پایان واردات بنزین به معنای پایان افزایش قیمت نیست

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور، از بی نیازی کشور به واردات بنزین در سال ۱۴۰۵ خبر داده است؛ ادعایی که با توجه به نوسان فصلی مصرف، درباره پایداری تامین سوخت و آینده قیمت بنزین پرسش هایی ایجاد می کند. ادعای واردات صفر بر چه اساسی مطرح شده است؟ محمدرضا عارف اعلام کرده است که […] نوشته پایان واردات بنزین به معنای پایان افزایش قیمت نیست اولین بار در آخرین خودرو . پدیدار شد.

محمدرضا عارف اعلام کرده است که دولت با اجرای تصمیم های اصلاحی در حوزه بنزین، به این نتیجه رسیده که امسال نیازی به واردات بنزین نخواهد داشت. به گفته او، منابع حاصل از این اقدامات صرف حمایت معیشتی و کالابرگ می شود. برای ارزیابی این ادعا، باید مشخص شود چه میزان از کاهش نیاز به واردات حاصل افزایش تولید داخلی و چه میزان ناشی از کاهش مصرف است. همچنین باید روشن شود این توازن تا چه زمانی ادامه خواهد داشت و در صورت افزایش مصرف یا افت تولید، چه برنامه ای برای تامین نیاز کشور وجود دارد؛

آیا اگر کشور به هر دلیلی نیاز به بنزین داشته باشد؛ واردات بنزین انجام نخواهد شد و یکی از سناریوهای سقاب اصفهانی در مورد بستن جایگاه ها در صورت نبود بنزین اجرا خواهد شد؟

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، اعلام کرده است که مصرف بنزین از ۱۷ شهریور تا ۱۵ مهر ۱۴۰۵، در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۷ درصد کاهش یافته است. همزمان، مصرف گاز طبیعی فشرده یا CNG نیز ۱۲ درصد افزایش داشته است. به گفته او، اگر روند قبلی رشد مصرف ادامه پیدا می کرد، کشور به واردات بیشتری نیاز داشت.

محمد صادق عظیمی فر، مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی، نیز گفته است که رشد سالانه مصرف بنزین که پیش از این حدود ۶ درصد بود، با اقدامات مدیریتی به نزدیک صفر رسیده و در شهریور منفی شده است. به گفته او، میانگین تولید بنزین حدود ۱۷ درصد افزایش یافته و چهار پروژه کیفی سازی نیز به بهره برداری رسیده است. این پروژه ها حدود ۳ درصد به تولید فرآورده های نفتی افزوده اند. این آمارها بخشی از مبنای اظهارات دولت را توضیح می دهند، اما برای اثبات بی نیازی از واردات در تمام سال کافی نیستند. ارزیابی این ادعا به اطلاعات کامل تری درباره تولید، مصرف، ذخایر و پیش بینی تقاضا در ماه های آینده نیاز دارد.

مصرف سوخت در طول سال ثابت نیست. با پایان سفرهای تابستانی، کاهش استفاده از کولر خودروها و سردتر شدن هوا، بخشی از عوامل افزایش مصرف در ماه های گرم سال از بین می رود. بنابراین، کاهش مصرف در ماه های پیش رو می تواند تا حدی ناشی از تغییرات فصلی باشد، نه لزوما نتیجه افزایش پایدار ظرفیت تامین بنزین. این الگو در مصرف انرژی شکل دیگری هم دارد: همان طور که مصرف گاز در ماه های گرم سال به دلیل کاهش نیاز به گرمایش افت می کند، مصرف بنزین نیز ممکن است در فصل سرد، تحت تاثیر پایان سفرهای تابستانی و تغییر الگوی رفت و آمد و عدم استفاده از کولر خودرو کاهش یابد. البته برای تعیین سهم این عوامل، باید آمار ماهانه با دوره های مشابه سال های گذشته مقایسه شود که این آمار ها متاسفانه به شکل عمومی در اختیار مردم و رسانه ها قرار نمی گیرد.

از این رو، بهتر بود دولت به جای اعلام کلی بی نیازی از واردات در کل سال، بازه زمانی پیش بینی خود را دقیق تر مشخص می کرد؛ برای مثال، توضیح می داد که آیا برآورد واردات صفر فقط برای شش ماهه دوم امسال معتبر است یا کل سال را پوشش می دهد. مصرف بنزین در تعطیلات نوروز و فصل بهار سال آینده، به دلیل افزایش سفرها و تغییر شرایط آب و هوایی، ممکن است با ماه های پایانی امسال تفاوت قابل توجهی داشته باشد.

تامین پایدار بنزین علاوه بر میزان تولید و مصرف، به ظرفیت پالایشگاه ها، شبکه انتقال و ذخایر نیز وابسته است. آسیب به پالایشگاه ها یا زیرساخت های انرژی می تواند تولید را کاهش دهد و توازن عرضه و تقاضا را تغییر دهد.این احتمال به معنای پیش بینی وقوع اختلال نیست؛ اما دولت برای اعلام بی نیازی از واردات باید توضیح دهد در صورت افت تولید یا افزایش ناگهانی مصرف، چگونه از کمبود سوخت جلوگیری خواهد کرد.

بی نیازی از واردات و تعیین قیمت بنزین دو موضوع جداگانه اند. حتی اگر نیاز کشور از محل تولید داخلی تامین شود، این مسئله به خودی خود به معنای منتفی شدن افزایش قیمت نیست؛ همان طور که بدون اعلام تصمیم رسمی نمی توان افزایش قیمت را قطعی دانست.

اظهارات عارف درباره واردات صفر، پاسخ روشنی درباره آینده قیمت ها نمی دهد. برای ارزیابی این موضوع باید مشخص شود دولت چه رابطه ای میان هزینه تولید، منابع حاصل از اصلاح قیمت ها، میزان مصرف و سیاست قیمت گذاری در ماه های آینده در نظر گرفته است. بنابراین، واردات صفر را نمی توان به معنای تضمین ثبات قیمت بنزین دانست.

مشخص نیست منظور از بی نیازی به واردات، فقط بنزین مورد استفاده در شبکه عادی سوخت رسانی است یا واردات بنزین سوپر را هم شامل می شود. تا زمانی که دولت دامنه این اعلام را روشن نکند، نمی توان نتیجه گرفت که واردات همه انواع بنزین متوقف خواهد شد.

بهره برداری از پروژه های کیفی سازی می تواند به بهبود فرآورده های نفتی کمک کند، اما افزایش حجم تولید به تنهایی کیفیت بنزین عرضه شده در جایگاه ها را مشخص نمی کند. برای ارزیابی نتیجه این پروژه ها، باید اطلاعات مشخصی درباره تغییر کیفیت فرآورده ها نیز منتشر شود.

در نهایت، ادعای بی نیازی از واردات بنزین زمانی قابل ارزیابی است که آمار تولید، مصرف و ذخایر در کنار پیش بینی تقاضای ماه های آینده قرار گیرد. بدون این اطلاعات، اعلام واردات صفر برای کل سال نمی تواند به تنهایی اثبات کند که مشکل تامین بنزین به صورت پایدار حل شده است.

طراحی و کدنویسی سایت آخرین خودرو توسط گروه توسی صورت گرفته است و تمام حقوق قالب آن نزد وی محفوظ میباشد.