نشر ایران در بن‌بست نگاه خطی است

علایی، پژوهشگر حوزه نشر، با تأکید بر ضرورت بررسی صنعت نشر در قالب یک اکوسیستم اطلاعاتی، می‌گوید، تحلیل وضعیت کتاب در ایران، بدون توجه به تعامل بازیگران، جریان‌های اطلاعاتی، فناوری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها، تصویری ناقص از واقعیت‌های این صنعت ارائه می‌دهد.

منیره علایی، در گفت‌وگو با خبرنگار سفیر ارجان ایران(سفیر ارجان) ، با اشاره به مفهوم اکوسیستم در تحلیل وضعیت نشر کتاب در ایران، بیان کرد: مهم‌ترین دلیل استفاده از مفهوم اکوسیستم در بررسی صنعت نشر، ضرورت عبور از رویکرد خطی و سنتی در مدیریت این حوزه است؛ زیرا نگاه سنتی، به‌تنهایی، توانایی تبیین و پاسخ‌گویی به پیچیدگی‌های مسائل نشر را ندارد.

وی با تشریح محدودیت‌های رویکرد خطی در بررسی صنعت نشر، ادامه داد: اگر نشر کتاب در ایران را صرفاً به کتاب، ناشر و بازار محدود کنیم، بخش مهمی از واقعیت‌ها و ابعاد این صنعت نادیده گرفته می‌شود. نشر شبکه‌ای گسترده از بازیگران و نهادهاست که نویسندگان، مترجمان، ویراستاران، ناشران، موزعان، کتاب‌فروشان، کتابخانه‌ها، سکوهای عرضه و فروش کتاب، نهادهای سیاست‌گذار، رسانه‌ها، مراکز آماری و اطلاعاتی و در نهایت مخاطبان را دربرمی‌گیرد. هر یک از این اجزا در شکل‌گیری وضعیت نشر نقش دارند و بر عملکرد سایر اجزا نیز تأثیر می‌گذارند.

جریان اطلاعات؛ مؤلفه اصلی اکوسیستم اطلاعات نشر

این پژوهشگر، درباره مؤلفه اصلی شکل‌گیری اکوسیستم اطلاعات نشر توضیح داد: آنچه این مجموعه از بازیگران و نهادها را به یک اکوسیستم اطلاعاتی تبدیل می‌کند، وجود جریان اطلاعات میان اجزای آن است. اطلاعات مربوط به تولید کتاب، پدیدآورندگان، موضوعات، میزان عرضه و تقاضا، رفتار مخاطبان، فروش، توزیع، فناوری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها به‌طور مستمر در این شبکه جریان دارد.

علایی افزود: برای شناخت دقیق‌تر صنعت نشر، باید بررسی کنیم که اطلاعات چگونه تولید، ثبت، منتقل، سازمان‌دهی و استفاده می‌شود. از این منظر، نگاه اکوسیستمی کمک می‌کند، روابط میان اجزای نشر و نقش جریان اطلاعات در عملکرد کل این مجموعه بهتر شناخته شود.

وی با اشاره به نقش فناوری‌های نوین در تحول صنعت نشر، گفت: ظهور فناوری‌های مختلف، شیوه فعالیت بازیگران نشر و ارتباط میان آن‌ها را تغییر داده است؛ بنابراین، برای بررسی پایداری و رشد اکوسیستم نشر، باید علاوه بر نقش هر بازیگر، تعاملات، توانمندی‌ها و نحوه دسترسی اجزای مختلف به منابع و اطلاعات را نیز در نظر گرفت.

چرا نگاه خطی برای تحلیل نشر کافی نیست؟

این پژوهشگر در تشریح تفاوت رویکرد خطی و اکوسیستمی اظهار کرد: در نگاه خطی، ممکن است مشکلات نشر ایران عمدتاً به عواملی مانند ضعف فرهنگ کتاب‌خوانی، مسائل اقتصادی یا مشکلات توزیع نسبت داده شود؛ اما چنین رویکردی به‌تنهایی نمی‌تواند تمام ابعاد تحولات این صنعت، به‌ویژه تأثیر فناوری‌های نوین بر رفتار مخاطبان و روابط میان بازیگران نشر را توضیح دهد.

وی ادامه داد: فناوری‌های جدید، هم شیوه تولید و دسترسی به اطلاعات را تغییر داده‌اند و هم بر رفتار مخاطبان و نحوه استفاده آن‌ها از منابع اطلاعاتی تأثیر گذاشته‌اند. ازاین‌رو، بررسی نشر نیازمند رویکردی است که بتواند ارتباط میان عوامل مختلف و تأثیر متقابل آن‌ها را تحلیل کند.

علایی، برای توضیح این تغییر، به تحولات حوزه پژوهش اشاره کرد و گفت: دانشجویان در سال‌های گذشته، برای انجام پژوهش عمدتاً به کتابخانه‌ها، کتاب‌های چاپی و تعداد محدودی سامانه اطلاعاتی دسترسی داشتند؛ اما امروزه سامانه‌های پژوهشی متعدد، شبکه‌های اجتماعی و منابع دیجیتال متنوعی در اختیار پژوهشگران قرار گرفته است. گسترش این منابع، شیوه دسترسی به اطلاعات و نقش مخاطب در جست‌وجو، انتخاب و استفاده از محتوا را تغییر داده است.

۱۰ مقوله اصلی در اکوسیستم اطلاعات نشر ایران

این پژوهشگر با اشاره به یافته‌های پژوهش دکتری خود با عنوان «تحلیل اکوسیستم اطلاعات نشر ایران» درباره اجزای اصلی این اکوسیستم گفت: در این پژوهش، براساس ۲۰ مصاحبه با دست‌اندرکاران و مخاطبان اصلی حوزه نشر، ۱۰ مقوله اصلی شناسایی شده است که عبارت‌اند از: حکمرانی و سیاست‌گذاری؛ ساختار نهادی و سازمانی؛ زیرساخت‌های اطلاعاتی و داده‌محور؛ نظام آموزشی، پژوهشی و تولید دانش؛ تولید محتوا و کیفیت اطلاعات نشر؛ اقتصاد نشر و پایداری ساختاری؛ توزیع و دسترسی به جریان اطلاعات؛ رفتار اطلاعاتی، مصرف و فرهنگ مطالعه؛ فناوری، دیجیتال‌سازی و تحول نشر؛ و نشر بین‌الملل، حقوق و تعاملات فعالان.

علایی ادامه داد: این مقوله‌ها باید در ارتباط با یکدیگر بررسی شوند؛ زیرا وضعیت صنعت نشر حاصل عملکرد یک بخش منفرد نیست، بلکه از تعامل میان مجموعه‌ای از عوامل نهادی، اقتصادی، اطلاعاتی، فناورانه و فرهنگی شکل می‌گیرد.

وی افزود: سیاست‌گذاران صنعت نشر برای شناخت دقیق‌تر مسائل و برنامه‌ریزی مؤثر، باید همه این ابعاد را در کنار یکدیگر ببینند. توجه به ارتباط میان اجزای اکوسیستم و شناخت ظرفیت‌های هر یک از آن‌ها می‌تواند زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر و فراهم شدن بستر شکوفایی صنعت نشر را ایجاد کند.

«تشییع خورشید» از بدرقه سخن می‌گوید، اما در بنیاد خود با مسئلۀ ماندن روبه‌روست: ماندن یک نام در زبان، یک خاطره در ذهن و یک تجربه در حافظه جمعی. شعر نمی‌تواند فقدان را جبران کند و قرار نیست تاریخ را به‌تنهایی بنویسد. می‌تواند اما نشان دهد فقدان چگونه در زبان رسوب می‌کند، چگونه از تصویر به خاطره راه می‌یابد و چگونه برای بازماندگان پرسشی از مسئولیت و ادامۀ راه باقی می‌گذارد.

مصطفی قوانلو قاجار، مدیر نشر شمعدونی و موسسه صفحه کتابدونی، با اشاره به نقش موثر شبکه‌های اجتماعی در افزایش فروش کتاب، بر ضرورت گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی در میان عموم مردم تاکید کرد و گفت: کتاب‌خوانی را باید از اتاق مطالعه بیرون بیاوریم و وارد فضای عمومی کنیم.

علایی، پژوهشگر حوزه نشر، با تأکید بر ضرورت بررسی صنعت نشر در قالب یک اکوسیستم اطلاعاتی، می‌گوید، تحلیل وضعیت کتاب در ایران، بدون توجه به تعامل بازیگران، جریان‌های اطلاعاتی، فناوری‌ها و سیاست‌گذاری‌ها، تصویری ناقص از واقعیت‌های این صنعت ارائه می‌دهد.

شروع یادگیری زبان انگلیسی در بزرگسالی به معنای رقابت با کسانی نیست که از کودکی زبان خوانده‌اند. هر زبان ‌آموز نقطه شروع، تجربه و هدف متفاوتی دارد. برای یک نفر، توانایی مکالمه در سفر هدف اصلی است؛ فرد دیگری به دنبال استفاده از منابع تخصصی یا تقویت ارتباطات شغلی است. این تفاوت ‌ها باید در انتخاب منابع و برنامه آموزشی در نظر گرفته شوند.

تورج دریایی گفت: دولت‌ شهرهایی بودند که آن سوی آب‌ها سعی می‌کردند شاهنشاهی ایران را تحریک کنند و در نهایت این آتنی‌ها بودند که ابتدا با حمله به سارد یا ساردیس به عنوان مرکز ساتراپی لیدیه در دست هخامنشی‌ها این ساتراپی را به آتش کشیدند.

عبدالرحمان نجل‌رحیم، متخصص مغز و اعصاب، سخنران این نشست است و حسین ادب، روان‌درمانگر، دبیری آن را بر عهده دارد.

در این نشست محمد ابراهیم محجوب،‌ مترجم کتاب و میثم محمدامینی پژوهشگر و مترجم فلسفه سخنرانی خواهند کرد.

گیلان- کتاب «هیبت؛ عروس جنگل‌های شرقی» به قلم فاطمه تهیدست خلیل سرایی توسط انتشارات تاریخ اندیش در شهر رشت منتشر شد.

مرکزی- کتاب «پایداری ایرانی» تألیف محمد درویش، پژوهشگر و کنشگر محیط زیست، در خمین رونمایی و معرفی شد.

این کتاب به توضیح مبانی فلسفی اصل لذت و بررسی روش‌های مختلف تحقق اصلِ بیشترین خوشی برای بیشترین تعداد افراد می‌پردازد.

آذربایجان‌غربی- دبیر دوازدهمین همایش بین‌المللی شمس و مولانا گفت: بیش از ۶۰ مقاله با محوریت جنگ و صلح از دیدگاه شمس به دبیرخانه همایش ارسال شد که از این میان ۴۰ مقاله انتخاب شده‌اند که از این تعداد، ۳۰ مقاله طی دو روز به‌صورت حضوری و آنلاین ارائه شد.

سخنرانان این نشست مقصود فراستخواه، احسان قبول، علی خورسندی هستند.

موضوع نشست کاوش‌های فلسفی در باب اسلام، یهودیت و مسیحیت در قرون وسطی است.

همدان- مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری همدان گفت: در حالی که طی روزهای اخیر محور جدید «نوار گردشگری عرفان» تعریف شده، پیگیر قرار گرفتن بوعلی‌سینا و همدان در این مسیر استراتژیک هستیم.

گلستان- جشنواره فرهنگی هنری «ققنوس» در راستای برگزاری دومین کنگره ملی چهار هزار شهید استان گلستان، با هدف فراهم‌سازی زمینه مشارکت دانشگاهیان در عرصه فرهنگ و هنر، از دانشجویان، فارغ‌التحصیلان، استادان و کارکنان دانشگاه‌ها برای ارسال آثار هنری و ادبی دعوت کرد.

مولف «علمدار کمیل»گفت: شناخت فرمانده، شناخت عملیات، سال‌های انتظار خانواده و مهم‌تر از همه، مسیری که یک آدم معمولی را به یک فرمانده و بعد به یک شهید تبدیل می‌کند. برای مخاطبی که ادبیات دفاع مقدس را می‌شناسد، دوست داشتم روایت‌های نادرست یا ناقص درباره عملیات والفجر مقدماتی تا حدی اصلاح شود.

سیدسعید میرمحمدصادق گفت: سفرنامه‌ها به لحاظ موضوعی می‌توانند اهمیت تاریخی داشته باشند، یا اطلاعات جغرافیای طبیعی، اقتصادی و انسانی بدهند، یا مردم‌شناسی را پوشش دهند. به لحاظ شکلی هم برخی ایستا هستند و فقط گزارش یک مکان را می‌دهند، و برخی در حرکت‌اند. سفرنامه‌های در حرکت هم گاهی راه‌نگار هستند، گاهی کشورنگار، و گاهی شهرنگار. سفرنامه سایکس از این جهت اهمیت دارد که در آن هم راه‌نگاری دیده می‌شود و هم شهرنگاری.

استاد محمدرضا شفیعی کدکنی در روزگار ما نه‌تنها یکی از برجسته‌ترین استادان زبان و ادبیات فارسی، بلکه به‌واقع یگانه دوران و نادره‌دورانی است که قامت علم و ادب معاصر بر سایه‌سار وجودش استواری می‌یابد.

خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان می‌دهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.

فارس- آیین رونمایی کتاب «من و بالزاک وعشق» در شیراز با حضور جمعی از نویسندگان، منتقدان و مستندسازان در شیراز برگزار شد.

ایرح افشار نامه‌نگاری‌های مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر اغلب نامه‌های رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگ‌دوست پُرکار روزگار برجای‌مانده که بازتاب‌دهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.

با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.

آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.

علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.

گیلان - مصطفی ملکیان استاد فلسفه، وظیفه شناسی را مهمترین محتوای آموزه‌های مولانا دانست و گفت: وظیفه شناسی به این معناست که هم به اخلاق فردی و هم به اخلاق جمعی توجه داشته باشیم.

امیر سقراطی معتقد است، اردشیر محصص یکی از ستایش‌شده‌ترین هنرمندانی است که قدر کافی ندید.