موشکهای انصارالله رویای «داووس در صحرا» را به آتش کشیدند / بحران امنیتی در ریاض پیش از نشستهای بزرگ جهانی / بسیاری از شرکتکنندگان ارشد انصراف دادند
موج تازه حملات موشکی نیروهای مسلح یمن به فرودگاههای عربستان سعودی و کشته شدن شش نفر در جریان این حملات، برگزاری اجلاس بینالمللی «ابتکار سرمایهگذاری آینده» موسوم به «داووس در صحرا» و کنگره بزرگ انرژی ریاض را در هالهای از ابهام و هراس امنیتی فرو برده است؛ تحولی پرتنش که با لغو پروازهای شرکتهای هواپیمایی بینالمللی، صدور هشدارهای شدید مسافرتی از سوی لندن و انصراف برخی مقامات غربی، چالشهای ژئوپل
موج تازه حملات موشکی نیروهای مسلح یمن به فرودگاههای عربستان سعودی و کشته شدن شش نفر در جریان این حملات، برگزاری اجلاس بینالمللی «ابتکار سرمایهگذاری آینده» موسوم به «داووس در صحرا» و کنگره بزرگ انرژی ریاض را در هالهای از ابهام و هراس امنیتی فرو برده است؛ تحولی پرتنش که با لغو پروازهای شرکتهای هواپیمایی بینالمللی، صدور هشدارهای شدید مسافرتی از سوی لندن و انصراف برخی مقامات غربی، چالشهای ژئوپلیتیک طرح چشمانداز ۲۰۳۰ را بیش از هر زمان دیگری در معرض دید جامعه جهانی قرار داده است.
به گزارش سفیر ارجان، روزنامه فایننشال تایمز در گزارشی پیرامون تبعات اقتصادی-امنیتی تنشها در شبهجزیره عربستان نوشت که حملات موشکی حوثیهای یمن به فرودگاههای عربستان سعودی موجب نگرانی شدید مدیران ارشد شرکتهای چندملیتی و بانکهای بزرگ سرمایهگذاری جهان شده است.
این بحران پس از آن شدت گرفت که اصابت موشکهای نیروهای یمنی به فرودگاه بینالمللی ریاض در روز پنجشنبه به کشته شدن سه شهروند سعودی از جمله یک خلبان و آسیب دیدن یک فروند هواپیمای مسافربری خطوط هوایی «السعودیه» انجامید و مجموع تلفات حملات به پایانههای هوایی این کشور در طول این هفته را به ۶ کشته رساند.
این حملات درست چند روز پیش از گشایش «کنگره جهانی انرژی شورای نفت» و دو هفته پیش از آغاز اجلاس سالانه «ابتکار سرمایهگذاری آینده» (FII)—که رویداد شاخص عربستان سعودی برای جذب سرمایهگذاران بینالمللی است—به وقوع پیوسته است.
در نخستین پسلرزه دیپلماتیک، دولت ایتالیا رسماً اعلام کرد که وزیر انرژی این کشور از سفر به ریاض برای حضور در نشست وزرای انرژی انصراف داده و صرفاً از طریق ارتباط تصویری سخنرانی خواهد کرد.
با وجود این شرایط، متولیان برگزاری نشست داووس در صحرا جمعهشب با ارسال پیامی به شرکتکنندگان اعلام کردند که این رویداد طبق جدول زمانی برنامهریزیشده برگزار خواهد شد.
یک مدیر ارشد از شرکتی که قرار بود در این اجلاس شرکت کند به فایننشال تایمز گفت: «ما واقعاً نمیدانیم چه اتفاقی در حال رخ دادن است؛ سعودیها میخواهند برنامه را جلو ببرند، اما با وضعیتی به شدت پرریسک و خطرناک مواجه هستیم.»
این ناامنیها مانع تازهای در برابر برنامه بلندپروازانه «چشمانداز ۲۰۳۰» پدید آورده است؛ راهبردی که هدف آن کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی از طریق جذب دهها میلیارد دلار سرمایهگذاری خارجی و گردشگری است، اما پیش از این نیز با کسری بودجه ناشی از هزینههای سرسامآور ابرپروژهها تحت فشار قرار داشت.
بر اساس برنامه اعلامی، قرار بود چهرههای پرنفوذ والاستریت نظیر لری فینک مدیرعامل بلکراک، جیمی دایمن مدیرعامل جیپی مورگان و ری دالیو بنیانگذار شرکت بریجواتر در مرکز همایشهای بینالمللی ملک عبدالعزیز سخنرانی کنند.
سرگردانی مشاوران بینالمللی و هشدار مسافرتی لندن
شعلهور شدن مجدد رویارویی میان ریاض و حوثیهای یمن، برنامهریزی مسافرتی صدها مشاور و مدیر خارجی را که هفتگی به عربستان پرواز میکردند مختل ساخته است.
یک مشاور اقتصادی اعلام کرد پس از لغو ناگهانی پروازها در روز پنجشنبه، مجبور شده مسیر ۱۲ ساعته ریاض تا دبی را با خودرو و از راه زمینی طی کند.
چندین موسسه بینالمللی دیگر نیز اعلام کردند که پرواز کارمندان خود به عربستان را به حالت تعلیق درآوردهاند یا صرفاً به شرکای ارشد اجازه دادهاند در صورت ضرورت سفر کنند.
وزارت امور خارجه بریتانیا نیز روز پنجشنبه با بهروزرسانی دستورالعملهای خود، به شهروندان بریتانیایی توصیه کرد از سفرهای غیرضروری به بخشهایی از عربستان سعودی، از جمله شهر ریاض، خودداری کنند؛ تصمیمی که میتواند مانع صدور بیمهنامه سفر توسط شرکتهای بینالمللی برای هیئتهای شرکتی شود.
فیل مایلز، مدیر ارشد موسسه مشاوره ریسک کرول اظهار داشت که مدیران بینالمللی تمایلی به از دست دادن فرصتهای داووس صحرا ندارند، اما فرستادن کارمندان به محیطی که موشکهای بالستیک در آسمان آن پرواز میکنند تصمیمی فوقالعاده حساس است و شرکتها تصمیم نهایی را تا آخرین دقایق به تعویق انداختهاند.
به گفته منابع آگاه، مقامات سعودی کنگره انرژی هفته آینده را به عنوان یک «شاخص سنجش میدانی» برای تصمیمگیری درباره برگزاری یا لغو اجلاس داووس صحرا در نظر گرفتهاند.
یک فرد مطلع از سازوکارهای امنیتی عربستان تاکید کرد که تصمیم قطعی به میزان اطمینان نهادهای اطلاعاتی و دفاعی از مصونیت فرودگاهها، محل استقرار هتلها و سالنهای همایش در برابر اصابت موشکهای کروز و بالستیک بستگی خواهد داشت.
این چالشهای امنیتی در شرایطی رخ میدهد که همزمانی کسری بودجه و نگرانیهای حفاظتی پیش از این ریاض را ناچار کرده بود رویدادهای پرزرقوبرق تفریحی مانند جشنواره بینالمللی فیلم دریای سرخ و مراسم اهدای جوایز «جوی اواردز» را لغو کند یا به تعویق بیندازد؛ خاطرهای که انصراف مدیران ارشد غربی از حضور در داووس صحرای سال ۲۰۱۸ پس از قتل جمال خاشقجی را برای حاکمان سعودی تداعی میکند.