چه کسی زیر میز توافق زد؟
شاید بتوان گفت تفاهم‌نامه اسلام‌آباد، یکی از بهترین، متوازن‌ترین و عقلانی‌ترین توافقاتی بود که ما توانستیم با یک طرف خارجی؛ آن هم کشوری مثل امریکا به آن دست پیدا کنیم.
به گزارش سفیر ارجان؛ بهزاد نبوی گفت: رسیدن به متنی مورد تایید طرفین با چنین دولتی اصلا کار ساده‌ای نبود و باید شجاعت و درایت تصمیم‌گیران کشور را ارج نهاد. شخص آقای دکتر پزشکیان، آقای قالیباف، آقای دکتر عراقچی و تیم مذاکره‌کننده واقعا با شهامت این پرونده را جلو بردند و تفاهم اسلام‌آباد را به امضا رساندند. از سوی دیگر، باید از اکثریت قاطع اعضای شورای عالی امنیت ملی هم تشکر کرد که منافع ملی را بر تعصبات جناحی ترجیح دادند و پای این سند را امضا کردند.
مفاد این تفاهم‌نامه حقیقتا متضمن گشایش‌های ملموس برای اقتصاد کشور و کاهش تنش‌های خارجی بود. اما مشکل کار در این است که هر توافقی، هرقدر هم که مفاد متقن و ارزنده‌ای داشته باشد، در خلأ اجرا نمی‌شود؛ زیست‌بوم سیاسی و میدانی پیرامون آن تعیین کننده است. متاسفانه اتفاقاتی که اندکی بعد رخ داد (هم از جهت بدعهدی اولیه طرف امریکایی و هم واکنشی که از این سو صورت گرفت) روند را کاملا مختل کرد و تفاهم‌نامه را عملا به حالت تعلیق و رکود کشاند. بنابراین، اصل سند از حیث دستاورد دیپلماتیک فوق‌العاده بود، اما تحولات بعدی شرایط را به سمتی برد که امروز ماندن در آن نقطه بدون بازنگری در تاکتیک‌ها، چندان راهگشا به نظر نمی‌رسد.
چه عواملی روند را تخریب کرد و چرا ابتکار دیپلماتیک به بن‌بست رسید؟
واقعیت این است که در گام اول، طرف امریکایی تخلفاتی را مرتکب شد و به بخشی از تعهدات ضمنی خود وفادار نماند. این ماهیت طرف امریکایی است و چیز غیرمنتظره‌ای نبود. اما هنر دیپلماسی دقیقا همین‌جاست که در صورت تخلف حریف، شما چگونه بازی را مدیریت کنید. متاسفانه در برابر آن بدعهدی، رفتاری صورت گرفت که بهانه دندان‌گیری دست امریکایی‌ها داد. ما می‌توانستیم با ابزارهای حقوقی، بیانیه‌های دیپلماتیک، فعال‌سازی کشورهای واسطه و فشار سیاسی به جامعه جهانی، طرف مقابل را به خاطر تخلفش در تنگنا بگذاریم و هزینه عهدشکنی را بالا ببریم. اما ناگهان آن ماجرای حمله به کشتی‌ها رخ داد و کل فضای سیاسی بین‌المللی را علیه ما برگرداند. جالب اینجاست تا آنجا که بنده مطلع هستم و از منابع موثق شنیده‌ام، هیچ نهادی در داخل کشور رسما مسوولیت آن اقدام را برعهده نگرفت.
تا جایی که خبر دارم، ابتدا حتی آقای دکتر پزشکیان با ناراحتی و تعجب به فرماندهان نیروهای مسلح گلایه کردند که چرا در چنین مقطع حساسی دست به چنین اقدامی زدید؟ اما برادران نظامی صراحتا اعلام کردند که ما ابدا نقشی در این واقعه نداشته‌ایم و دستوری هم صادر نشده بود. خب، وقتی نه دولت،نه ستاد کل نیروهای مسلح و نه رهبری چنین دستوری نداده‌اند، پس چه کسی پشت این اقدام بوده است؟ نتیجه این روند این شد که فضایی فراهم آمد تا امریکایی‌ها زیر میز بزنند، بهانه‌تراشی کنند و سند معتبر اسلام‌آباد مسکوت بماند.منبع: اعتماد