قدرت پاسخگویی ایران؛ حلقه مفقوده محاسبات نظامی آمریکا
گزارش تازه بلومبرگ به نقل از مقامهای غربی نشان میدهد ایران با حفظ بخشی از زیرساختهای تسلیحاتی و ذخایر موشکی، همچنان ظرفیت بازسازی توان دفاعی خود را در اختیار دارد.
گزارش تازه بلومبرگ به نقل از مقامهای غربی نشان میدهد ایران با حفظ بخشی از زیرساختهای تسلیحاتی و ذخایر موشکی، همچنان ظرفیت بازسازی توان دفاعی خود را در اختیار دارد.
سفیر ارجان-گروه بینالملل : گزارش تازه بلومبرگ از ارزیابی مقامهای غربی، تصویری متفاوت از نتایج حملات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به زیرساختهای دفاعی ایران ترسیم میکند. بر اساس این ارزیابی، حملات گسترده به مراکز نظامی و صنعتی ایران، به معنای پایان توان تولید تسلیحات یا از میان رفتن امکان احیای زرادخانه موشکی کشور نیست. به گفته منابع مورد استناد این رسانه، تهران همچنان از ظرفیتهایی برخوردار است که میتواند در بازسازی توان نظامی آن نقش مؤثری ایفا کند.
اهمیت این ارزیابی در آن است که قدرت نظامی کشورها صرفاً با شمار تسلیحات موجود در انبارها سنجیده نمیشود؛ توان تولید مجدد، حفظ زیرساختهای صنعتی، دسترسی به قطعات و مواد اولیه و امکان ترمیم خسارات نیز در محاسبه قدرت دفاعی اهمیت دارند. کشوری که بتواند پس از حملات، بخشی از ظرفیت تولید خود را حفظ کند، لزوماً با همان محدودیتهایی روبهرو نخواهد بود که مهاجم برای آن طراحی کرده است.
یکی از مقامهای غربی در گفتوگو با بلومبرگ مدعی شده است که ایران همچنان ذخایر قابلتوجهی از موشکهای بالستیک و شماری از تسلیحات ضدکشتی در اختیار دارد. او همچنین بر امکان تولید سریع موشکهای بیشتر تأکید کرده است؛ موضوعی که از منظر محاسبات نظامی، میان کاهش موجودی تسلیحات و نابودی توان نظامی تفاوتی اساسی ایجاد میکند.
موشکهای بالستیک در بازدارندگی و پاسخ به حملات احتمالی نقش دارند و تسلیحات ضدکشتی نیز میتوانند بر محاسبات امنیت دریایی و هزینههای عملیات نظامی اثر بگذارند. ازاینرو، حفظ بخشی از این توانمندیها صرفاً مسئله تعداد موشکهای باقیمانده نیست؛ بلکه بر ارزیابی طرف مقابل از پیامدهای احتمالی تشدید درگیری نیز اثر میگذارد.
البته گزارش یادشده، اطلاعات مستقلی درباره شمار دقیق موشکهای آماده شلیک، میزان تولید ماهانه، وضعیت همه کارخانهها یا زمان لازم برای بازسازی کامل ظرفیت پیشین ارائه نمیکند. بنابراین، نمیتوان از این ارزیابی نتیجه گرفت که تمام خسارات واردشده جبران شده یا توان موشکی ایران بدون محدودیت به سطح گذشته بازگشته است. آنچه گزارش برجسته میکند، باقی ماندن ظرفیت بازسازی و استمرار بخشی از توان تسلیحاتی است.
تحولات جنگ ۴۰ روزه و معادلات شکلگرفته پس از آن نشان داد که ارزیابی قدرت نظامی ایران را نمیتوان صرفاً بر پایه میزان خسارات وارده به زیرساختها یا ادعاهای واشنگتن و تلآویو درباره دستاوردهای عملیاتی سنجید. معیار تعیینکننده، توان پاسخگویی مؤثر، حفظ ظرفیتهای دفاعی و امکان بازسازی و ارتقای قدرت نظامی در برابر تهدیدهای مستمر است؛ مؤلفههایی که در محاسبات امنیتی آمریکا و رژیم صهیونیستی جایگاهی محوری دارند.
ایران در جریان این جنگ، با تکیه بر ظرفیتهای موشکی و دفاعی خود، توان پاسخ به حملات را به نمایش گذاشت و پس از آن نیز حفظ و تقویت قابلیتهای دفاعی را در کانون معادلات بازدارندگی قرار داد. از این منظر، قدرت نظامی صرفاً به زرادخانه موجود محدود نیست؛ توان تولید و جایگزینی تسلیحات، حفظ دانش فنی، ترمیم آسیبها و آماده نگه داشتن ظرفیت پاسخگویی، بخش مهمی از قدرت پایدار کشور را تشکیل میدهد. همین پیوند میان توان عملیاتی و قابلیت بازسازی است که محاسبه طرف مقابل درباره نتیجه و هزینه هرگونه ماجراجویی نظامی را پیچیده میکند.
در عرصه دریایی نیز مدیریت تنگه هرمز از سوی ایران، بهعنوان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان، بُعد دیگری از این معادله را شکل داده است. هرگونه تهدید علیه ایران در این پهنه راهبردی، صرفاً یک مسئله دوجانبه نیست و میتواند بر امنیت کشتیرانی، بازار انرژی و اقتصاد جهانی اثر بگذارد. از همین رو، توان ایران برای اثرگذاری بر معادلات امنیتی تنگه هرمز، در کنار ظرفیت موشکی و امکان پاسخ متقابل، هزینههای راهبردی فشار نظامی را برای طرف مقابل افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، فاصله میان اهداف اعلامشده واشنگتن و تلآویو و پیچیدگیهای واقعی میدان آشکارتر میشود.
واقعیت راهبردی آن است که رویارویی با ایران، نه با اعلام پیروزی پایان مییابد و نه با تخریب بخشی از تأسیسات نظامی به نتیجهای قطعی میرسد. تا زمانی که ظرفیت پاسخگویی، امکان بازسازی و ابزارهای اثرگذاری ژئوپلیتیکی ایران پابرجا باشند، هر تصمیم تازه برای تشدید تقابل باید با محاسبه پیامدهای نظامی، اقتصادی و امنیتی آن همراه شود. گزارش بلومبرگ نیز، با وجود محدودیت اطلاعات منتشرشده، بر همین نکته مهم انگشت میگذارد: توان نظامی ایران را نمیتوان فقط با خسارات گذشته سنجید؛ بلکه باید قابلیت حفظ، احیا و ارتقای قدرت پاسخگویی آن را نیز در نظر گرفت.
دستیار و مشاور عالی فرمانده کل قوا با تأکید بر نقش راهبردی صنعت نفت در معادله قدرت کشور گفت: بخش بزرگی از معادله قدرت ایران نهتنها در میدان حضور مردم، بلکه در میدانهای نفتی رقم میخورد و صنعت نفت امروز بخشی از قدرت و امنیت ملی کشور است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مدعی شد تصاویر ماهوارهای از تحرکات جدید در اطراف کوه کلنگ خبر میدهند، اما آژانس اطلاعات مشخصی درباره ماهیت فعالیتها در اختیار ندارد.
سفیر ارجان شامگاه پنجشنبه گزارش داد، ارتش آمریکا با کمبود «فراتر از حد بحرانی» رهگیرهای موشکی پاتریوت مواجه بوده که عمدتا ناشی از جنگ علیه ایران است.