پشت قیمت‌های نجومی انتخاب رشته، چه خدمتی فروخته می‌شود؟
هم‌زمان با آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵، دریافت مبالغ ۱۰ تا ۴۰ میلیون تومانی از سوی برخی مشاوران، هزینه تصمیم‌گیری برای آینده تحصیلی داوطلبان را به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل کرده است.
هم‌زمان با آغاز انتخاب رشته کنکور ۱۴۰۵، دریافت مبالغ ۱۰ تا ۴۰ میلیون تومانی از سوی برخی مشاوران، هزینه تصمیم‌گیری برای آینده تحصیلی داوطلبان را به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل کرده است.
سفیر ارجان-گروه اجتماعی: با نزدیک شدن به مرحله انتخاب رشته کنکور، بازار خدمات مشاوره‌ای بار دیگر رونق گرفته است؛ بازاری که در آن، خانواده‌ها برای افزایش شانس ورود فرزندانشان به دانشگاه، با پیشنهادهایی از چند میلیون تا چند ده میلیون تومان روبه‌رو می‌شوند. در این میان، تفاوت چشمگیر هزینه خدمات خصوصی با ابزار معرفی‌شده از سوی سازمان سنجش، پرسش‌هایی درباره ضرورت پرداخت مبالغ سنگین و میزان تأثیر این هزینه‌ها بر نتیجه نهایی ایجاد کرده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، برخی مشاوران و مؤسسات فعال در این حوزه، به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی، برای خدماتی مانند مشاوره تلفنی، بررسی وضعیت داوطلب و تکمیل فرم انتخاب رشته، مبالغی بین ۱۰ تا ۴۰ میلیون تومان مطالبه می‌کنند. چنین هزینه‌هایی برای بسیاری از خانواده‌ها رقم قابل‌توجهی است و می‌تواند انتخاب رشته را، پیش از آنکه به مرحله تصمیم‌گیری علمی برسد، به دغدغه‌ای مالی تبدیل کند.
در سوی دیگر، سازمان سنجش آموزش کشور برای کنکور سال ۱۴۰۵، سامانه‌ای با عنوان «راهنمای انتخاب رشته مجازی» ارائه کرده که هزینه استفاده از آن ۲۴۵ هزار تومان اعلام شده است. این ابزار با تکیه بر اطلاعات و داده‌های سال گذشته، امکان بررسی وضعیت داوطلب و ارزیابی حدودی شانس قبولی در رشته‌ها و دانشگاه‌های مختلف را فراهم می‌کند. البته داده‌های سال قبل به‌تنهایی تضمین‌کننده نتیجه امسال نیستند و باید تغییر ظرفیت‌ها، شرایط پذیرش و وضعیت رقابتی رشته‌ها را نیز در نظر گرفت.
مقایسه ارقام، فاصله قابل‌توجه میان دو شیوه دریافت خدمات را نشان می‌دهد. هزینه ۱۰ میلیون تومانی مشاوره خصوصی، بیش از ۴۰ برابر مبلغ سامانه مجازی است؛ در سطح ۴۰ میلیون تومان نیز این اختلاف به بیش از ۱۶۳ برابر می‌رسد. به بیان دیگر، خانواده‌ای که توان پرداخت هزینه‌های بالای مشاوره را ندارد، همچنان می‌تواند از ابزار کم‌هزینه‌تر برای شناخت گزینه‌های احتمالی خود استفاده کند؛ هرچند این دو خدمت لزوماً از نظر دامنه و نوع پشتیبانی یکسان نیستند.
مسئولان سازمان سنجش و آموزش‌وپرورش نیز بر این نکته تأکید کرده‌اند که پرداخت هزینه‌های چندمیلیونی، به‌خودی‌خود موفقیت در انتخاب رشته یا قبولی در دانشگاه مطلوب را تضمین نمی‌کند. از این منظر، خانواده‌ها باید میان خدماتی که واقعاً به تحلیل دقیق کارنامه، شناخت ضوابط پذیرش و اولویت‌بندی منطقی رشته‌ها کمک می‌کنند و وعده‌هایی که صرفاً بر امید به قبولی تکیه دارند، تفاوت قائل شوند.
با این حال، گزارش برخی خانواده‌ها از پرداخت مبالغ سنگین برای مشاوره مجازی نشان می‌دهد که نگرانی درباره آینده تحصیلی همچنان می‌تواند زمینه‌ساز هزینه‌کردهای قابل‌توجه شود. حساسیت این مرحله، نگرانی از انتخاب اشتباه و دشواری تفسیر کارنامه، عواملی هستند که ممکن است داوطلبان را به استفاده از خدمات خصوصی سوق دهند؛ اما تصمیم مالی باید با بررسی روشن خدمات، سابقه مشاور و تناسب هزینه با نیاز واقعی همراه باشد.
در انتخاب رشته، آنچه اهمیت دارد صرفاً نام مؤسسه یا مبلغ قرارداد نیست؛ شناخت دقیق رتبه و نمره، سهمیه، ظرفیت رشته‌ها، علاقه و توانایی داوطلب و ضوابط پذیرش، نقش تعیین‌کننده‌ای در تنظیم اولویت‌ها دارند. استفاده از راهنمای مجازی می‌تواند نقطه شروعی برای این بررسی باشد و در صورت نیاز، مشاوره تخصصی نیز باید بر پایه اطلاعات واقعی و توضیح شفاف محدودیت‌ها ارائه شود.
در نهایت، خانواده‌ها پیش از پرداخت مبالغ سنگین بهتر است جزئیات خدمات، هزینه نهایی و تعهدات مشاور را بررسی کنند و از اعتماد به افراد ناشناس یا ادعاهای تضمین قبولی بپرهیزند. انتخاب رشته تصمیمی مهم است، اما هزینه بیشتر الزاماً به معنای نتیجه بهتر نیست؛ تصمیم آگاهانه زمانی شکل می‌گیرد که داده‌ها، علاقه و شرایط واقعی داوطلب، مبنای انتخاب قرار گیرند.
آخرین مهلت انتخاب رشته آزمون‌های سراسری و دانشجو-معلم سال ۱۴۰۵ امروز پنجشنبه ۱۶ مهرماه به پایان می‌رسد و داوطلبان تا پایان امروز فرصت دارند انتخاب‌های خود را در سامانه جامع آزمون سراسری ثبت یا تکمیل کنند.
بیش از ۷۰ هزار متقاضی آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ انتخاب رشته کرده‌اند و مهلت انتخاب رشته آزمون سراسری و پذیرش دانشجو-معلم فردا پایان می‌یابد.
انتخاب رشته متقاضیان رشته‌های با آزمون دانشگاه آزاد اسلامی از امروز آغاز شده و داوطلبان تا ساعت ۲۴ جمعه ۱۷ مهر برای ثبت انتخاب‌های خود فرصت دارند.