کالابرگ یا کلاف سردرگم؟/ حمایت معیشتی در پیچ‌وخم سامانه‌ها

طرح افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیک که قرار بود بخشی از فشار معیشتی خانوارها را کاهش دهد، با مهلت محدود ثبت‌نام، ابهام در اطلاع‌رسانی و الزام به خوداظهاری اطلاعات اقتصادی روبه‌رو شده است؛ شرایطی که این پرسش را مطرح می‌کند که چرا دریافت حمایت معیشتی باید به عبور از موانع اداری و دیجیتال وابسته باشد؟

طرح افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیک که قرار بود بخشی از فشار معیشتی خانوارها را کاهش دهد، با مهلت محدود ثبت‌نام، ابهام در اطلاع‌رسانی و الزام به خوداظهاری اطلاعات اقتصادی روبه‌رو شده است؛ شرایطی که این پرسش را مطرح می‌کند که چرا دریافت حمایت معیشتی باید به عبور از موانع اداری و دیجیتال وابسته باشد؟

به گزارش سفیر ارجان به نقل از رکنا،در شرایطی که پس از هفته‌ها وعده و چشم‌انتظاری، خبر افزایش اعتبار کالابرگ برای اقشار کم‌درآمد اعلام شد، بخشنامه جدید سازمان برنامه و بودجه مبنی بر الزام ۴۰ میلیون هموطن به پر کردن فرم خوداظهاری در مهلتی ۴۸ ساعته و بروز اختلال در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، کام مشمولان را تلخ کرد؛ تصمیمی شتاب‌زده که بیش از آنکه کمکی به سفره‌های خالی باشد، قشر محروم فاقد سواد دیجیتال را سرگردان کافی‌نت‌ها کرده است.

طرح کالابرگ الکترونیک که قرار بود نسخه شفابخش دولت برای محافظت از سبد غذایی خانوارها باشد، حالا در یک هزارتوی بروکراتیک گرفتار شده است.

این نخستین واکنش جامعه به وعده‌های مکرر مسئولان در هفته‌های گذشته بود. قرار بود از نیمه مهرماه، افزایش اعتبار کالابرگ‌های یک میلیون تومانی کلید بخورد، اما ۱۵ مهر بدون هیچ تغییری سپری شد. اگرچه در نهایت اعتبار خانوارهای تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی کشور به میزان ۵۰۰ هزار تومان افزایش یافت، اما هنوز ۲۴ ساعت از این اتفاق نگذشته بود که سازمان برنامه و بودجه با اطلاعیه‌ای ، قاعده بازی را تغییر داد.

بر اساس این اطلاعیه، حدود ۴۰ میلیون نفر از هموطنان (معادل ۱۸ میلیون و ۳۰۰ هزار خانوار) برای دریافت افزایش اعتبار، ملزم شدند تا ساعت ۲۴ روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه با ورود به پنجره ملی خدمات دولت هوشمند (my.) فرم خوداظهاری خود را ثبت کنند؛ شرطی تازه که یک مسابقه با مانع تمام‌عیار را رقم زد.

نخستین ابهام بزرگ از شیوه اطلاع‌رسانی آغاز شد. مسئولان اعلام کردند پیامکی با سرشماره «یارانه.آی‌آر» برای حدود ۴۰ میلیون نفر ارسال شده است. اما واقعیت میدانی حکایت دیگری دارد؛ بخش زیادی از مردم، حتی مددجویان کمیته امداد و بهزیستی، اعلام کرده‌اند که هیچ پیامکی دریافت نکرده‌اند. پاسخ متولیان مبنی بر اینکه (تحمل بفرمایید تا فردا ارسال‌ها تمام می‌شود)، در تقابل مستقیم با ضرب‌الاجل کوتاه‌مدت ۲۱ مهرماه قرار دارد. پرسش اساسی اینجاست: چرا در شرایطی که فرصت ثبت‌نام تنها دو روز است، ارسال پیامک‌ها همزمان و منظم نبوده است؟

مسئله دوم، محتوای فرم‌های خوداظهاری است؛ از مردم خواسته شده اطلاعاتی درباره املاک، خودرو، مجموع درآمد ماهانه، وضعیت شغلی و بیماری‌های پرهزینه را مجددا وارد کنند. سال‌هاست که متولیان وزارت رفاه و سازمان برنامه و بودجه از ادغام داده‌های بانکی، مالیاتی و ثبتی در(پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان) سخن می‌گویند. اگر این پایگاه داده جامعیت دارد، پس فرم خوداظهاری مجدد برای چیست؟ و اگر اطلاعات ناقص است، چگونه تا پیش از این، ملاک واریز یا حذف یارانه‌ها قرار گرفته است؟

پیش از این نیز یعقوب اندایش، معاون رفاه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی چالش اصلی طرح را تامین منابع پایدار و نرسیدن تیم اقتصادی دولت به توافق نهایی بر سر عدد و تعداد مشمولان اعلام کرده بود. این پیش‌زمینه باعث شده تا بسیاری از کارشناسان بپرسند: آیا خوداظهاری با مهلت محدود، راهکاری نانوشته برای ریزش داوطلبانه مشمولان و تطبیق جمعیت با کسری بودجه نیست؟ هرچند مسئولان مدعی شده‌اند نیت دولت محدود کردن جامعه هدف نبوده، اما خروجی این روش دقیقا همین نتیجه را به دنبال خواهد داشت.

بزرگ‌ترین آسیب این سیاست متوجه ساختار اجتماعی مشمولان است. جامعه هدف این طرح، دهک‌های درآمدی پایین جامعه، کارگران فصلی، روستاییان و ساکنان مناطق کم‌برخوردارند. جمعیت زیادی از این افراد نه به اینترنت پرسرعت دسترسی دارند، نه گوشی هوشمند در اختیارشان است و نه سواد دیجیتال کافی برای هدایت در پنجره ملی خدمات را دارا هستند.نتیجه قابل پیش‌بینی این وضعیت، تشکیل صف‌های طولانی در کافی‌نت‌هاست. متقاضیان مستاصلی که برای ثبت یک فرم، ناچارند مبالغی قابل توجه – که گاهی بخش بزرگی از همان افزایش اعتبار چندصدهزار تومانی را می‌بلعد – به عنوان هزینه به کافی‌نت‌ها پرداخت کنند؛ یارانه‌ای که نیامده، خرج فرآیند ثبت‌نام خودش می‌شود!

اگر هدف دولت واقعا ترمیم قدرت خرید اقشار آسیب‌پذیر است، راهکار آن نه در ماراتن‌های دو روزه پشت سامانه‌های از کار افتاده، بلکه در پذیرش مسئولیت و شفافیت در تصمیم‌گیری است. ادامه دادن این روند با مهلت‌های فشرده و سامانه‌های مسدود، نه‌تنها اعتماد عمومی نسبت به طرح‌های حمایتی را مخدوش می‌کند، بلکه این گزاره تلخ را در ذهن اقشار ضعیف تقویت می‌کند که: حمایت‌ها فقط در سرخط خبرها واقعی‌اند، اما در میدان عمل، دسترسی به آن‌ها مشروط به گذشتن از هفت‌خوانی است که خیلی‌ها توان عبور از آن را ندارند.

حداقل انتظار در این مقطع، تمدید بدون قید و شرط این مهلت، لغو شروط خوداظهاری برای دهک‌های قطعی تحت پوشش نهادهای حمایتی و واریز مستقیم بر پایه اطلاعات موجود ثبتی است، تا حمایتی که با تاخیر آغاز شد، دست‌کم با تحقیر و سرگردانی همراه نشود.

گسترش ابزارهای ارتباطی نوین باعث پدیده‌ای به نام «خودشیفتگی کلامی» شده است که با جایگزینی تعاملات واقعی با مونولوگ‌های فردی، کیفیت ارتباطات بین‌فردی را به چالش می‌کشد.

قند از مدت‌ها پیش به‌عنوان یکی از عوامل احتمالی بیش‌فعالی کودکان مطرح بوده است؛ اما شواهد علمی موجود نشان نمی‌دهد که مصرف شکر باعث بروز اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی (ADHD) شود. بااین‌حال، نوسانات قند خون می‌توانند بر تمرکز، خلق‌وخو و سطح انرژی تأثیر بگذارند.

مطالعه‌ای بزرگ روی بیش از ۴ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر نشان می‌دهد فعالیت بدنی در اوقات فراغت، خطر زوال عقل را کم می‌کند. اما فعالیت بدنی در محیط کار نه‌فقط اثر محافظتی ندارد، بلکه ممکن است خطر زوال عقل را افزایش دهد. این یافته پژوهشگران را به یک تناقض مهم رسانده است.

طبق یک مطالعه جدید، مصرف روزانه بادام زمینی بدون نمک و بو داده با پوست ممکن است پاسخ به انسولین را در نواحی مغزی مرتبط با حافظه در میان سالمندان سالم بهبود بخشد.

ساعت‌ها نشستن در هواپیما و خودرو، خوردن غذاهای رستورانی، به‌هم‌ریختن ساعت خواب و کم‌آبی بدن؛ سفر می‌تواند درست زمانی که انتظار دارید سرحال و پرانرژی باشید، دستگاه گوارش‌تان را به دردسر بیندازد. شاید برای همین است که بعضی افراد در تعطیلات با یبوست، نفخ، احساس سنگینی و گرسنگی‌های غیرمنتظره روبه‌رو می‌شوند.

آیا آنچه می‌خوریم می‌تواند روی جوش‌های صورت اثر بگذارد؟ یک مطالعه جدید روی بیش از ۲۲۸ هزار نفر نشان داده است که پیروی بیشتر از الگوی غذایی مدیترانه‌ای با احتمال کمتر آکنه بزرگسالان همراه بوده است؛ هرچند پژوهشگران تأکید می‌کنند این نتیجه هنوز به معنی اثبات رابطه علت و معلولی نیست.

ژوهشگران داده‌های مربوط به رژیم غذایی و سبک زندگی نزدیک به ۲۰۰ هزار فرد سالم را که به مدت حدود ۱۶ سال تحت پایش بودند، تحلیل کردند. افرادی که گزارش دادند پس از شام یا پس از رفتن به رختخواب غذا می‌خورند، با ۳۶ درصد خطر بیشتر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی و ۲۸ درصد خطر بیشتر ابتلا به سیروز کبدی مواجه بودند.

کمبود ویتامین‌های ب ۹ و ب ۱۲ یکی از دلایل کمتر شناخته‌شده خستگی مداوم است و ممکن است در برخی افراد با علائمی مانند کاهش انرژی، مه‌ذهنی و افت انگیزه همراه باشد.