برگزاری ۲۱ اجلاسیه تخصصی برای تبیین مکتب فکری رهبر شهید انقلاب
معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب از برنامه‌ریزی برای برگزاری ۲۱ اجلاسیه تخصصی و تبیین منظومه فکری ایشان طی یک بازه پنج تا ۱۰ ساله خبر داد.
سفیر ارجان-گروه سیاسی: دهمین پیش‌نشست همایش بین‌المللی مکتب امام مجاهد شهید با عنوان «اصول حاکم بر حکمرانی امام مجاهد شهید» در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.
محمد اسحاقی، معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب، در این پیش‌نشست، با تشریح روند برنامه‌ریزی برای برگزاری این همایش و تدوین منشور حکمرانی امام مجاهد شهید، از ساماندهی ۲۱ اجلاسیه تخصصی با مشارکت دستگاه‌ها، نهادها، دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور خبر داد و تأکید کرد: «تبیین منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، پروژه‌ای علمی و بلندمدت است که باید با کار گروهی، پژوهش مستند و مشارکت نخبگان در یک بازه پنج تا ۱۰ساله دنبال شود.»
اسحاقی در این نشست با اشاره به دستور کارهای مشترک جلسات برگزارشده اظهار کرد: «بخشی از برنامه‌ها به نخستین نمایشگاه بین‌المللی مکتب امام اختصاص دارد که مجموعه‌های مختلف در حال فعالیت برای برگزاری آن هستند. در جلسات پیشین نیز درباره نحوه فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود در کشور گفت‌وگوهایی انجام شده است.»
وی با اشاره به دستور کار محتوایی این نشست افزود: «در کنار موضوعات ولایی و پیگیری مصوبات، مباحث محتوایی نیز در دستور کار قرار دارد و موضوع منشور حکمرانی امام مجاهد شهید از جمله محورهایی است که در این جلسه مورد بررسی قرار می‌گیرد. هدف آن است که با آمادگی قبلی و استفاده از دیدگاه‌های استادان، زمینه مناسبی برای بحث‌های تخصصی و ارائه راهکارهای علمی فراهم شود.»
معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب با اشاره به آغاز فعالیت‌های همایش از دهم تیرماه و انتشار فراخوان آن گفت: «ذیل همایش اصلی که رویدادی جامع و فراگیر است، تاکنون ۲۱ اجلاسیه تخصصی با مشارکت دستگاه‌ها و نهادهای مختلف ساماندهی شده است. این اجلاسیه‌ها در موضوعات گوناگون و در ایستگاه‌های زمانی متفاوت برگزار می‌شوند و امکان بررسی تخصصی ابعاد مختلف مکتب فکری رهبر شهید انقلاب را فراهم می‌کنند.»
وی با اشاره به برخی از محورهای این اجلاسیه‌ها ادامه داد: «در حوزه اندیشه‌های حقوقی رهبر شهید انقلاب، موضوع قانون و قانون‌گذاری با مشارکت پژوهشکده شورای نگهبان و به مسئولیت دکتر کدخدایی و همکاران ایشان پیگیری می‌شود که برگزاری آن برای دوازدهم آذرماه، هم‌زمان با روز قانون اساسی، پیش‌بینی شده است.»
اسحاقی افزود: «موضوع الهیات اجتماعی و کلام اجتماعی اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب نیز در برنامه‌ها قرار دارد و قرار است در مناسبت روز جهانی فلسفه به آن پرداخته شود؛ همچنین، موضوع فرهنگ و هویت اسلامی ایرانی با مشارکت دبیرخانه شورای‌عالی انقلاب فرهنگی دنبال می‌شود.»
وی با اشاره به برنامه‌های حوزه علم و فناوری بیان کرد: «فرهنگستان علوم با همکاری مجموعه‌ای از نهادهای علمی، ساماندهی این موضوع را بر عهده گرفته است و برای آن نیز برنامه‌ریزی شده است. در حوزه زن و خانواده و دیگر موضوعات تخصصی نیز فعالیت‌های مشابهی در حال انجام است.»
معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب با اشاره به جلسات برگزارشده با وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و معاونان این وزارتخانه اظهار کرد: «در گفت‌وگوهای انجام‌شده مقرر شده است پژوهشگاه‌های اصلی و دانشگاه‌های بزرگ و دانشگاه‌های سطح یک کشور، متناسب با ظرفیت و تخصص خود، بررسی موضوعات مهمی از جمله اقتصاد، مسائل اجتماعی و هنر را بر عهده بگیرند.»
وی تأکید کرد: «این تقسیم کار به‌معنای محدود کردن فعالیت‌های نهادهای تعیین‌شده نیست و مانعی برای مشارکت سایر دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و مجموعه‌های علمی ایجاد نمی‌کند؛ بلکه هدف، سازماندهی ظرفیت‌ها و جلوگیری از پراکندگی فعالیت‌هاست.»
اسحاقی با اشاره به نقش حوزه‌های علمیه در این برنامه افزود: «حوزه علمیه قم با همکاری حوزه‌های علمیه تهران، مشهد، اصفهان و خوزستان، موضوع مکتب فقهی امام مجاهد شهید را دنبال می‌کند تا ابعاد مختلف اندیشه فقهی ایشان به‌صورت تخصصی بررسی شود.»
وی همچنین از برنامه‌ریزی برای برگزاری چندین اجلاسیه در حوزه دفاعی و امنیتی خبر داد و گفت: «پژوهشگاه علوم و معارف دفاع مقدس با مسئولیت سردار رحیم صفوی، فعالیت گسترده‌ای را در حوزه مکتب دفاعی و امنیتی آغاز کرده است. مجموعه‌های مرتبط با این حوزه نیز موضوع مقاومت و فعالیت‌های مرتبط با نیروی قدس را در دستور کار قرار داده‌اند و چندین عنوان تخصصی در حال ساماندهی است.»
تأکید بر نگاه بلندمدت به مکتب فکری رهبر شهید انقلاب
اسحاقی با اشاره به گستردگی موضوعات مرتبط با منظومه فکری رهبر شهید انقلاب تصریح کرد: «برخی از استادان در جلسات پیشین بر کلی بودن عنوان همایش تأکید داشتند، اما هدف از طراحی آن، فراهم کردن بستری جامع برای بررسی ابعاد مختلف مکتب فکری ایشان است؛ بستری که در سال‌های آینده بتوان موضوعات آن را به شکل تخصصی‌تر دنبال کرد.»
وی افزود: «تعداد اجلاسیه‌های تخصصی ممکن است در ادامه به ۴۰ عنوان نیز برسد؛ زیرا موضوعات مرتبط با منظومه فکری رهبر شهید انقلاب و محورهای سیزده‌گانه مکتب امام مجاهد، بسیار گسترده‌اند و هر یک ظرفیت بررسی عمیق و چندلایه را دارند.»
معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب خاطرنشان کرد: «این فعالیت‌ها نباید صرفاً برای یک همایش تعریف شوند. لازم است دست‌کم در یک بازه پنج تا ۱۰ساله، به‌عنوان پروژه‌ای علمی و مستمر به آن‌ها نگاه شود. هر بخش از این منظومه فکری باید مانند قطعه‌ای از یک پازل بزرگ، با گروه علمی، هیئت‌علمی و شورای تخصصی مشخص بررسی شود تا درنهایت اجزای مختلف در کنار یکدیگر تصویری منسجم از مکتب فکری ایشان ارائه کنند.»
ضرورت مشارکت استادان و تشکیل گروه‌های علمی تخصصی
وی با اشاره به فعالیت کارگروه‌های علمی مرتبط با همایش گفت: «کارگروه حقوق و کارگروه علوم اسلامی و دیگر گروه‌های مرتبط، ظرفیت‌های تخصصی خود را برای پیشبرد مباحث در اختیار دارند. با توجه به محدودیت زمان جلسات، لازم است از ظرفیت این گروه‌ها به‌صورت هدفمند استفاده شود و استادان متناسب با حوزه تخصصی خود در بحث‌ها مشارکت کنند.»
اسحاقی با تأکید بر نقش استادان در توسعه محتوای همایش اظهار کرد: «انتظار می‌رود استادان علاوه‌بر ارائه دیدگاه‌های تخصصی، در تدوین مقالات و پیگیری فعالیت‌های علمی نیز مشارکت داشته باشند. برخی از استادان در جلسات گذشته موضوعات مشخصی را پذیرفته‌اند و پیگیری‌ها برای دریافت مقالات و تکمیل فعالیت‌های محتوایی ادامه دارد.»
وی افزود: «مقاله‌نویسی استادان و مشارکت گروه‌های علمی، حداقل اقدامی است که می‌تواند زمینه ثبت و ارائه دیدگاه‌های علمی آنان را در این همایش فراهم کند. در ادامه نیز باید از ظرفیت گروه‌های دانشجویی، تشکل‌های دانشگاهی، وزارتخانه‌ها و مجموعه‌های علمی برای گسترش فعالیت‌ها استفاده شود.»
وصول حدود ۱۸۰ مقاله به دبیرخانه همایش
معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب با اشاره به روند دریافت مقالات گفت: «بر اساس گزارش ارائه‌شده از سوی دبیرخانه، تاکنون حدود ۱۸۰ مقاله به سایت همایش ارسال شده است. از این تعداد، حدود ۵۰ مقاله در محور قانون و قانون‌گذاری دریافت شده که در حال طی مراحل داوری است.»
وی ادامه داد: «در برخی اجلاسیه‌های تخصصی نیز سفارش مقالات ویژه در دستور کار قرار گرفته و مقالاتی در حال دریافت است. هدف آن است که این آثار پس از تجمیع، ارزیابی و داوری، در فرایند علمی همایش استفاده شوند.»
اسحاقی با تأکید بر ضرورت مدیریت محتوایی این فرایند تصریح کرد: «صرف دریافت مقاله کافی نیست، بلکه باید موضوعات به‌درستی تعریف شوند، آثار متناسب با هر محور در اختیار متخصصان قرار گیرند و پیگیری لازم برای تولید محتوای علمی باکیفیت انجام شود. نشست‌های علمی و میزگردها نیز در کنار مقالات می‌توانند به تعمیق مباحث و شناسایی دیدگاه‌های جدید کمک کنند.»
همکاری رسانه‌ها برای تبیین ابعاد مختلف منظومه فکری
وی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌ها اظهار کرد: «لازم است رسانه‌ها نیز با تفکیک موضوعی و متناسب با حوزه تخصصی خود در این برنامه مشارکت کنند؛ برای مثال، می‌توان بررسی اندیشه‌های قرآنی رهبر شهید انقلاب را به رسانه‌های فعال در این حوزه سپرد و موضوعات دانشجویی و دیگر محورهای تخصصی را با مشارکت رسانه‌های مرتبط پیگیری کرد.»
اسحاقی افزود: «روزنامه‌هایی همچون کیهان، اطلاعات، جوان و سفیر ارجان نیز می‌توانند با تشکیل گروه‌های تخصصی، یکی از محورهای همایش را انتخاب و به‌صورت مستمر به آن بپردازند. چنین رویکردی موجب می‌شود موضوعات همایش از محدوده جلسات تخصصی فراتر بروند و در فضای عمومی جامعه نیز به آن توجه شود.»
وی همچنین با اشاره به برنامه زمانی همایش گفت: «اجلاسیه‌های تخصصی از آبان‌ماه آغاز می‌شوند و در ماه‌های بعد نیز ادامه می‌یابند. ایستگاه اصلی و پایانی برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای این دوره، حوالی چهارم و پنجم اسفندماه در نظر گرفته شده است؛ بااین‌حال، این زمان به‌معنای پایان فعالیت‌های علمی نیست و باید زمینه استمرار آن‌ها در سال‌های بعد هم فراهم شود.»
بررسی سیره فردی، اجتماعی و حکمرانی رهبر شهید انقلاب
اسحاقی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ضرورت توجه به سیره عملی رهبر شهید انقلاب گفت: «در کنار اندیشه‌ها و نظریه‌های ایشان، بررسی سیره فردی و رفتاری نیز از اهمیت بالایی برخوردار است؛ حوزه‌ای که به گفته وی، تاکنون به‌اندازه کافی به آن توجه نشده و همچنان با کمبودهای پژوهشی جدی مواجه است.»
وی افزود: «باید با روش‌های علمی و پژوهشی مناسب، ابعاد مختلف سیره فردی و اجتماعی ایشان، از جمله شیوه رفتار با خانواده و گروه‌های مختلف اجتماعی، بررسی شود؛ همچنین، باید نحوه حکمرانی ایشان به‌عنوان رهبر جامعه اسلامی، اصول حاکم بر تصمیم‌گیری‌ها، الگوهای مدیریتی و نتایج عملکردها به‌صورت مستند و روشمند مطالعه شود.
معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب با اشاره به برخی فعالیت‌های مراکز علمی در این زمینه بیان کرد: «مجموعه‌هایی از جمله مدرسه شهید بهشتی و دانشگاه عالی دفاع ملی، موضوع حکمرانی را در دستور کار خود قرار داده‌اند؛ همچنین، پیشنهادهایی برای بررسی حکمرانی شهید بهشتی و استفاده از تجربه‌ها و الگوهای مرتبط با آن مطرح شده است.»
وی ادامه داد: «در حوزه مهدویت نیز دفتر تبلیغات اسلامی، بررسی موضوع مهدویت از منظر اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب و استخراج نظریه انتظار را دنبال می‌کند؛ همچنین، موضوعاتی همچون حکمرانی مضاف، ایران آینده، چشم‌انداز، سیاست‌های کلی و چالش‌های پیش‌رو می‌توانند در چهارچوب همکاری مراکز تخصصی و نهادهای ملی بررسی شوند.»
تدوین منشور حکمرانی بر پایه مستندات معتبر
اسحاقی با اشاره به دستور کار اصلی نشست درباره منشور حکمرانی امام مجاهد شهید اظهار کرد: «یکی از وظایف مهم این مجموعه، ساماندهی مباحث علمی درباره اصول و الگوهای حکمرانی رهبر شهید انقلاب و تدوین چهارچوبی منسجم برای ارائه این اندیشه‌هاست.»
وی افزود: «در این مسیر، لازم است دیدگاه‌های استادان و متخصصان جمع‌آوری و چارچوب‌های اولیه بررسی شود و از ظرفیت گروه‌های فکری، پنل‌های تخصصی و نشست‌های نخبگانی برای تکمیل و اصلاح مطالب استفاده شود. این فرایند باید به‌گونه‌ای پیش برود که پس از بحث و بررسی‌های متعدد، محتوای تدوین‌شده از پشتوانه علمی و اعتبار لازم برخوردار شود.»
معاون پژوهش دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب تأکید کرد: «مطالبی که به رهبر شهید انقلاب نسبت داده می‌شود، باید مستند، مستدل و معتبر باشد. پیش از این، امکان طرح برخی از این مطالب برای ایشان و دریافت نظر مستقیم وجود داشت، اما اکنون باید از روش‌های علمی و ظرفیت صاحب‌نظران و متخصصان برای اعتبارسنجی و اطمینان از صحت انتساب دیدگاه‌ها استفاده کرد.»
وی خاطرنشان کرد: «هدف نهایی آن است که با بررسی دقیق مبانی، اهداف و اصول حکمرانی، چهارچوبی منسجم و قابل اتکا تدوین شود و این اندیشه‌ها در تبیین مسیر انقلاب اسلامی و تحقق اهداف آن، از جمله در چهارچوب گام دوم انقلاب اسلامی، استفاده شوند.»
اسحاقی بر ضرورت تقسیم کار میان دستگاه‌ها و مراکز علمی، بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، مشارکت استادان و پژوهشگران و استمرار فعالیت‌های علمی تأکید کرد و خواستار آن شد که هر یک از مجموعه‌های مسئول، متناسب با مأموریت و ظرفیت خود، سهم مشخصی در پیشبرد این پروژه علمی بر عهده بگیرند.»