کشف استعدادها کافی نیست؛ هنرمندان جوان به حمایت مستمر نیاز دارند
داور بخش تصویرسازی سی‌وسومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، نبود بازار کار و فشارهای اقتصادی را از مهم‌ترین موانع ادامه فعالیت هنرمندان جوان دانست.
مانلی منوچهری داور بخش تصویرسازی سی و سومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ظرفیت‌های آموزشی این رویداد، بر اهمیت تبادل تجربه میان هنرجویان رشته‌های مختلف و ضرورت حمایت مستمر از استعدادهای کشف‌شده تأکید کرد و افزود: شناسایی استعدادهای جوان، به‌ویژه در شهرهای کوچک‌تر، تنها گام نخست است و فراهم کردن زمینه ادامه فعالیت حرفه‌ای آنها باید مورد توجه قرار گیرد.
کارگاه‌های جشنواره جوانان فرصتی برای ارتقای کیفیت آثار
وی درباره کیفیت آثار ارائه‌شده در کارگاه‌های جشنواره و تجربه حضور در دوره‌های گذشته گفت: با توجه به تجربه‌ای که از قبل داشتم، کیفیت کارها بسیار خوب بود. حتی در دوره‌ای که کارگاه‌ها به دلیل شرایط کرونا به‌صورت آنلاین برگزار می‌شدند، نتایج قابل‌قبولی به دست آمد. پیش از برگزاری کارگاه‌ها، هنرجویان انتخاب می‌شوند و این‌طور نیست که با مجموعه‌ای نامحدود از شرکت‌کنندگان روبه‌رو باشیم. پس از انتخاب اولیه، گروهی از هنرجویان در کارگاه‌ها حضور پیدا می‌کنند و طی سه روز، روی موضوعی مشخص یا به‌صورت آزاد به فعالیت می‌پردازند. به نظر من، این فرایند می‌تواند نتایج خوبی به همراه داشته باشد؛ البته کیفیت نهایی آثار به گروه شرکت‌کنندگان، توانایی‌های آنها و شرایط هر دوره بستگی دارد و نمی‌توان درباره همه دوره‌ها یک نظر قطعی داد.
این داور بخش تصویرسازی تجسمی جوانان درباره تجربه برگزاری آنلاین کارگاه‌ها توضیح داد: در آن دوره که کارگاه‌ها آنلاین برگزار شد، کارگاه‌ها طی سه روز برگزار می‌شد. هنرجویان تصاویر آثارشان را ارسال می‌کردند و گفتگوها و تبادل نظرها نیز به‌صورت آنلاین انجام می‌شد.
تبادل تجربه؛ یکی از مهم‌ترین جنبه‌های آموزشی جشنواره
منوچهری با اشاره به ظرفیت آموزشی جشنواره هنرهای تجسمی جوانان، این رویداد را فرصتی برای یادگیری از استادان و دیگر هنرجویان دانست و گفت: بخشی از آموزش به مدرس کارگاه مربوط است؛ کسی که مسئولیت هدایت کارگاه را بر عهده دارد و تجربه‌های خود را به هنرجویان منتقل می‌کند اما بخش دیگری از یادگیری، به‌ویژه زمانی که جشنواره به‌صورت حضوری برگزار می‌شود، از طریق تبادل تجربه میان خود هنرجویان شکل می‌گیرد. هنرجویان از شهرهای مختلف می‌آیند و هرکدام نگاه متفاوت و ویژگی‌های شخصی خودشان را دارند. درست است که این افراد در ابتدای مسیر هنری خود قرار دارند، اما همین تفاوت نگاه‌ها اهمیت زیادی دارد. آنها هم از مدرس کارگاه می‌آموزند و هم از یکدیگر.
وی با تأکید بر اهمیت ارتباط میان رشته‌های مختلف هنری اضافه کرد: در کارگاه تصویرسازی، ممکن است هنرجویانی حضور داشته باشند که در رشته‌های نقاشی یا مجسمه‌سازی فعالیت می‌کنند. همین ارتباط میان افرادی که در حوزه‌های مختلف کار می‌کنند، می‌تواند بسیار آموزنده باشد. مواجهه با نگاه‌ها و تجربه‌های متفاوت، پنجره‌های تازه‌ای در ذهن هنرجویان باز می‌کند و به آنها امکان می‌دهد شیوه‌های جدیدی از دیدن و خلق کردن را تجربه کنند.
کشف استعدادها کافی نیست؛ جوانان به حمایت مستمر نیاز دارند
این داور جشنواره، شناسایی استعدادهای جوان، به‌ویژه در شهرهای دور از مراکز بزرگ آموزشی را یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این رویداد دانست و در این مورد گفت: یکی از مزایای جشنواره این است که هنرجویانی که در تهران یا شهرهای بزرگ زندگی نمی‌کنند و ممکن است به امکانات آموزشی مناسب دسترسی نداشته باشند، فرصت پیدا می‌کنند، دیده شوند. این رویداد می‌تواند زمینه‌ای برای شناسایی استعدادهای آنها فراهم کند.
وی با بیان اینکه کشف استعداد تنها نقطه آغاز مسیر است، تأکید کرد: مهم این است که این جوانان پس از شناسایی رها نشوند. ممکن است هنرجویی استعداد بسیار خوبی داشته باشد، اما برای ادامه مسیر به حمایت نیاز پیدا کند. باید سازوکاری وجود داشته باشد که این افراد بتوانند در آینده نیز از فرصت‌های آموزشی و حرفه‌ای برخوردار شوند و مسیر هنری خود را ادامه دهند.
منوچهری عنوان کرد: این حمایت می‌تواند از طریق فراهم کردن فرصت‌های شغلی، کمک‌های آموزشی یا معرفی هنرجویان به مراکزی انجام شود که امکان ادامه فعالیت را برای آنها فراهم می‌کنند. گاهی جرقه‌ای در وجود یک استعداد روشن می‌شود، اما اگر زمینه رشد و پرورش آن فراهم نباشد، این جرقه به‌تدریج خاموش خواهد شد.
وی با اشاره به تأثیر شرایط اقتصادی بر فعالیت هنرمندان گفت: هنر با چالش‌های خاص خودش روبه‌روست. بسیاری از استعدادها ممکن است به دلیل مسائل اقتصادی و نیاز به درآمدزایی نتوانند فعالیت هنری خود را ادامه دهند و هنر به حاشیه زندگی آنها برود. حتی ممکن است فردی در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد، به‌صورت دانشگاهی و حرفه‌ای هنر را دنبال کرده باشد، اما به دلیل نبود بازار کار مناسب، ناچار شود بخش مهمی از فعالیت هنری خود را کنار بگذارد و به مشاغل دیگری بپردازد.
این تصویرساز با تأکید بر اهمیت دیده شدن جوانان در شهرهای کوچک‌تر تصریح کرد: من نمی‌دانم حمایت از این استعدادها دقیقاً باید از چه مسیری انجام شود، اما معتقدم کشف استعداد و فراهم کردن امکان دیده شدن جوانان، به‌ویژه آنهایی که در تهران و شهرهای بزرگ زندگی نمی‌کنند، بسیار مهم است. در کنار این موضوع، باید حمایت‌هایی صورت بگیرد تا این افراد بتوانند مسیر خود را ادامه دهند و فرصت شکوفایی استعدادهایشان را از دست ندهند.
آمادگی برای راهنمایی هنرجویان در مسیر حرفه‌ای
وی درباره نقش خود در حمایت از هنرجویان توضیح داد: در حوزه آموزش، بسیار خوشحال می‌شوم اگر دوستان پرسشی داشته باشند یا آثارشان را برای من بفرستند تا بتوانم آنها را راهنمایی کنم. از همین حالا تا چند سال آینده نیز هر زمان که بخواهند، می‌توانند برای دریافت راهنمایی با من در ارتباط باشند. به‌عنوان کسی که تدریس می‌کند، این را وظیفه خودم می‌دانم.
منوچهری با اشاره به نقش شرایط اقتصادی و اجتماعی در تداوم فعالیت‌های هنری بیان کرد: درباره سایر شکل‌های حمایت نیز اگر فرصت و امکانی وجود داشته باشد، با کمال میل مشارکت می‌کنم. شرایط اقتصادی و اجتماعی بر فعالیت هنرمندان تأثیر می‌گذارد و در جوامعی که با مشکلات اقتصادی روبه‌رو هستند، هنر ممکن است در اولویت‌های بعدی قرار بگیرد؛ درحالی‌که لازم است جایگاه آن به‌درستی تعریف شود و زمینه حمایت از هنرمندان جوان فراهم آید.
این داور جشنواره تأکید کرد: باید شرایطی فراهم شود که حمایت از جوانان به یک موضوع جدی تبدیل شود و آنها بتوانند مسیر هنری خود را ادامه دهند. در غیر این صورت، ممکن است استعدادهایی که امروز شناسایی می‌شوند، در سال‌های آینده فرصت رشد و فعالیت را از دست بدهند.
وی، وجه کارگاهی جشنواره هنرهای تجسمی جوانان و فرصت تعامل میان هنرجویان را از جذابیت‌های اصلی این رویداد دانست و اظهار کرد: جذابیت جشنواره برای من این است که جوانان از شهرهای مختلف دور هم جمع می‌شوند. این رویداد صرفاً یک مسابقه نیست که هنرجویان آثارشان را ارسال کنند و کارها فقط مورد داوری قرار بگیرند؛ بلکه جنبه آموزشی نیز دارد و شرکت‌کنندگان در فضایی مشترک، فرصت یادگیری و استفاده از تجربه‌های یکدیگر را پیدا می‌کنند.
منوچهری در پایان بیان کرد: در چنین فضایی، حتی هنرجویان رشته‌های مختلف می‌توانند از یکدیگر بیاموزند. همین ارتباط و تعامل، محیطی فعال و پرانرژی ایجاد می‌کند. به نظر من، خاصیت کارگاه همین است؛ فضایی که انگیزه، شور و شوق ایجاد می‌کند و این موضوع یکی از نکات مثبت جشنواره هنرهای تجسمی جوانان به شمار می‌رود.