«فقط خستهام» یا فرسوده شدهام؟/ نشانههای فرسودگی شغلی/ از کجا بفهمیم کار ما را فرسوده کرده است؟
صبح با بیحوصلگی سر کار میرویم، عصر با خستگی برمیگردیم و حتی در روز تعطیل هم ذهنمان از کار جدا نمیشود. اما آیا هر خستگی بعد از یک روز کاری را باید «فرسودگی شغلی» نامید؟ سازمان جهانی بهداشت بار دیگر درباره ارتباط شرایط کار و سلامت روان هشدار داده و میگوید بعضی ویژگیهای محیط کار میتوانند خطر مشکلات روانی را افزایش دهند.
صبح با بیحوصلگی سر کار میرویم، عصر با خستگی برمیگردیم و حتی در روز تعطیل هم ذهنمان از کار جدا نمیشود. اما آیا هر خستگی بعد از یک روز کاری را باید «فرسودگی شغلی» نامید؟ سازمان جهانی بهداشت بار دیگر درباره ارتباط شرایط کار و سلامت روان هشدار داده و میگوید بعضی ویژگیهای محیط کار میتوانند خطر مشکلات روانی را افزایش دهند.
به گزارش سفیر ارجان، بر اساس آخرین اطلاعات سازمان جهانی بهداشت، حدود ۱۶ درصد بزرگسالان در سن کار در سال ۲۰۲۳ با یک اختلال روانی زندگی میکردند. این سازمان همچنین برآورد میکند افسردگی و اضطراب سالانه باعث از دست رفتن حدود ۱۲ میلیارد روز کاری در جهان میشوند.
همه خستگیهای شغلی به معنای ابتلا به یک اختلال روانی نیستند
فرسودگی شغلی یا Burnout مفهومی متفاوت است که در طبقهبندی سازمان جهانی بهداشت به عنوان یک پدیده شغلی شناخته میشود، نه یک بیماری پزشکی مستقل. فرسودگی معمولاً در نتیجه استرس مزمن مرتبط با کار و زمانی مطرح میشود که این استرس به شکل مؤثر مدیریت نشده باشد.
یکی از تفاوتهای مهم، موقتی یا مداوم بودن وضعیت است. یک هفته پرمشغله یا یک پروژه سخت ممکن است فرد را خسته کند؛ اما وقتی احساس فرسودگی، فاصله گرفتن ذهنی از کار و کاهش احساس اثربخشی به شکل پایدار ادامه پیدا کند، موضوع جدیتر میشود.
WHO در بهروزرسانی اخیر خود به عواملی مانند حجم کاری بیش از حد، کنترل پایین بر کار، ناامنی شغلی، تبعیض و محیطهای کاری نامناسب به عنوان خطرهای بالقوه برای سلامت روان اشاره کرده است.
نکته مهم این است که مسئولیت سلامت روان در محیط کار فقط بر دوش کارمند نیست. سازمان جهانی بهداشت بر مداخلات سازمانی نیز تأکید دارد؛ از اصلاح شرایط و حجم کار گرفته تا آموزش مدیران و ایجاد حمایت مناسب برای کارکنان.
از طرف دیگر، یک مطالعه منتشرشده در Frontiers in Psychology در سپتامبر ۲۰۲۶ نیز ارتباط میان استرس شغلی و فرسودگی را بررسی کرده است و پژوهشهای دیگری نیز عوامل روانشناختی مرتبط با فرسودگی کارکنان را بررسی کردهاند.