با وجود پنهانکاری کشورهای منطقه، تجهیزات مورد هدف تهران، دقیقاً همان بخشهایی بودهاند که بیشترین اهمیت را داشتهاند/ برخی از اهداف تنها چند متر عرض داشتند یا درون ساختمانها قرار گرفته و از دید ماهوارهها پنهان بودند/ حملات ایران نشان دهنده «تخصص در هدفگیری» است/ در حملهای به بندر فجیره، سه مخزن نفت خام هدف قرار گرفتند که در صورت پر بودن، نفت ذخیره شده در آنها ۷۵ میلیون دلار ارزش داشته
مخازن سوخت از نخستین اهدافی بودند که در منطقه نفتی فجیره، شامل پالایشگاه و بندر نفتی، هدف قرار گرفتند؛ منطقهای که امارات متحده عربی برای دور زدن محاصره تنگه هرمز از سوی ایران از آن استفاده میکرد. مهمات ایران از آغاز جنگ دستکم ۱۹ بار به فجیره اصابت کردهاند. نخستین حملات در اوایل ماه مارس باعث آتشسوزیهایی شد که سه روز ادامه داشت.
رویترز نوشت: مخازن سوخت از نخستین اهدافی بودند که در منطقه نفتی فجیره، شامل پالایشگاه و بندر نفتی، هدف قرار گرفتند؛ منطقهای که امارات متحده عربی برای دور زدن محاصره تنگه هرمز از سوی ایران از آن استفاده میکرد. مهمات ایران از آغاز جنگ دستکم ۱۹ بار به فجیره اصابت کردهاند. نخستین حملات در اوایل ماه مارس باعث آتشسوزیهایی شد که سه روز ادامه داشت.
به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: موشکها و پهپادهای ایران دستکم ۱۳۵ بار زیرساختهای خلیج فارس را هدف قرار دادهاند و موجب اختلالات زنجیرهای شدهاند؛ اختلالاتی که کشورهای منطقه اغلب آنها را پنهان کردهاند. با وجود اظهارات مکرر مقامهای رسمی مبنی بر اینکه خسارتها ناشی از سقوط بقایای مهمات رهگیریشده بوده است، رویترز دریافت که تجهیزات هدفگرفتهشده، بارها و بارها، دقیقاً همان بخشهایی بودهاند که بیشترین اهمیت را داشتهاند.
ایران و نیروهای نیابتی آن از آغاز جنگ تاکنون دهها حمله دقیق علیه زیرساختهای خلیج فارس انجام دادهاند. این حملات بهصورت نظاممند تجهیزات حیاتی را از کار انداخته و با ایجاد اختلالات زنجیرهای، خسارتهای اقتصادی گستردهای در سراسر منطقه به بار آوردهاند. این کارزار حسابشده به توضیح این موضوع کمک میکند که چرا جمهوری اسلامی توانسته است در برابر ارتش قدرتمندتر آمریکا مقاومت کند.
ایران و متحدانش، سامانههای حیاتی انتقال نفت در فجیره امارات متحده عربی را هدف قرار دادند؛ بندری که مهمترین بندر خارج از تنگه هرمز به شمار میرود. این حملات عملیات بندر را برای هفتهها مختل کرد.
آنها همچنین تأسیسات گاز طبیعی مایعشده رأس لفان قطر را هدف قرار دادند و به دو واحد از مجموعه تجهیزات موسوم به «جعبههای سرد» (Cold Boxes) اصابت کردند؛ تجهیزاتی که سامانههای خنککننده موردنیاز برای تبدیل گاز به مایع را در خود جای میدهند.
فرودگاههایی در دستکم چهار کشور هدف قرار گرفتند و در همین ماه، یکی از فرودگاههای عربستان سعودی طی یک هفته در چهار روز هدف حمله قرار گرفت.
همچنین یک ایستگاه پمپاژ در امتداد خط لوله مهم نفتی عربستان به آتش کشیده شد و دو ایستگاه دیگر آسیب دیدند؛ اقدامی که یکی دیگر از مسیرهای اصلی جایگزین برای انتقال نفت و دور زدن محاصره تنگه هرمز را از کار انداخت.
بررسی رویترز نشان میدهد که ایران دستکم ۱۳۵ حمله علیه زیرساختهای غیرنظامی انجام داده و در بسیاری از موارد، تجهیزات حیاتی را هدف گرفته است. برخی از اهداف تنها چند متر عرض داشتند یا درون ساختمانها قرار گرفته بودند و از دید ماهوارهها پنهان بودند. کارکرد بسیاری از این تجهیزات نیز برای افرادی که در حوزههایی مانند پالایش نفت، فناوری هستهای یا ذوب فلزات تخصص ندارند، بهسادگی قابل تشخیص نبود.
حملات به زیرساختهای خلیج فارس در طول جنگ، از سوی دولتهای منطقه و دیگر بازیگران اعلام شدهاند، اما معمولاً جزئیات چندانی درباره آنها ارائه نشده است. با این حال، تحقیقات رویترز نشان میدهد این حملات تا چه اندازه دقیق بودهاند، چگونه به از کار افتادن تجهیزات حیاتی در تأسیسات مهم انجامیدهاند و خسارتهای فیزیکی و اقتصادی ناشی از آنها چه ابعادی داشته است.
ایران زیرساختهایی را در سراسر کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس هدف قرار داده است؛ از جمله در عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عراق، قطر، کویت، عمان و بحرین.
رویترز دریافته است که جمهوری اسلامی از زمان آغاز کارزار بمباران ایران توسط آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، دستکم ۱۳۵ حمله پهپادی و موشکی به دستکم ۸۴ مرکز زیرساختی در منطقه خلیج فارس انجام داده است.
این حملات در سراسر خلیج فارس هراس ایجاد کرده، قیمت نفت را بهشدت افزایش داده و به ایران کمک کردهاند فشار نظامی چندماهه آمریکا را خنثی کند. توانایی ایران در اجرای حملات دقیق، در کنار محاصره تنگه هرمز از سوی جمهوری اسلامی، تهدیدی پایدار برای همسایگان عرب این کشور ایجاد کرده و به تهران نفوذ قابلتوجهی بر اقتصاد جهانی و اهرم فشاری در مذاکرات صلح با آمریکا داده است.
برخی اهداف زیر سقفها و سایهبانها پنهان شدهاند و از فضا قابل مشاهده نیستند. برخی دیگر تنها چند متر وسعت دارند. کارکرد بسیاری از آنها نیز بدون تخصص در حوزههایی مانند پالایش نفت، فناوری هستهای یا ذوب فلزات بهراحتی قابل تشخیص نیست
رویترز بدون بازدید میدانی از این مراکز، همیشه نمیتوانست مشخص کند سامانههای پدافند هوایی کشورهای خلیج فارس تا چه اندازه موفق عمل کردهاند یا ابعاد کامل خسارتها چقدر بوده است. با این حال، بررسیها بارها نشان داد که حملات ایران دقیق بوده و تجهیزات هدفگرفتهشده، اهمیت حیاتی داشتهاند.
رایان استیونز، افسر سابق تفنگداران دریایی آمریکا که در هماهنگی حملات هوایی نیروهای ویژه تخصص داشت و یافتههای رویترز را بررسی کرد، گفت حملات ایران نشاندهنده «دقت، تخصص در هدفگیری و صبر» بودهاند.
تصاویر دوربینهای مداربسته از داخل فرودگاه بینالمللی ملک خالد هنگام حملهای که در ۱۰ اکتبر دستکم ۱۳ کشته بر جای گذاشت. فرودگاهها از اهداف پرتکرار مهمات ایران بودهاند. حوثیهای طرفدار ایران مسئولیت این حمله را بر عهده گرفتند.
آمریکا که محاصره نفت ایران را اعمال کرده است، بارها توانایی ایران برای وارد کردن خسارت را کماهمیت جلوه داده است. کشورهای عربی خلیج فارس نیز اغلب از اذعان به خسارتهای گسترده خودداری میکنند و در موارد متعددی، آسیب واردشده به تأسیساتشان را به سقوط بقایای مهمات ایرانی که رهگیری شدهاند، نسبت میدهند.
تیم هاوکینز، ناخدای نیروی دریایی آمریکا و سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، گفت: «سنتکام در انتقال پیام درباره تهدیدهایی که ایران در سطح منطقهای و جهانی ایجاد میکند، کاملاً شفاف بوده است.»
او [ادعا کرد] که آمریکا بارها ایران را به دلیل «هدف قرار دادن بیتمایز بیش از دوازده کشور همسایه و صدها کشتی تجاری و همچنین به خطر انداختن جان میلیونها انسان بیگناه در هفت ماه گذشته» محکوم کرده است.
نمایندگی ایران در سازمان ملل در ژنو که مسئول پاسخگویی به پرسشهای رسانههای بینالمللی است، به درخواست مفصل رویترز برای اظهارنظر پاسخ نداد.
موفقیت حملات نظاممند ایران به زیرساختها، نمونه دیگری از توانایی جمهوری اسلامی در مقاومت در برابر سالها تحریم اقتصادی بینالمللی و اکنون چند ماه جنگ با آمریکا و اسرائیل است.
برخی مناطق تقریباً هر روز هدف بمباران قرار گرفتهاند و اکنون با میلیاردها دلار هزینه تعمیرات و درآمد ازدسترفته روبهرو هستند. برخی دیگر، مانند یکی از بزرگترین کارخانههای ذوب آلومینیوم جهان در ابوظبی، تنها در یک روز بهشدت آسیب دیدند.
بعضی از این حملات را حوثیهای مورد طرفدار ایران در یمن و شبهنظامیان شیعه عراقی که از تهران هدایت میشوند، انجام دادهاند.
بندر فجیره از جمله اهدافی بود که بیشترین حملات را متحمل شد. موقعیت این بندر در جنوب تنگه هرمز به امارات اجازه میداد محاصره ایران را دور بزند. فجیره با تسهیل شدیدترین اختلال در عرضه نفت طی چند دهه گذشته، به شریان حیاتی تجارت جهانی تبدیل شده بود.
در مجموع، رویترز دریافته است که پهپادها و موشکهای ایران از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، دستکم ۱۹ بار به فجیره اصابت کردهاند و بخشهای حیاتی عملیات این بندر را مختل کردهاند.
یک تاجر خارجی که در اواسط ماه مارس از جادهای نزدیک بندر، موجی از حملات را تماشا کرده بود، گفت: «میدیدیم که پهپادها از راه میرسند و بالگردها آنها را در آسمان منهدم میکنند.»
او افزود: «دستههای بزرگی از پهپادها را میفرستادند و یکی دو فروند از آنها از سد پدافند عبور میکردند.»
بررسی رویترز از تصاویر حمله، روایت این شاهد را تأیید کرد.
رویترز با ۳۶ نفر که از حملات به زیرساختها اطلاع داشتند مصاحبه کرد، تصاویر و ویدئوهای حملات را گردآوری کرد و برای یافتن شواهد مربوط به خسارتها و زمان حملات، بیانیههای رسمی و دادههای راداری، ماهوارههای نوری و ماهوارههای هواشناسی را تحلیل کرد.
خبرنگاران پیش از انتشار گزارش، یافتههای خود را در اختیار اپراتورهای تأسیسات و دولتهای کشورهایی که هدف حملات قرار گرفته بودند، گذاشتند.
مخازن نفت در بندر صلاله عمان پس از حمله به تأسیسات ذخیرهسازی نفت در حال سوختن هستند. شرکت امنیت دریایی آمبری اعلام کرد تأسیسات ذخیرهسازی در ۱۱ مارس، همان روز انتشار این ویدئو، هدف قرار گرفتند. سفیر ارجان عمان اعلام کرد که اختلالی در عرضه نفت ایجاد نشده است.
در دستکم ۳۴ بیانیه رسمی پس از حملات، دولتها تأکید کردند که هرگونه خسارت ناشی از سقوط بقایای مهمات رهگیریشده بوده است.
سامانههای پدافند هوایی کشورهای خلیج فارس در نزدیکی برخی از حساسترین تأسیسات مستقر شدهاند. از جمله، شرکت اطلاعات دفاعی جینز با بررسی تصاویر ماهوارهای تأیید کرده است که سامانههای پدافندی پاتریوت ساخت آمریکا در حدود سه کیلومتری شمال فجیره مستقر بودهاند.
دولت امارات در پاسخ به پرسشهای مفصل رویترز درباره یافتههای این گزارش گفت: «تاریخ نشان داده است که بیثباتی در خاورمیانه اغلب از مرزهای منطقه فراتر میرود و پیامدهای گستردهای به دنبال دارد. در این شرایط، تلاشهای تازه برای کاهش تنش ضروری است تا از احتمال گسترش درگیری به یک جنگ گستردهتر جلوگیری شود.»
کشورهای خلیج فارس اطلاعات مربوط به میزان خسارتها را محدود میکنند. در امارات متحده عربی، بحرین، قطر، کویت و عربستان سعودی، عکاسی یا انتشار برخی تصاویر و ویدئوهای مربوط به پیامدهای حملات غیرقانونی است.
این کشورها همچنین هنگام محدود کردن پوشش رسانهای حملات، مرتباً به قوانین مربوط به انتشار شایعات و اطلاعات نادرست استناد میکنند. رویترز و دیگر رسانههای بینالمللی در طول جنگ، شواهد تصویری تأییدشدهای از حملات منتشر کردهاند.
متیو رید، رئیس شرکت مشاوره نفتی «فارن ریپورتس»، گفت: «کشورهای خلیج فارس اکنون ارزیابی خسارتها را مانند اسرار دولتی تلقی میکنند.»
آمریکا و اسرائیل نیز اطلاعات مربوط به خسارتهای واردشده به پایگاههای آمریکایی و تأسیسات اسرائیلی را پنهان نگه داشتهاند، اما جزئیات زیادی از طریق گزارشهای دولتها و رسانهها، از جمله رویترز، منتشر شده است.
دولت بحرین، تنها دولت منطقه که به پرسشها درباره محدودیتهای رسانهای پاسخ داد، اعلام کرد این محدودیتها برای «حفاظت از امنیت عمومی، حفظ سلامت روند تحقیقات و جلوگیری از استفاده از این مطالب برای ارزیابی یا برنامهریزی حملات بیشتر» اعمال شدهاند.
حملات ایران به زیرساختهای اقتصادی خلیج فارس همزمان با حملات به داراییهای نظامی آمریکا در منطقه انجام شدهاند. بازرس کل وزارت دفاع آمریکا به کنگره اعلام کرده است که ایران صدها سازه در پایگاههای آمریکا را هدف قرار داده و علاوه بر آن، به دهها فروند هواپیما آسیب رسانده است.