قیمت تتر ۱۲ هزار تومان سقوط کرد | دستور بانک مرکزی نرخ USDT را کنترل کرد؟
قیمت تتر از هفت روز گذشته تاکنون حدود ۱۲ هزار تومان کاهش قیمت را تجربه کرده است.
به گزارش سفیر ارجان، قیمت تتر در بازار ایران طی روز‌های گذشته از محدوده ۲۶۹ هزار تومان فاصله گرفته و امروز، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، به ۲۵۷ هزار و ۱۰۰ تومان رسیده است. این کاهش در پی مجموعه‌ای از تحولات بازار ارز و اجرای محدودیت‌های معاملاتی بانک مرکزی رخ داده است؛ هرچند نمی‌توان تمام افت قیمت را تنها به یک تصمیم نسبت داد.
قیمت تتر از هفته گذشته تا امروز چقدر کاهش یافته است؟
قیمت تتر در هفته گذشته در محدوده ۲۶۷ تا ۲۶۹ هزار تومان نوسان داشت. نرخ این رمزارز در ۱۴ مهر به محدوده ۲۶۹ هزار تومان رسید؛ اما پس از آن، روند قیمت تغییر کرد و تتر در روز‌های بعد به‌تدریج از سقف ثبت‌شده فاصله گرفت.
امروز، سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵، هر واحد تتر ۲۵۷ هزار و ۱۰۰ تومان قیمت خورده است. با مقایسه این رقم با نرخ حدود ۲۶۸ هزار و ۹۹۸ تومانی ثبت‌شده در ۱۴ مهر، قیمت تتر طی این بازه یک هفته‌ای حدود ۱۱ هزار و ۹۰۰ تومان، معادل ۴.۴ درصد، کاهش یافته است.
دستور بانک مرکزی برای کنترل قیمت تتر چه بود؟
بانک مرکزی از چهارشنبه ۸ مهر ۱۴۰۵ محدودیت تازه‌ای را برای معاملات تتر در صرافی‌های رمزارزی داخلی اعمال کرد. بر اساس اطلاعیه‌های منتشرشده از سوی صرافی‌ها، خریدوفروش تتر در بازه ساعت ۲۱ تا ۹ صبح متوقف شد و سقف خرید روزانه هر کاربر نیز به ۲ هزار تتر رسید. این محدودیت در ابتدا تا یکشنبه ۱۲ مهر اعلام شده بود اما دوباره تمدید شد.
اهمیت تصمیم بانک مرکزی برای محدودسازی معاملات تتر به نقش این ارز دیجیتال در بازار ارز ایران برمی‌گردد. تتر در بازار جهانی معمولا نزدیک به یک دلار معامله می‌شود، اما قیمت تومانی آن در ایران از نرخ ارز، میزان عرضه و تقاضا و شرایط معاملاتی صرافی‌های داخلی تاثیر می‌گیرد. از آنجا که بازار تتر شبانه‌روزی است، معامله‌گران می‌توانند در ساعاتی که بازار سنتی ارز فعالیت محدودی دارد، به اخبار سیاسی و اقتصادی واکنش نشان دهند.
بانک مرکزی با محدود کردن ساعات معاملات و تعیین سقف خرید تتر، عملا دسترسی معامله‌گران به یکی از مسیر‌های تبدیل تومان به دارایی دلاری را محدود کرد. هدف مورد انتظار از این اقدام، کاهش سرعت انتقال شوک‌های خبری به قیمت تتر و جلوگیری از اثرگذاری نوسانات شبانه بر انتظارات بازار ارز بود. با این وجود، محدودیت معاملاتی به‌خودی‌خود عرضه و تقاضای ارز را از بین نمی‌برد و نمی‌توان آن را معادل کنترل پایدار نرخ دلار دانست.
عرضه دلار از سوی بانک مرکزی؛ عامل دیگر در تحولات بازار ارز
محدودیت معاملات تتر تنها اقدام سیاست‌گذار برای آرام کردن بازار ارز نبود. از شنبه ۱۱ مهر، فروش اسکناس دلار با سقف ۱۰ هزار دلار برای هر کد ملی در پنج بانک ملی، ملت، تجارت، صادرات و سامان آغاز شد. بانک مرکزی همچنین از برنامه عرضه تا سقف ۲ میلیارد دلار اسکناس خبر داد.
افزایش عرضه ارز می‌تواند بخشی از تقاضای بازار را پوشش دهد و از شدت فشار خرید بکاهد، اما میزان اثرگذاری این سیاست به حجم تقاضا، نحوه دسترسی متقاضیان به ارز و انتظارات فعالان اقتصادی بستگی دارد.
روند نزولی قیمت تتر در یک هفته اخیر
در روز‌های اخیر، هم‌زمان با اجرای محدودیت‌های تتر و آغاز عرضه اسکناس دلار، نرخ ارز در بازار آزاد نیز از سطوح بالاتر عقب نشست. این هم‌زمانی می‌تواند در توضیح روند نزولی تتر اهمیت داشته باشد، اما اطلاعات موجود برای تعیین سهم دقیق هر سیاست در کاهش قیمت کافی نیست. حتی گزارش‌های منتشرشده درباره روز‌های نخست اجرای محدودیت‌ها نشان می‌دادند افت اولیه نرخ ارز دوام چندانی نداشت و قیمت تتر بار دیگر افزایش یافت.
چرا قیمت تتر با وجود محدودیت‌ها همچنان کاهش می‌یابد؟
افت اخیر قیمت تتر را باید در ارتباط با تحولات کلی بازار ارز بررسی کرد. قیمت تومانی تتر فقط به محدودیت‌های صرافی‌های رمزارزی وابسته نیست؛ نرخ دلار آزاد، انتظارات تورمی، تقاضا برای دارایی‌های دلاری و میزان عرضه ارز نیز در تعیین قیمت آن نقش دارند.
در روز‌های اخیر، نرخ دلار آزاد نیز روند نزولی داشته است. گزارش‌های بازار در سه‌شنبه ۲۱ مهر از عقب‌نشینی دلار به محدوده ۲۶۰ تا ۲۶۳ هزار تومان حکایت دارند. کاهش نرخ دلار می‌تواند فشار کاهشی بر قیمت تتر وارد کند، هرچند اختلاف نرخ میان صرافی‌ها و تفاوت شرایط عرضه و تقاضا ممکن است باعث شود قیمت این دو دارایی دقیقا یکسان حرکت نکند.
عامل دیگر، تغییر رفتار معامله‌گران پس از دوره افزایش قیمت است. زمانی که نرخ ارز با سرعت بالا می‌رود، بخشی از تقاضا ممکن است با هدف حفظ ارزش دارایی یا کسب سود کوتاه‌مدت شکل بگیرد. با کاهش قیمت و تغییر انتظارات، بخشی از این تقاضا فروکش می‌کند و فشار خرید کاهش می‌یابد.
محدودیت تتر چقدر در کاهش قیمت موثر بوده است؟
مقایسه قیمت تتر پیش و پس از اجرای دستور بانک مرکزی نشان می‌دهد که کاهش نرخ با دوره اجرای محدودیت‌ها هم‌زمان شده است. با این حال، هم‌زمانی دو اتفاق برای اثبات رابطه علت و معلولی کافی نیست؛ به‌ویژه آنکه در همین دوره، عرضه اسکناس دلار افزایش یافت و قیمت دلار آزاد نیز تغییر کرد.
از نگاه سیاست‌گذاری، محدود کردن معاملات شبانه می‌تواند امکان واکنش فوری معامله‌گران به اخبار را در بخشی از بازار کاهش دهد. اما اگر تقاضای خرید ارز به دلیل نگرانی از تورم، نااطمینانی اقتصادی یا نیاز واقعی ارزی شکل گرفته باشد، محدودیت ساعت معامله لزوما آن تقاضا را از بین نمی‌برد. ممکن است بخشی از معاملات به ساعات دیگر یا مسیر‌های معاملاتی متفاوت منتقل شود.
بنابراین، افت قیمت تتر در روز‌های گذشته را نمی‌توان فقط نتیجه دستور بانک مرکزی دانست. محدودیت معاملاتی، افزایش عرضه اسکناس و کاهش نرخ دلار آزاد همگی از عوامل قابل بررسی هستند، اما تعیین میزان اثرگذاری هرکدام به داده‌های دقیق‌تر بازار نیاز دارد.