«نبض زندگی در شهر کهن»، سرزندگی محله‌های تاریخی قزوین را بررسی می‌کند
قزوین- کتاب «نبض زندگی در شهر کهن» نوشته سمیه زارعی، به بررسی سرزندگی در محله‌های تاریخی قزوین پرداخته است، موضوعی که به اعتقاد نویسنده، بیش از آن که به آجر و نما مربوط باشد، به حس تعلق انسان‌ها وابسته است.
سرویس استان‌های سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان): قزوین محله‌های تاریخی متعددی دارد که هر یک در گذشته بخشی از هویت اجتماعی و شهری این شهر را شکل می‌دادند؛ اما با گسترش شهر، شکل‌گیری محله‌ها و مناطق جدید و همچنین تغییر و مخدوش شدن بافت محله‌های قدیمی، بسیاری از این محله‌ها دیگر جایگاه و اهمیت گذشته را ندارند و تداوم هویت آن‌ها نیز با چالش روبه‌روست. محله دیمج یکی از محله‌های قدیمی قزوین است که همچنان بخشی از نشانه‌ها و ویژگی‌های تاریخی خود را حفظ کرده، اما مانند بسیاری از محله‌های قدیمی شهر با مسائلی در زمینه حفظ هویت، کیفیت زندگی و سرزندگی محله مواجه است.
سمیه زارعی به تازگی کتاب «نبض زندگی در کهن‌شهر؛ ارتقای سرزندگی در محله دیمج قزوین» را با تمرکز بر موضوع سرزندگی این محله تالیف کرده که توسط انتشارات شمع آوید منتشر شده است. به همین بهانه با او درباره ویژگی‌های محله دیمج، وضعیت امروز آن و راهکارهای ارتقای سرزندگی و حفظ هویت این محله گفت‌وگو کرده‌ایم.
ایده اصلی نگارش کتاب از کجا آمد و چرا فکر کردید پرداختن به «سرزندگی» در محله دیمج یک ضرورت است؟
ایده اصلی کتاب، حل پارادوکس میان حفظ اصالت تاریخی و نیاز به زندگیِ معاصر بود. پژوهش من با رویکردی انتقادی شکل گرفت؛ چون مشاهده می‌کردم که بافت‌های تاریخی ما در حال تبدیل شدن به موزه‌هایی متروکه هستند. ضرورت این کار در این بود که نشان دهم سرزندگی در بافت کهن، نه با تخریب و نوسازی، بلکه با احیای پیوندهای گمشده اجتماعی و ارتقای کیفیت فضا، دوباره ممکن است.
محله دیمج قزوین با توجه به پیشینه تاریخی آن، چه ویژگی‌هایی دارد که آن را به عنوان موضوع یک مطالعه درباره «سرزندگی شهری» متمایز می‌کند؟
دیمج برای من یک آزمایشگاه زنده شهری بود. این محله حامل غنای تاریخی قزوین است و در عین حال، به شدت با چالش فرسودگی و سکون دست‌به‌گریبان است. ترکیب فضاهای بسته و متراکم تاریخی در کنار نیازهای پویای امروزی، آن را به بستری عالی تبدیل کرد تا ببینیم چگونه می‌توان با مداخلات خُرد، تضاد بین ماندگاری کالبد و زوال عملکرد را حل کرد.
«سرزندگی» در محله دیمج بر اساس چه شاخص‌ها و مؤلفه‌هایی بررسی شده است؟
من سرزندگی را تنها در شلوغی خیابان ندیدم. در این پژوهش، سرزندگی را در یک مدل سه‌بعدی ارزیابی کردیم: بُعد کالبدی (خوانایی مسیرها و نفوذپذیری)، بعد اجتماعی (حضورپذیری و تعاملات روزمره) و بعد عملکردی (تنوع کاربری‌هایی که زندگی را به جریان می‌اندازد). در واقع ما به دنبال نبض تپنده‌ای بودیم که از دل این ابعاد بیرون می‌آید.
مهم‌ترین یافته‌های پژوهش درباره وضعیت کنونی محله دیمج چه بوده است؟
یافته کلیدی این بود که کالبد زیبا و تاریخی، به تنهایی ضامن سرزندگی نیست. ما متوجه شدیم که تعلق خاطر (Place Attachment) در محله کمرنگ شده است. اگر مدیریت فضاهای جمعی و مشارکت ساکنان وجود نداشته باشد، حتی ارزشمندترین بافت‌ها هم به فضاهای مرده تبدیل می‌شوند. سرزندگی بیش از آنکه به آجر و نما مربوط باشد، به حس تعلق انسان‌ها وابسته است.
میان پیشینه تاریخی و ویژگی‌های کالبدی محله دیمج با وضعیت اجتماعی و کیفیت زندگی ساکنان امروز آن چه ارتباطی وجود دارد؟
در اینجا یک شکاف جدی وجود دارد. ساختار درون‌گرای خانه‌های تاریخی دیمج، که روزگاری حافظ حریم و امنیت خانواده بود، امروزه به دلیل تغییر سبک زندگی و عدم انطباق با نیازهای مدرن، به نوعی به «انزواگرایی فضایی» دامن زده است. من در کتاب بررسی کرده‌ام که چطور می‌توان این ساختار را بدون آسیب به هویت، نفوذپذیرتر و متناسب با نیازهای روز کرد.
راهکارهای پیشنهادی کتاب برای ارتقای سرزندگی محله دیمج تا چه اندازه با واقعیت‌های اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی امروز قزوین قابلیت اجرا دارند و مهم‌ترین مانع اجرای آن‌ها چیست؟
پیشنهاد من مداخلات خُرد، به جای تخریب‌های بزرگ‌مقیاس است؛ یعنی توانمندسازی ساکنان و ایجاد کاتالیزورهای کوچک فضایی. بزرگ‌ترین مانع هم نه در کمبود بودجه، بلکه در بروکراسی پیچیده و عدم تفاهم میان مدیریت شهری و ذینفعان محلی است که مانع از اجرای طرح‌های منعطف و انسان‌محور می‌شود.
این پژوهش از نظر روش‌شناسی در چه چارچوبی انجام شده است و برای بررسی میزان سرزندگی محله دیمج از چه روش‌ها، داده‌ها و شیوه‌های جمع‌آوری اطلاعاتی استفاده کرده‌اید؟
از یک روش ترکیبی (Mixed-methods) استفاده کردم. چرا که معتقدم شهر یک پدیده پیچیده است. هم به داده‌های کمی (برای سنجش دقیق شاخص‌ها از طریق پرسشنامه) نیاز داشتیم و هم به داده‌های کیفی (مصاحبه‌های عمیق و مشاهده مشارکتی) تا صدای واقعی ساکنان و روایت‌های آن‌ها از محله را بشنویم.
در انجام این پژوهش با چه دشواری‌هایی مواجه بودید؟
بزرگ‌ترین چالش من در این پژوهش، جلب اعتماد ساکنان بود. وقتی پژوهشگری وارد محله‌ای مثل دیمج می‌شود، با اهالی‌ای روبه‌روست که از وعده‌های عملی‌نشده مسئولان در گذشته خسته شده‌اند. شکستن این دیوار بی‌اعتمادی، مستلزم حضور مداوم، صبر زیاد و نشان دادن این بود که من نه برای یک طرح کاغذی، بلکه برای شنیدن حرفهای خودشان آنجا هستم.
قزوین- کتاب «نبض زندگی در شهر کهن» نوشته سمیه زارعی، به بررسی سرزندگی در محله‌های تاریخی قزوین پرداخته است، موضوعی که به اعتقاد نویسنده، بیش از آن که به آجر و نما مربوط باشد، به حس تعلق انسان‌ها وابسته است.
به گفته سلیمی: «توان حل مسئله نیست و به همین دلیل ما در برخی از زمینه‌ها به تربیت روشنفکر سرگشته مشغولیم؛ روشنفکری که با انواع اندیشه‌ها آشناست، خودش هم نمی‌داند که بسیاری از این اندیشه‌ها را کجا باید به کار بگیرد یا به درد کسی می‌خورد، و وارد جامعه می‌شود.»
گیلان – انتشارات یانا در لنگرود، دو کتاب ویژه ویژه کودکان و نوجوانان روانه بازار کتاب کرد و در دسترس علاقه‌مندان قرار داد.
بخش مهمی از آموزش حقوق کودک می‌تواند بسیار زودتر و در جایی آغاز شود که کودک با جهان اجتماعی و اخلاقی پیرامون خود آشنا می‌شود: در کتاب.
یک پژوهشگر گفت: تصفیه در ارتش از آن‌موضوعاتی است که باید درباره‌شان به دقت صحبت کرد. نمی‌توان احساسی یا با اتکا به دیدن یک‌زاویه از ماجرا درباره‌اش صحبت کرد. یکی از موضوعات حساس و مربوط در تصفیه‌های ارتش و نیروی هوایی، این است که مسعود کشمیری عامل نفوذی منافقین در بدنه حکومت در آن‌ها دست داشت. یعنی خیلی از تصفیه‌های اول انقلاب که باعث شد بدنه نیروی هوایی و ارتش از نیروهای متخصص، کم‌بهره‌تر شود همین عنصر نفوذی با ظاهر موجهش بوده است.
فارس- کتاب «سید درویش‌علی؛ جستاری در احوال و کرامات»، نوشته غلامرضا سلیمی، شاعر، نویسنده، پژوهشگر و مدرس بواناتی از سوی انتشارات «نویسندگان پارس» روانه بازار نشر شد.
اصفهان- صادق هدایت اصفهان را ترک کرد، اما انگار چیزی از او در آتشگاه ماند؛ جمله‌ای کوتاه در پایان «اصفهان نصف جهان» که پرسشی بزرگ پیش می‌کشد: چه رازی در این ویرانه باستانی بود که به بخشی از هستی نویسنده گره خورد؟
ورود بی‌سروصدای هوش مصنوعی به بازار کتاب‌های ترجمه‌شده، زنگ خطری جدی برای علاقه‌مندان به ادبیات به صدا درآورده است؛ بازاری که این روزها پر شده از ترجمه‌های سرهم‌بندی‌شده‌ای که پشت نقاب آثار حرفهای انسانی پنهان می‌شوند. اگر اینترنتی کتاب می‌خرید، بیش از هر زمان دیگری باید چشم‌هایتان را باز کنید تا فریب این رمان‌های تقلبی را نخورید.
با انتشار آثار کلیدی ناتسومه سوسه‌کی از سوی نشر فرهنگ معاصر، مسیر تحول نویسنده پیشرو ژاپن برای خواننده فارسی‌زبان هموار شده است. رمان‌های «بوچان» و «سانشیرو» دو اثر کلاسیک هستند که دو زاویه‌ی متفاوت برای دیدن جامعه‌ای در حال تغییر را بررسی می‌کنند. در این مطلب، به بررسی تضادهای شخصیتی قهرمانان سوسه‌کی و جایگاه این آثار در ادبیات مدرن ژاپن می‌پردازیم.
هرمزگان - به مناسبت روز عصای سفید، برنامه‌هایی برای روایت توانمندی نابینایان با زبان کتاب، هنر و خلاقیت در کتابخانه علامه طباطبائی بندرعباس برگزار شد.
شکر بیگی، استاد دانشگاه و تحلیل‌گر اجتماعی معتقد است: اگر بخواهیم یک تحلیل جامعه‌شناسی مبتنی بر داده‌های کشور ایران را بدهیم به نظر می‌رسد اینکه بگوییم کتابخوانی مخصوص قشر ثروتمند شده، کاملا درست نیست یا همه ماجرا نیست.
خراسان رضوی - مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی گفت: خانه شاهنامه در روستای «پاژ»، زادگاه فردوسی راه‌اندازی خواهد شد.
نظرسنجی تازه آژانس امور فرهنگی ژاپن نشان می‌دهد در عصری که کیبوردها و نمایشگرها جای قلم و کاغذ را گرفته‌اند، اکثریت جامعه همچنان بر اهمیتِ لمس جوهر روی کاغذ تاکید دارند. این گزارش تایید می‌کند که حتی با کاهش فرصت‌های نوشتن، پیوند میان دست و کلمه همچنان راهی بی‌بدیل برای ابراز احساسات و هویت انسانی باقی مانده است.
استیون کینگ، سلطان بی‌چون‌وچرای وحشت مدرن، استاد تبدیل روزمره‌ترین قاب‌های زندگی واقعی به هراس‌انگیزترین کابوس‌های ادبی است. اما شاید برایتان جالب باشد که پشت پرده یکی از تاریک‌ترین داستان‌های معامله با شیطان در مجموعه «تاریکی مطلق، بی ستاره»، دستفروشی دوره‌گرد و ساده است که در کنار حصار فرودگاه ایستاده.
حسین انتظامی با رأی قاطع اعضای مجمع رسانه‌ها (مجرس) به‌عنوان دبیرکل این تشکل تازه‌تأسیس انتخاب شد.
سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران به بررسی ۶ فیلم استنلی کوبریک، فیلمساز مهم سینما از دیدگاه فلسفی با عنوان «کوبریک و سینمای ماشین‌ها: از ماشین میل‌گر تا دستگاه اسارت» می پردازد.
زنجان- یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان در سایه تخفیف‌های ۳۰ درصدی و استقبال پرشور اهالی کتاب، با فروش بیش از ۱۵ هزار جلد کتاب و ثبت رقمی نزدیک به ۵ میلیارد تومان، رکوردی تازه ثبت کرد.
زنجان- ششمین روز از یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان با گرامیداشت فرهنگ و تاریخ باشکوه سلطانیه، رونمایی از آثار پژوهشی معماری و فیلم‌نامه‌نویسی، برگزاری عصر شعر و حضور پرشور اهالی قلم، به یکی از پرمخاطب‌ترین و پویاترین روزهای این رویداد بزرگ فرهنگی تبدیل شد.
زنجان- در روزگارِ تنیده در عطر کتاب و اندیشه، عصر شعر «زنگان» و آیین تجلیل از پیشکسوتان ادبیات این دیار، هم‌زمان با یازدهمین نمایشگاه سراسری کتاب ناشران ایران در زنجان، محفلی از جنس مهر و واژه آفرید.
زنجان- در پی استقبال اقشار مختلف مردم از یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان، دبیر اجرایی این رویداد از افزایش ساعت بازدید در روز جمعه و تمدید یک‌روزه نمایشگاه تا پایان روز شنبه خبر داد.
مریم حسینی، پژوهشگر نقد ادبی و متن‌پژوهی، کتاب «مکتب‌های ادبی» رضا سیدحسینی را «سنگ‌بنای مکتب‌های ادبی در ایران» خواند و گفت: «هر محقق این عرصه بدون مطالعهٔ آن نمی‌تواند اثری ارزشمند ارائه دهد.» او با ستایش از تسلط مترجمی سیدحسینی و ترجمه‌هایش از مالرو، سارتر، کامو و بالزاک، دو خلأ کتاب را نبود مدرنیسم و پسامدرنیسم و ناهم‌توازنی حجم فصل‌ها دانست.
کتاب «یادگار نیک» بازتاب بخشی از کوشش‌های جامعه زرتشتی در پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران و یزد و نشان‌دهنده پیوند و همسویی فرهنگی و اجتماعی زرتشتیان و مسلمانان یزد است. «یادگار نیک» همان یاد و خاطره‌ها، بو و مزه‌ها، دیده‌ها، شنیده‌ها و نام‌هایی که بودند و رفتند را به ما یادآوری می‌کند.