خبری از طاعون در تهران نیست/ آماده باش سیستم نظارت و تشخیص

طاعون که به عنوان یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های عفونی شناخته می‌شود، بار دیگر در صدر مباحث پزشکی و بهداشت عمومی قرار گرفته است؛ با توجه به تراکم جمعیت در استان تهران، هنوز خبری از شیوع طاعون نیست اما کارشناسان بهداشت همچنان بر رعایت اصول بهداشتی تاکید دارند.

طاعون که به عنوان یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های عفونی شناخته می‌شود، بار دیگر در صدر مباحث پزشکی و بهداشت عمومی قرار گرفته است؛ با توجه به تراکم جمعیت در استان تهران، هنوز خبری از شیوع طاعون نیست اما کارشناسان بهداشت همچنان بر رعایت اصول بهداشتی تاکید دارند.

به گزارش سفیر ارجان به نقل از سفیر ارجان، طاعون در سه شکل اصلی خود بروز می‌کند: «طاعون خیارکی» که با درگیر کردن غدد لنفاوی شناخته می‌شود، «طاعون سپتسمیک» یا عفونت خون، و در نهایت «طاعون ریوی».طاعون عمدتاً از طریق گزش کک‌های آلوده یا تماس با حیوانات کوچک پستاندار منتقل می‌شود. در نوع «طاعون ریوی»، که جدی‌ترین شکل آن محسوب می‌شود، امکان انتقال از انسان به انسان نیز از طریق قطرات تنفسی ناشی از سرفه وجود دارد، هرچند این نوع سرایت نیازمند تماس نزدیک و طولانی است.

کارشناسان بر این باورند که اگرچه طاعون ریوی نسبت به نوع خیارکی شیوع کمتری دارد، اما به دلیل درگیر کردن سیستم تنفسی، بسیار جدی‌تر و مرگبارتر تلقی می‌شود. علائم اصلی این بیماری شامل تنگی نفس شدید، درد قفسه سینه و سرفه‌های خونی است که نشان‌دهنده آسیب مستقیم ریوی است.

برخی نظریات علمی حاکی از آن است که طاعون ریوی نقش کلیدی در وقوع اپیدمی معروف مرگ سیاه در قرن چهاردهم میلادی داشته است که جان میلیون‌ها انسان را در اروپا گرفت.

پیرو اولیارو، استاد بیماری‌های عفونی مرتبط با فقر در دانشگاه آکسفورد، در این باره می‌گوید: طاعون ناپدید نشده است. باکتری عامل این بیماری (Yersinia pestis) در زیستگاه‌های حیوانات در بسیاری از نقاط جهان، از جمله آسیا، آفریقا و آمریکا حضور دارد. با وجود حضور باکتری در گونه‌های مختلف جوندگان، اقدامات نظارتی، کنترل عفونت و استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های موثر، ابزارهای اصلی برای محدود کردن ابعاد این بیماری هستند.

انتقال این بیماری عمدتاً از طریق گزیده شدن توسط کک‌های آلوده یا تماس مستقیم با حیوانات درگیر در فرآیند می‌گیرد. با این حال، خطر اصلی طاعون ریوی در قابلیت انتقال از انسان به انسان نهفته است. در این حالت، قطرات حاوی باکتری از طریق سرفه در هوا پخش شده و با استنشاق توسط فرد دیگر، بیماری را منتقل می‌کنند؛ هرچند این نوع انتقال معمولاً مستلزم تماس بسیار نزدیک است.

در پی گزارش‌های بین‌المللی مبنی بر مشاهده موارد مشکوک در روسیه، مسئولان حوزه سلامت در کشور ضمن تأکید بر پایداری سیستم مراقبتی، هرگونه نگرانی را رد کردند.

تا این لحظه، سازمان جهانی بهداشت نیز به طور رسمی اطلاعیه‌ای مبنی بر همه‌گیری این بیماری صادر نکرده و سیستم‌های بهداشتی ایران با هوشیاری کامل وضعیت را رصد می‌کنند.

دکتر محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در این زمینه اظهار داشت: مراقبت‌های لازم در تمامی مرزهای کشور در حال انجام است و دستورالعمل‌های مربوطه به مراکز بهداشتی و مرزی ابلاغ شده است.

وی با اشاره به اینکه گزارش‌های مربوط به روسیه هنوز از سوی سازمان جهانی بهداشت به صورت رسمی تأیید نشده، افزود: ما اقدامات پیشگیرانه را در دستور کار داریم و بر اساس وضعیت موجود، جای هیچ‌گونه نگرانی نیست. تاکنون هیچ مورد مثبت یا مشکوک به طاعون در کشور گزارش نشده است.

وی همچنین خاطرنشان کرد که طاعون یک بیماری ویروسی نیست و اقدامات کنترلی بر پایه مدیریت عوامل باکتریایی در حال انجام است.

دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت نیز، با تصریح اینکه طاعون برخلاف برخی تصورات، بیماری ویروسی نیست، اظهار داشت: طاعون یک بیماری باکتریایی است و برخلاف بیماری‌های ویروسی، در صورت تشخیص به‌موقع، با استفاده از آنتی‌بیوتیک کاملاً قابل‌درمان است.

وی در تشریح اقدامات پیشگیرانه این وزارتخانه گفت: ما تشدید مراقبت‌های بهداشتی را به سراسر کشور ابلاغ کرده‌ایم تا در تمامی مبادی ورودی و خروجی مرزی، نظارت‌ها افزایش یابد. همچنین آزمایشگاه انستیتو پاستور ایران و تمامی آزمایشگاه‌های مرجع در سطح کشور در حالت آماده‌باش کامل قرار گرفته‌اند تا در صورت مشاهده هرگونه مورد مشکوک، آزمایش‌های تشخیصی در سریع‌ترین زمان ممکن انجام شود.

وی افزود: سطح حساسیت پزشکان در شبکه بهداشت و درمان نیز افزایش یافته و دستورالعمل‌های بازآموزی برای بررسی علائم بیماری به کادر درمان ابلاغ شده است تا در صورت رویت مورد مشکوک، بلافاصله اقدامات لازم برای ارجاع و درمان صورت گیرد.

دکتر علی شفقی متخصص بیماریهای عفونی نیز در این زمینه به خبرنگار سفیر ارجان گفت: هنوز موردی از طاعون توسط وزارت بهداشت در تهران گزارش نشده است، در عین حال سیستم نظارتی ما بسیار فعال است. آزمایشگاه‌های مرجع و انستیتو پاستور در حالت آماده‌باش هستند و پروتکل‌های تشخیصی دقیقی برای شناسایی سریع باکتری در اختیار دارند.

وی اظهار داشت: علاوه بر این، پزشکان در سطوح مختلف شبکه بهداشت آموزش دیده‌اند تا در صورت مشاهده علائم کلاسیک مانند سرفه خونی یا تورم شدید غدد لنفاوی، بلافاصله اقدامات پروتکلی را آغاز کنند. در واقع، قدرت ما در تشخیص سریع و درمان زودهنگام است که می‌تواند از تبدیل شدن یک مورد تک‌گیر به یک شیوع گسترده جلوگیری کند.

شفقی تصریح کرد: توصیه می‌کنم به پزشکان که در مواجهه با علائم تنفسی غیرمتعارف در مناطق پرخطر، حتماً تشخیص‌های افتراقی را بررسی کنند.

وی تاکید کرد: به مردم نیز می‌گویم که با توجه به اینکه این بیماری با درمان آنتی‌بیوتیکی کاملاً قابل کنترل است، جای هیچ‌گونه هراس غیرمنطقی نیست، تنها کافی است نسبت به رعایت بهداشت محیط و کنترل موجودات موذی در مناطق مرزی و روستایی دقت بیشتری داشته باشند.

پنجره‌ها بسته می‌شوند، محیط‌های بسته و گرم جایگزین فضای باز می‌گردند و همین تغییرات ساده در سبک زندگی، به طور ناخواسته بستری ایده‌آل برای گسترش ویروس‌های تنفسی فراهم می‌کند.

تغذیه به تنهایی عامل ایجاد یا درمان آرتریت نیست، اما الگوی غذایی می تواند بر التهاب بدن، وزن و شدت بعضی علائم مفصلی اثر بگذارد.

متخصص پزشکی ورزشی گفت: ورزش می‌تواند همزمان هم باعث تقویت کلیه‌ها شود و هم اگر اشتباه انجام شود عامل اصلی آسیب به آنها باشد.

تورم لب ها پس از بیدار شدن از خواب می تواند دلایل مختلفی داشته باشد؛ از حساسیت به محصولات آرایشی و بهداشتی و مواد غذایی گرفته تا فشار هنگام خواب، التهاب یا عفونت. در بیشتر موارد، علت با توجه به مدت تورم و علائم همراه مشخص می شود.

فریزر یکی از رایج‌ترین ابزارها برای افزایش ماندگاری مواد غذایی است، اما همه خوراکی‌ها پس از انجماد کیفیت اولیه خود را حفظ نمی‌کنند. برخی مواد غذایی پس از یخ‌زدایی آب می‌اندازند، بافتشان تغییر می‌کند یا طعم و ظاهر نامطلوبی پیدا می‌کنند. به همین دلیل، انتخاب مواد غذایی مناسب برای انجماد و رعایت اصول نگهداری اهمیت زیادی دارد.

برخی مطالعات کوچک نشان می‌دهند که مصرف پیاز خام ممکن است به بهبود حساسیت به انسولین و کنترل قند خون کمک کند؛ اما متخصصان تأکید می‌کنند که شواهد موجود هنوز محدود است و پیاز را نمی‌توان جایگزین درمان‌های اثبات‌شده مقاومت به انسولین یا دیابت دانست.

یک متخصص زنان و زایمان، ضمن رد باورهای غلط قدیمی درباره انتقال ویروس HPV، گفت: انتقال این ویروس از طریق آب استخر از نظر علمی غیرممکن است.

صبح با بی‌حوصلگی سر کار می‌رویم، عصر با خستگی برمی‌گردیم و حتی در روز تعطیل هم ذهنمان از کار جدا نمی‌شود. اما آیا هر خستگی بعد از یک روز کاری را باید «فرسودگی شغلی» نامید؟ سازمان جهانی بهداشت بار دیگر درباره ارتباط شرایط کار و سلامت روان هشدار داده و می‌گوید بعضی ویژگی‌های محیط کار می‌توانند خطر مشکلات روانی را افزایش دهند.