نجات تمدن ما در گرو انتخاب رشدزدایی است
«نجات تمدن ما در گرو انتخاب رشدزدایی است. رشدزدایی از نظر سایتو لزوماً به معنای رکود، افول و کوچک‌تر شدن اقتصاد نیست. در حقیقت پارادایمی که در آن فقط رشد اقتصادی اولویت دارد، رشدی که همراه با تولید بی‌حدوحصر کالاهای لوکس و بی‌مصرف است، باید از اساس تغییر کند. مارکس چنین می‌اندیشد که راهکار در ترمیم شکاف متابولیک بین انسان و طبیعت قرار دارد، یعنی در «کار».»
سرویس دین‌واندیشه سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان) – رضا دستجردی : «سرمایه در عصر آنتروپوسن: مانیفستی علیه رشد اقتصادی» به‌قلم کوهی سایتو با ترجمه روح‌الله قاسمی از تازه‌های انتشارات ققنوس است. اثر فیلسوف و اقتصاددان ژاپنی می‌کوشد نشان دهد برطرف کردن معضلات ناشی از بحران اقلیمی صرفاً از مجرای به‌کارگیری فناوری‌های نو، انرژی‌های پاک یا اصلاحات سطحی امکان‌پذیر نیست، بلکه مسئله اصلی در منطق اقتصادی نهفته است که رشد بی‌پایان را هدف نهایی خود می‌داند. به‌باور سایتو، بحران زیست‌محیطی کنونی صرفاً نتیجه خطاهای مدیریتی یا کمبود فناوری نیست، بلکه پیامد ساختاری نظامی است که بر تولید مداوم، مصرف فزاینده و انباشت سود استوار است. وی استدلال می‌کند سرمایه‌داری برای بقا نیازمند رشد پیوسته است و همین میل سیری‌ناپذیر به گسترش، طبیعت را به منبعی بی‌پایان برای استخراج، مصرف و تخریب تبدیل کرده است.
سایتو در این کتاب که در هشت فصل تنظیم شده، به تلاش برای یافتن علت این وضعیت به‌خصوص تغییر اقلیم و در پس آن راهکار مقابله با بحران‌های اقلیمی می‌پردازد. از نظر وی، علت اصلی این وضعیت، خود نظام سرمایه‌داری است. نجات سیاره و رهایی انسان نیز تنها از رهگذر گذار از سرمایه‌داری عبور می‌کند. سایتو تلاش می‌کند با بازگشت به مارکس به‌خصوص مارکس پس از انتشار جلد نخست «سرمایه» تا پیش از مرگش و یادداشت‌های منتشرنشده وی، پیوند نظریه مارکس با طبیعت را نشان دهد. نجات رویکردهای مارکسیستی که در این ۱۵۰ سال به دلیل حمایت از تولید و رشد اقتصادی در برابر جنبش‌های محیط‌زیستی قرار می‌گرفتند، از دیگر پیامدهای این تجدیدنظر است.
آنچه کتاب در پس این گذار پیشنهاد می‌دهد «کمونیسم رشدزدا» است. از نظر سایتو وضعیت تغییر اقلیم و بحران‌های محیط‌زیستی به‌گونه‌ای است که تنها دو انتخاب پیش روی ما قرار داده است: بربریت یا کمونیسم. از منظر مولف، راهکار واقعی در کمونیسم، آن هم از نوع رشدزدای آن نهفته است. مولف چنین می‌اندیشد که از آن‌جاکه ریشه تمام این بحران‌ها در تلاش برای رشد مداوم اقتصادی قرار دارد، خواست رشدی که ماهیت اساسی سرمایه‌داری است بنابراین نجات تمدن ما در گرو انتخاب رشدزدایی است. رشدزدایی از نظر سایتو لزوماً به معنای رکود، افول و کوچک‌تر شدن اقتصاد نیست. در حقیقت پارادایمی که در آن فقط رشد اقتصادی اولویت دارد، رشدی که همراه با تولید بی‌حدوحصر کالاهای لوکس و بی‌مصرف است، باید از اساس تغییر کند. مارکس چنین می‌اندیشد که راهکار در ترمیم شکاف متابولیک بین انسان و طبیعت قرار دارد، یعنی در «کار».
فیلسوف و اقتصاددان ژاپنی در ادامه، با رجوع به اندیشه‌های متأخر مارکس به‌خصوص دست‌نوشته‌های منتشرنشده وی، ارکان اصلی کمونیسم رشدزدا را گذار به اقتصاد مبتنی بر ارزش مصرفی؛ کاهش ساعات کار؛ حذف تقسیم کار یکنواخت؛ دموکراتیک‌سازی فرایند تولید؛ و اولویت دادن به کار ضروری اعلام می‌دارد. به‌باور وی، با این نگاه جدید است که می‌توان از رشد اقتصادی مداوم دست کشید و به یک معنا به رشدزدایی رسید. از منظر مولف، دو مفهوم اساسی «امور مشترک» و «فراوانی» در مرکز اصلی ماهیت کمونیسم قرار دارند. او با تبیین جایگاه امور مشترک در نگاه مارکس و همچنین شیوه‌های تولید کمیابی مصنوعی در سرمایه‌داری به این نتیجه می‌رسد که راهکار برون‌رفت از این وضعیت عبارت است از احیای فراوانی رادیکال از راه نهادینه کردن مدیریت دموکراتیک امور مشترک.
سایتو در میدان گفتمانی چپ نیز با انتخاب کمونیسم رشدزدا، موضعی رادیکال در برابر چپ‌های اصلاحات‌محور اتخاذ می‌کند. نیز آنچه تلاش دارد از این طریق، مرزبندی دقیق خود را با آنها مشخص کند، «شتاب گرایی» است. به‌باور وی، آنچه شتاب‌گرایی را دقیقاً در نقطه مقابل رشدزدایی قرار می‌دهد، راهکار و یا مسیری است که این پارادایم برای مقابله با بحران اقلیمی پیشنهاد می‌دهد. شتاب‌گرایان اعتقاد دارند که با استفاده از پیشرفت فناوری می‌توان بر محدودیت‌های طبیعی غلبه کرد و در نهایت به یک رشد پایدار و مداوم رسید که در آن همگی به یک سبک زندگی مرفه دست خواهند یافت. فناوری کلید اصلی آنها برای مقابله با بحران‌های کنونی است.
از طرف دیگر، رویکرد سایتو در طیف چپ در مقابل «اکومدرنیست‌های چپ» که به دنبال احیای محیط‌زیست و نجات سیاره هستند قرار می‌گیرد. از منظر اکومدرنیست‌های چپ، رشدزدایی هم غیرضروری و هم از نظر سیاسی ناکارآمد خواهد بود. به‌باور آنها، تنها باید سیستم سرمایه‌داری لغو شود و کارگران کنترل ابزار تولید را در اختیار بگیرند. بنابراین اختلاف اساسی سایتو با اکومدرنیست‌ها در لزوم اتخاذ رشدزدایی است.
مترجم در پیشگفتار خود، میان کتاب و آموزه‌های آن با شرایط کنونی ایران نیز ارتباط برقرار می‌کند. به اعتقاد وی، مهم‌ترین علت ترجمه این اثر، اشتراک ایران با وضعیت جهانی از حیث شرایط اسفناک سه محور اصلی کتاب است. بررسی درهم‌تنیده اقتصاد، سیاست و محیط‌زیست از ویژگی‌های ممتاز کتاب است که می‌تواند الهام‌بخش بینش‌های بدیعی در فهم وضعیت ایران و راهکارهای تغییر باشد. البته در کنار این سه محور، نگاه کلان‌نگر سایتو به مسائل، به‌خصوص اثرات نظام سرمایه‌داری بر جنوب جهانی و نقش شمال در این وضعیت نیز دیگر نقطه اتصال کتاب با وضعیت ایران به‌عنوان یکی از کشورهای جنوب - محل استخراج منابع طبیعی و نیروی کار ارزان - است.
به اعتقاد مترجم، توجه این کتاب به رشد سرمایه‌دارانه به‌عنوان علت نهایی و اصلی این بحران‌ها می‌تواند در مسیر حل بحران‌های درونی ایران، نه تنها عرصه محیط‌زیست که همزمان حوزه‌های اقتصاد و سیاست راهگشا باشد. آنچه وی بر آن تأکید دارد این مهم است که مسئله نابرابری اقتصادی و بحران محیط‌زیستی با توزیع برابرتر -همان راهکار کینزی - حل نمی‌شود. در حقیقت آنچه اهمیت دارد تغییر پارادایم اقتصادی تولید است و نه اولویت یافتن شاخصی - تولید ناخالص داخلی با نشانگر رشد اقتصادی - که به شدت ناکارآمد است. وی چنین می‌اندیشد که باید از شیوه تولیدی حمایت کرد که همزمان به دنبال التیام وضعیت محیط‌زیست و شکوفایی و رشد کیفیت زندگی مردم به‌خصوص اکثریت، کارگران است. قاسمی معتقد است هم‌اکنون که بسیاری از جنبش‌های شهری و روستایی در کشورهای جنوب جهانی از دل بحران‌های خود به دنبال تغییر حقیقی در شیوه تولید اقتصادی و افزایش کیفیت زندگی هستند، زمان پرداختن به این مسائل در ایران فرا رسیده است، خصوصاً آن‌که هم مصائب نظام جهانی سرمایه‌دارانه و هم بی‌تدبیری‌های داخلی در مدیریت کشور در حوزه محیط‌زیست ایران نمود و بروز عیان‌تری پیدا کرده است.
«سرمایه در عصر آنتروپوسن: مانیفستی علیه رشد اقتصادی» در ۳۲۰ صفحه به‌همت انتشارات ققنوس منتشر شده است.
«نجات تمدن ما در گرو انتخاب رشدزدایی است. رشدزدایی از نظر سایتو لزوماً به معنای رکود، افول و کوچک‌تر شدن اقتصاد نیست. در حقیقت پارادایمی که در آن فقط رشد اقتصادی اولویت دارد، رشدی که همراه با تولید بی‌حدوحصر کالاهای لوکس و بی‌مصرف است، باید از اساس تغییر کند. مارکس چنین می‌اندیشد که راهکار در ترمیم شکاف متابولیک بین انسان و طبیعت قرار دارد، یعنی در «کار».»
سعید حمیدیان، سعید حمیدیان، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی(ره) در آیین بزرگداشت حافظ شیرازی گفت: حافظ‌پژوهی در روزگار ما با دستاوردهای ارزشمندی همراه بوده، اما در کنار این پژوهش‌ها، برداشت‌های نادرست و تفسیرهای شتاب‌زده‌ای نیز درباره شعر و اندیشه حافظ رواج یافته است که باید با نگاهی علمی و نقادانه به آنها پرداخت.
سردبیر مجموعه داستان «دوازه خوان»گفت: باید دید که تعبیر «ضد جنگ» چه معنایی دارد؟ اگر «ضد جنگ» به معنای مخالف جنگ است، بله! قطعا که ما مخالف جنگیم و جنگ‌طلب نیستیم. اما اگر «ضد جنگ» به معنای ضد دفاع است، نه! ما کشور و ملتی نبودیم که حمله کرده است بلکه ما آن کشوری بودیم که از عالی‌ترین مقامش تا مردم عادی‌اش را دشمن متجاوز شهید کرده است.
ایران به جهت تنوع آب‌وهوایی و وجود بیش از هشت هزار نوع گونه گیاهی یکی از کشورهایی بود که از دیرباز در استفاده از گیاهان برای درمان پیشگام بوده است.
زنجان - مدیرکل زندان‌های زنجان از اجرای پویش «نذر کتاب» در یازدهمین نمایشگاه کتاب این استان با هدف ارتقای سرانه مطالعه مددجویان خبر داد.
عارف مسعودی گفت: اساساً نقطه کلیدی روش‌شناسی براگ که برای من بسیار جذاب است در همین موضع‌گیری نقادانه او در برابر روایت‌های کلیشه‌ای، راحت و ساده‌انگارانه است. او به‌نوعی در حال ایدئولوژی‌زدایی از ساحت فلسفی است. براگ در روایت خود دقیقاً در حدفاصل این دو افسانه (افسانه عصر تاریکی مطلق در برابر افسانه عصر طلایی مطلق) قرار می‌گیرد.
آذربایجان‌غربی- همزمان با بیستم مهرماه، روز بزرگداشت حافظ شیرازی، از نسخه خطی «دیوان حافظ» موجود در موزه‌های آذربایجان‌غربی رونمایی شد.
کهگیلویه‌وبویراحمد - آیین بزرگداشت روز حافظ با عنوان « در کوی نیک‌نامی» و با هدف واکاوی اندیشه‌های لسان‌الغیب و جایگاه شعر فارسی در هویت ایرانی، با حضور اهالی قلم و اندیشه در سالن سینما هنر یاسوج برگزار شد.
آزاده لطیف‌کار، مرقعات دیتس را از جمله منابع کمتر شناخته‌شده اما مهم برای مطالعه نقاشی ایرانی در دوره ایلخانی می‌داند مجموعه‌ای که به‌واسطه مسیر تاریخی پیچیده‌ای که از ایران تا عثمانی و سپس برلین طی کرده، اهمیت مضاعفی در مطالعات تاریخ هنر دارد.
پشت هر تصویری که از کودک در داستان ارائه می‌شود، نوعی نگاه به جایگاه کودک در خانواده، مدرسه و جامعه وجود دارد. ادبیات کودک می‌تواند کودک را موجودی صرفاً نیازمند حمایت نشان دهد یا او را به عنوان انسانی که هم نیازمند حمایت است و هم صاحب حق، به رسمیت بشناسد. این تفاوت، از منظر حقوق کودک بسیار مهم است.
همدان- استان همدان، با پیشینه‌ای کهن در تاریخ و تمدن ایران، این روزها در قالب دانشنامه فرهنگ، تمدن و مشاهیر استان، میزبان روایتی جامع از هویت تاریخی و فرهنگی خود است؛ مجموعه‌ای که با گردآوری صدها اثر پژوهشی در حوزه‌های تاریخ، جغرافیا، مشاهیر، آیین‌ها، زبان و هنر، می‌کوشد میراث این سرزمین را ثبت و به نسل‌های آینده منتقل کند.
آیین پایانی هفته جهانی فضا با شعار «انقلاب ماهواره‌برها» و با میزبانی کانون علوم و فناوری‌های نوین ایران (کافنا)، روز سه‌شنبه ۲۱ مهر ۱۴۰۵ در تهران برگزار می‌شود.
هاروکی موراکامی، نویسنده برجسته ژاپنی، در گفت‌وگویی تازه از بیماری‌ای سخن گفته است که او را برای مدتی از نوشتن و دویدن بازداشت؛ دو فعالیتی که نزدیک به نیم قرن بخش جدایی‌ناپذیر زندگی‌اش بوده‌اند. او همچنین درباره سبک ادبی خود، اقتباس آثارش در تئاتر لندن، خاطرات جنگی پدرش و ضرورت حفظ حافظه تاریخی سخن گفته است.
انتشار رمان تازه‌ی زویا پیرزاد پس از ۲۲ سال، فرصتی برای بررسی رابطه‌ی میان حافظه‌ی ادبی خوانندگان و استقبال از کتاب‌های جدید است.
سابقه نخستین خودروی پلاک شده در کشور به سال ۱۳۰۵ همزمان با ورود اولین اتومبیل‌ها به ایران باز می‌گردد. در آن زمان مجموعه‌ای از مقررات شامل ۳۲ بند برای شماره‌گذاری خودروها تدوین شد که البته این قوانین سه سال پس از ورود خودروها یعنی در سال ۱۳۰۸ نهایی شد. مطابق این مقررات خودروها باید پنج پلاک مجزا نصب می‌کردند.
نشریات «The Bookseller» و «The Stage» با ارسال نامه‌ای سرگشاده به نخست‌وزیر، خواستار اقدامات فوری دولت برای اصلاح عوارض تجاری و نجات مراکز حیاتی فرهنگی در بریتانیا شدند.
مدیر نشر نیماژ می‌گوید: شرایط به‌گونه‌ای تغییر کرده است که برخی ناشران ترجیح می‌دهند قیمت را روی کتاب درج نکنند؛ زیرا اگر قیمت مشخصی روی کتاب نوشته شود، ممکن است مدت کوتاهی بعد ناچار شوند آن را تغییر دهند.
آیین «اقتدار سپید» با هدف گرامیداشت یاد و خاطره سه پرستار شهید جنگ ۱۲ روزه، شهیده مهناز نعمتی، شهید هومن غیاثوند و شهید مهدیار پوریامین، همزمان با میلاد باسعادت حضرت زینب (س) و روز پرستار برگزار می‌شود.
هرمزگان - پژوهشگران ادبیات در هرمزگان در نشست یادروز حافظ، پیوندهای ناگسستنی شعر فارسی با فرهنگ هرمزگان را مورد بررسی قرار دادند و تاکید کردند که حافظ، نگهبان زبان و واژگان فارسی است.
رونمایی از سه عنوان کتاب جشنواره بین‌المللی تئاتر عروسکی تهران-مبارک با حضور اتابک نادری مدیرکل هنرهای نمایشی انجام شد.
کرمانشاه- کرمانشاه در طول سال‌ها موضوع پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری بوده و بخشی از تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت این سرزمین در کتاب‌ها و منابع مکتوب ثبت شده است؛ با این حال آنچه تاکنون گردآوری و پژوهش شده پایان راه شناخت کرمانشاه نیست. در میان منابعی که برای پژوهشگران گردآوری شده همچنان بخش‌هایی از تاریخ و هویت این استان نیازمند مطالعه، ثبت و مستندسازی است؛ مسئله‌ای که ضرورت توجه دوباره به داشته‌ها و خلأهای منابع کرمانشاه‌شناسی را پررنگ می‌کند.
فاطمه سادات میررضی گفت: وقتی یک مورخ تاریخ اسلام را از آفرینش آغاز می‌کند، آن را از مسیر تاریخ پیامبران و امت‌های پیشین به زمان خودش می‌رساند و سپس آن را در افق آخرالزمان قرار می‌دهد، در واقع فقط در حال گزارش کردن گذشته نیست؛ بلکه زمان حال خود را نیز در یک کل تاریخی بزرگ‌تر معنا می‌کند.
با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.
مهرانگیز اخوی: گاهی یک قصه خوب، بدون اینکه مستقیماً از دوستی، شجاعت، پذیرش تفاوت‌ها یا مسئولیت‌پذیری حرف بزند، این مفاهیم را در جان کودک می‌نشاند. به باور من، قصه‌ای که پس از پایان، ذهن کودک را به حرکت وامی‌دارد، می‌تواند تأثیری عمیق‌تر و ماندگارتر از ده‌ها جمله آموزشی داشته باشد.
خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان می‌دهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.
امیری طهرانی گفت: آثار باستانی و اسناد تاریخی مورد استناد سخنرانان، بازتابی از روح فرهنگ و اندیشۀ ایرانی است که چنین در پیشینۀ تمدنی این سرزمین و از این میان خلیج فارس و دریای عمان جلوه‌گر شده است؛ فرهنگ و اندیشه‌ای که از ایران باستان تاکنون تداوم یافته و پیوستگی جهانِ ایرانی را تضمین کرده است.
حکایت چیست؟ قصه‌ای دروغین و خوش‌رنگ و لعاب که مورخان برای جذب مخاطبان عام به تاریخ افزوده‌اند یا داستان پشت پرده‌ای نهان و غیر رسمی از وقایع تاریخی که مصحلت‌اندیشی یا سانسور رد آنها را از کتاب‌های تاریخی زدوده است؟
کمیته ملی جایزه نوبل لورییت در ایران، فراخوان نخستین دوره جایزه بین‌المللی نوبل لورییت ۲۰۲۶ را در بخش‌های ادبیات و هنرهای تجسمی منتشر کرد.
فرهاد همتی نوشت:هایدگر علاوه بر پیشبرد اهداف نازی در دانشگاه، استادان و دانشجویان را نیز کنترل می‌کرد و حتی علیه استادان جاسوسی می‌کرد و گزارش محرمانه می‌داد. مثل مورد ادوارد باومگارتن که در فلسفه پیرو پراگماتیسم جان دیویی بود که موجب اخراج او از دانشگاه شد.
خوزستان- کتاب «مزبان خان سکوند»، روایت تاریخی از مشارکت ایل سکوند در برخی جریانات سیاسی در پایان دوره قاجار تا سال‌هایی از دوره پهلوی به همت غلامعلی ایزدی، نویسنده خوزستانی، منتشر شده است.
مدیر کتابفروشی فرهنگستان، می‌گوید: طی سال‌های اخیر فروش کتاب درسی در کتابفروشی‌ها هم حذف شد و خانواده‌ها دیگر به کتابفروشی‌ها نمی‌آیند و عملاً حضورشان در کتابفروشی‌ها منتفی شده است.