‌اقتصاددانان مطرح می‌کنند، خط قرمز ما در اجرای این طرح، مداخله در بازار و ایجاد اختلال در بخش عرضه است. تلاش ما این بود که سمت عرضه را دستخوش شوک نکنیم.
وی ادامه داد: به این معنا که مثلاً فرض کنید ماکارونی یکی از آن ۱۲ قلم است. ما نیامدیم تمام ماکارونی‌های موجود در همه محل‌های عرضه را خریداری کنیم. این کار را انجام ندادیم، بلکه سراغ تولیدکننده رفتیم، با او مشارکت در تولید کردیم، پیش‌خرید انجام دادیم، قراردادهای بلندمدت امضا کردیم و تلاش کردیم با این مشارکت، ظرفیت خط تولید را افزایش بدهیم.
محمدخانی افزود: در برخی بخش‌ها هم با همراهی شخص آقای دکتر پزشکیان و بانک مرکزی، به‌صورت مستقیم واردات انجام دادیم؛ چون احساس کردیم در بخش برنج و گوشت، اگر بخواهیم خرید را از بازار داخلی انجام بدهیم، در هر صورت همان خط قرمز شکسته می‌شود و مداخله در بازار رخ می‌دهد. بنابراین با همراهی دولت توانستیم واردات مستقیم برنج و گوشت را که متوقف شده بود، انجام بدهیم.
وی با بیان اینکه شهرداری برای تأمین کالاها ظرفیت ذخیره‌سازی ایجاد کرده است، گفت: عملاً توانستیم این ظرفیت را ایجاد کنیم و اکنون، الحمدلله، برای چند ماه این کالاها را در انبارهایمان داریم. با خیال راحت می‌توانیم درباره تأمین کالا صحبت کنیم و هدفمان این است که این ظرفیت را حفظ کنیم.
وی هدف اصلی طرح را ایجاد آرامش روانی برای شهروندان دانست و تصریح کرد: تمام تلاشمان این بود که در این جنگ اقتصادی و جنگ همه‌جانبه، که بخش مهمی از آن جنگ اقتصادی است و طرف مقابل به‌صراحت اعلام کرده که هدف اصلی‌اش تاب‌آوری جامعه ایرانی و به‌صورت ویژه پایتخت است، آرامش روانی برای مردم، به‌خصوص طبقات متوسط و ضعیف جامعه، ایجاد کنیم.
محمدخانی ادامه داد: می‌خواهیم با خیال راحت به مردم بگوییم که شرایط متلاطم اقتصادی، هرچقدر هم طول بکشد، شاخص‌های اقتصادی هرچقدر هم نوسان داشته باشند و قیمت ارز هرچقدر هم بالا برود، ما حداقل برای شش ماه این تعهد را به شما می‌دهیم که بتوانید از همین الان با قیمت ثابتی برای معیشت و سفره خودتان برنامه‌ریزی کنید.
وی افزود: شما از الان می‌توانید با خیال راحت بدانید که برنج، ماکارونی، حبوبات یا هرکدام از این اقلام را با همان قیمتی که اکنون خریداری می‌کنید، در اسفندماه هم با همان قیمت خریداری خواهید کرد. این موضوع آرامش روانی به شهروندان عزیز و هم‌شهریان ما می‌دهد و به ما هم انگیزه مضاعفی می‌دهد تا این طرح را با قدرت ادامه بدهیم.
سخنگوی شهرداری تهران درباره سازوکار سهمیه‌بندی و جلوگیری از خرید بیش از نیاز اظهار کرد: برخی انتقاد می‌کنند که شهرداری فکر کرده ایده‌ای به ذهنش رسیده که به ذهن هیچ‌کس دیگری نرسیده است و می‌گویند امکان آربیتراژ وجود دارد؛ یعنی افراد خرید می‌کنند و در بازارهای ثانویه می‌فروشند.
وی افزود: در پاسخ به این عزیزان می‌گویم که فکر کرده‌اید طرح تورم صفر فقط به ذهن ما رسیده و به ذهن دیگران نرسیده است؟ این اشکالات هم به ذهن ما رسیده است. خیلی روشن و مشخص، یک سهمیه وجود دارد. این سهمیه را از سبد خانوار آورده‌ایم. نهادهای آماری کشور محاسباتی دارند؛ برای مثال، برای هر فرد در ماه دو کیلو برنج، نیم کیلو گوشت، اگر اشتباه نکنم، ۴۰۰ گرم روغن و ترکیبی از این کالاها در نظر گرفته می‌شود. این محاسبات بر مبنای میزان کالری مصرفی هر فرد در طول ماه است.
محمدخانی درباره نحوه استفاده از سهمیه‌ها توضیح داد: افراد سهمیه مشخصی دارند که هر دو ماه یک‌بار فعال می‌شود؛ یعنی شما اکنون که به میدان تره‌بار مراجعه می‌کنید، می‌توانید سهمیه دوماهه خانواده‌تان را خریداری کنید یا تا دو ماه بعد صبر کنید و سهمیه ماه قبل و ماه جاری را خریداری کنید. این بازه دوماهه را هم در نظر گرفتیم تا آرامش روانی و روحی بیشتری برای شهروندان ایجاد شود.
وی ادامه داد: شهروندان می‌توانند بر مبنای سوپراپلیکیشن شهرزاد و نرم‌افزار شهرزاد مراجعه کنند و سهمیه خودشان را ببینند. البته به‌زودی این امکان روی دستگاه‌های پوز هم فراهم می‌شود. این سازوکار مبتنی بر کد ملی و اطلاعاتی است که از قبل درباره خانواده‌ها وجود دارد.
وی تأکید کرد: همان‌طور که بارها هم گفته‌ایم، این طرح شامل شهروندان تهرانی و ساکنان تهران می‌شود. یعنی من که ساکن تهران هستم، می‌توانم از این کالاها با آن قیمت در بازه دوماهه استفاده کنم و نمی‌توانم بیشتر از سهمیه‌ام خرید کنم.
محمدخانی افزود: طبیعتاً افراد و خانواده‌ها بر اساس نیازشان خرید می‌کنند و بیشتر از نیازشان هم دلیلی برای خرید وجود ندارد. ما، خدای‌نکرده، در کشور کمبود نداریم و خیال افراد هم راحت است. بالاخره شهرداری تهران تضمینی داده و تعهدی پذیرفته است. شهروندان با خیال راحت می‌دانند که سبد کالایی آن‌ها در این زمینه با همان قیمت مصوب تا اسفندماه تأمین شده است و نگرانی وجود ندارد.
سخنگوی شهرداری تهران با اشاره به سایر برنامه‌های حمایتی شهرداری گفت: چند طرح دیگر هم به‌صورت موازی در حال اجراست که همه آن‌ها در درجه اول با هدف افزایش تاب‌آوری و افزایش رفاه مردم عزیزمان در این شرایط سخت طراحی شده‌اند.
وی افزود: شهرداری تهران در این بخش دو هدف مشخص دارد. نخست اینکه تا آنجا که ممکن است، به دولت کمک کند و با دولت همراهی داشته باشد. ما مطمئنیم که حتی قوی‌ترین دولت‌ها هم با امکانات نامحدود نمی‌توانند همه مشکلات را برطرف کنند، چه برسد به شرایط سخت و شرایط جنگی.
محمدخانی ادامه داد: نکته بعدی این است که در این شرایط سخت، کنار مردم باشیم، به مردم کمک کنیم و پناه مردم باشیم؛ نه اینکه خدای‌نکرده منتی داشته باشیم. وظیفه ماست که این کار را انجام بدهیم. همه این طرح‌ها با ایده مرکزی کمک به دولت، همراهی با مردم و ایجاد یک سپر و کمربند حفاظتی برای مردم در این شرایط سخت اجرا می‌شوند.
وی درباره طرح «چشم‌روشنی» اظهار کرد: یکی از طرح‌هایی که اعلام شد، طرحی تحت عنوان «چشم‌روشنی» است که به‌صورت مشخص مادران تهرانی را هدف قرار داده است؛ مادرانی که در سال ۱۴۰۵ نوزادی دارند و در واقع یک عضو یا یک شهروند جدید به جمع شهروندان تهران اضافه کرده‌اند.
وی توضیح داد: تمام مادران عزیزی که از ابتدای سال، یعنی از اول فروردین امسال، فرزندی به دنیا آورده‌اند، مشمول این طرح می‌شوند. در این طرح، حساب آن‌ها در سامانه شهرزاد به‌صورت خودکار شارژ شده و با ورود به سامانه می‌توانند اعتبار خود را دریافت کنند.
محمدخانی افزود: از ابتدای مهرماه، هر ماه دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اعتبار خرید از فروشگاه‌های شهروند به آن‌ها اختصاص داده می‌شود؛ یعنی می‌توانند مراجعه کنند و خرید انجام بدهند، بدون محدودیت در انتخاب کالاهایی که می‌خواهند بخرند. این در واقع هدیه شهرداری تهران به مادران عزیز برای خرید است.
وی ادامه داد: حدس من این است که طبیعتاً وسایل و موارد موردنیاز کودک در خانواده اولویت پیدا می‌کند؛ مثلاً پوشک، شیر خشک، شیشه شیر و مواردی از این دست. البته ممکن است مواد غذایی هم خریداری شود که چه بهتر؛ برای مادری که در ماه‌های اولیه پس از زایمان است و نیاز دارد از نظر سلامت تقویت شود.
سخنگوی شهرداری تهران با تشریح جزئیات اعتبارهای اختصاص‌یافته به مادران گفت: دو میلیون و ۵۰۰ هزار تومان اعتبار خرید به مادران اختصاص داده می‌شود. در همین حساب شهرزاد، ۵۰۰ هزار تومان اعتبار هم برای استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی، هنری، تفریحی و گردشگری شهر تهران، از جمله برج میلاد، باغ کتاب و سینماهای شهرداری، در نظر گرفته شده است. مادران می‌توانند از این امکانات شهرداری استفاده کنند.
وی افزود: این اعتبار هم داخل شهرزاد قرار می‌گیرد و معادل ۵۰۰ هزار تومان است. مادران می‌توانند برای استفاده از امکانات فرهنگی، هنری و تفریحی شهرداری، در هر ماه تا مبلغ ۵۰۰ هزار تومان از آن استفاده کنند.
محمدخانی تأکید کرد: این اعتبار، برخلاف طرح تورم صفر، نمی‌سوزد و جمع می‌شود. برای مثال، ممکن است مادری تصمیم بگیرد بعد از چهار ماه از بخش فرهنگی و هنری استفاده کند؛ در آن صورت می‌تواند از دو میلیون تومان اعتبار جمع‌شده در چهار ماه استفاده کند.