از زخم جنگ تا رویش آگاهی؛ روایت بازگشایی ۴ کتابخانه آذربایجان شرقی
آذربایجان شرقی- در سفر دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به آذربایجان شرقی، تعداد ۴ کتابخانه استان بازگشایی شد.
سرویس استان‌های خبرگزاری‌کتاب ایران(سفیر ارجان) - وحید یوسفی: کتابخانه‌ها فقط محل نگهداری کتاب نیستند؛ بخشی از محل زیست فرهنگی شهرها و روستاها هستند، جایی برای آموختن، خلوت کردن با کتاب و شکل‌گیری ارتباطی تازه با جهان پیرامون. گاهی بازگشایی یک کتابخانه به معنای بازگشت به روزهای عادی پس از یک حادثه است و گاهی افتتاح آن، به انتظار طولانی مردمی پایان می‌دهد که سال‌ها از داشتن فضایی اختصاصی برای مطالعه محروم بوده‌اند.
آذربایجان‌شرقی روز پنجشنبه میزبان آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، بود؛ سفری که از گفت‌وگو درباره وضعیت زیرساخت‌های کتابخانه‌ای استان آغاز شد و در ادامه، به بازدید و بازگشایی چند مرکز فرهنگی در شهرها و مناطق روستایی انجامید.
بازآفرینی کتابخانه‌های آذربایجان شرقی با محوریت ارتقا سطح کیفی
نخستین ایستگاه این سفر، دیدار آزاده نظربلند با بهرام سرمست، استاندار آذربایجان‌شرقی، بود؛ نشستی که در آن وضعیت کتابخانه‌های عمومی، ظرفیت‌های موجود و راهکارهای ارتقای کیفیت خدمات فرهنگی مورد بررسی قرار گرفت.
در این دیدار، بحث تنها بر سر افزایش تعداد کتابخانه‌ها نبود؛ بلکه چگونگی تبدیل این فضاها به محیط‌هایی متناسب با نیازهای امروز جامعه نیز در کانون توجه قرار داشت.
نظربلند با اشاره به ظرفیت‌های آذربایجان‌شرقی در حوزه کتابخانه‌های عمومی، بر ضرورت بازطراحی و بهسازی کتابخانه‌های فرسوده تأکید کرد و گفت: نوسازی این مراکز نباید به تغییرات ظاهری محدود شود، بلکه فضای کتابخانه‌ها باید با نیازها، سلیقه‌ها و سبک زندگی روز جامعه تناسب داشته باشد.
او همچنین توجه به ویژگی‌های مخاطبان هر منطقه را در طراحی فضاها و انتخاب منابع کتابخانه‌ای ضروری دانست و استفاده از ظرفیت مسئولیت اجتماعی را راهی برای کمک به توسعه این مراکز عنوان کرد.
به گفته دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، دستگاه‌های اجرایی، مجموعه‌های اقتصادی، خیران و دیگر بخش‌های اجتماعی می‌توانند در بهسازی کتابخانه‌ها و ارتقای کیفیت خدمات فرهنگی نقش مؤثری داشته باشند.
بهرام سرمست، استاندار آذربایجان‌شرقی، نیز با تأکید بر ضرورت افزایش دسترسی مردم به خدمات کتابخانه‌ای، فراهم کردن امکان استفاده بیشتر شهروندان از فضاهای مطالعه را مورد توجه قرار داد.
وی همچنین فعالیت کتابخانه‌های عمومی در روزهای پنجشنبه و جمعه را، در صورت فراهم بودن شرایط، از موضوعات قابل بررسی دانست.
سردرود؛ بازگشت حیات به یک کتابخانه پس از آسیب‌های جنگ
اما پس از این دیدار، مسیر سفر از فضای گفت‌وگو و برنامه‌ریزی به کتابخانه‌هایی رسید که هرکدام داستانی متفاوت داشتند؛ نخستین مقصد، سردرود بود، جایی که یک مرکز فرهنگی پس از ماه‌ها تعطیلی و آسیب‌دیدگی، بار دیگر آماده پذیرایی از شهروندان می‌شد.
کتابخانه عمومی شهید حمید باکری سردرود، در جریان جنگ رمضان بیش از ۴۰ درصد آسیب دیده بود و برای مدتی از چرخه ارائه خدمات خارج شد. حالا پس از ماه‌ها انتظار و انجام عملیات بازسازی، بار دیگر درهای این مجموعه به روی مردم گشوده می‌شد. صبح پنجشنبه، این کتابخانه با حضور بهرام سرمست، استاندار آذربایجان‌شرقی، آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و جمعی از اصحاب رسانه بازگشایی شد.
نظربلند در آیین بازگشایی این کتابخانه با اشاره به آسیب‌دیدگی این مکان در اسفند ۱۴۰۴ اظهار کرد: با وجود خسارت واردشده به بیش از ۴۰ درصد مجموعه، عملیات بازسازی در کمتر از شش ماه به پایان رسید.
به گفته وی، سالن علم و فضاهای مطالعه کتابخانه بازسازی و ارتقا یافته‌اند تا مراجعه‌کنندگان بتوانند دوباره از امکانات این مجموعه استفاده کنند. تعطیلی کتابخانه در ماه‌های گذشته، شهروندانی را که برای مطالعه و بهره‌مندی از خدمات فرهنگی به این مکان مراجعه می‌کردند، از فضای همیشگی خود دور کرده بود. اکنون با پایان عملیات بازسازی، امکان بازگشت این مراجعه‌کنندگان و ازسرگیری فعالیت‌های کتابخانه‌ای فراهم شده است.
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در بخش دیگری از سخنان خود، به آسیب دیدن مراکز فرهنگی در جریان جنگ رمضان اشاره کرد و گفت در کنار زیرساخت‌های نظامی، برخی مراکز فرهنگی نیز هدف حمله قرار گرفتند و دو کتابخانه به‌طور کامل تخریب شدند.
او تقویت زیرساخت‌های فرهنگی، توسعه فضاهای کتابخانه‌ای و اجرای برنامه‌های فرهنگی را در چنین شرایطی ضروری دانست و بر تداوم این مسیر تأکید کرد.
بر اساس اعلام مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌شرقی، برای بازسازی و بهسازی کتابخانه شهید حمید باکری سردرود ۱۱ میلیارد تومان هزینه شده است. این مجموعه پس از بازسازی، با امکانات بهسازی‌شده از جمله سالن‌های مطالعه VIP و تالار علم، آماده ارائه خدمات به شهروندان است.
از سردرود که روایت بازگشت یک کتابخانه آسیب‌دیده بود، مسیر سفر به اسکو رسید؛ شهری که کتابخانه عمومی آن نیز پس از اجرای طرح نوسازی، آماده ازسرگیری فعالیت‌های فرهنگی شده بود.
اسکو؛ بازگشت کتابخانه شهید مطهری به چرخه خدمت
کتابخانه عمومی شهید مطهری اسکو، با زیربنای ۴۲۵ مترمربع، پس از اجرای طرح بهسازی و نوسازی بار دیگر فعالیت خود را آغاز کرد. برای اجرای این طرح، ۶ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده است.
این کتابخانه بازگشایی تا اعضا و علاقه‌مندان به مطالعه اسکو که از شهرستان های کتاب و فرهنگ دوست استان هستند بار دیگر امکان استفاده از فضای کتابخانه و خدمات فرهنگی آن را داشته باشند. محمدباقر آقایی فرماندار شهرستان اسکو در گفتگو با خبرنگار سفیر ارجان ایران با اشاره به اجرای عملیات بهسازی اظهار کرد: این طرح با هدف نوسازی فضای کتابخانه و فراهم کردن شرایط مناسب‌تر برای استفاده اعضا و مراجعه‌کنندگان انجام شده است.
وی با قدردانی از فعالیت‌های نهاد کتابخانه‌های عمومی استان افزود: کتابخانه شهید مطهری حدود هزار عضو دارد و بازگشایی آن، امکان ازسرگیری خدمات کتابخانه‌ای و برنامه‌های فرهنگی را فراهم می‌کند.
آقایی ادامه داد: شهر اسکو دو کتابخانه دارد که خوشبختانه یکی از این کتابخانه‌ها به طور احسن بازسازی شد اما دومین کتابخانه نیز نیاز به بازسازی اساسی دارد و نیازمند توجه ویژه به اسکو در افزایش سرانه اماکن فرهنگی هستیم.
اکنون این مجموعه می‌تواند بار دیگر میزبان شهروندانی باشد که کتابخانه را نه‌فقط برای امانت گرفتن کتاب، بلکه به‌عنوان فضایی برای مطالعه و فعالیت‌های فرهنگی انتخاب می‌کنند.
در ادامه این سفر، مقصد بعدی از فضای شهری فاصله گرفت و به روستای تازه‌قلعه در شهرستان ملکان رسید؛ جایی که ماجرا نه بازسازی یک ساختمان قدیمی، بلکه ایجاد فضایی تازه برای کودکانی بود که سال‌ها انتظار دسترسی به کتابخانه‌ای مستقل را کشیده بودند.
تازه‌قلعه ملکان؛ پایان انتظار برای فضایی به نام کتابخانه
همچنین کتابخانه «فرهیختگان» در روستای تازه‌قلعه شهرستان ملکان با حضور آزاده نظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، تقی کرمی، معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری آذربایجان‌شرقی و اسد بابایی، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان افتتاح شد.
این کتابخانه با زیربنای ۸۰۰ مترمربع و با صرف حدود ۲۳ میلیارد تومان اعتبار احداث شده است. در ساخت این مجموعه، علاوه بر دستگاه‌ها و مجموعه‌های مسئول، خیران و اهالی روستا نیز مشارکت داشته‌اند.
اسد بابایی با اشاره به اهمیت ایجاد فضاهای فرهنگی در مناطق روستایی گفت: بهره‌برداری از این کتابخانه به سال‌ها انتظار کودکان و اهالی تازه‌قلعه برای دسترسی به یک فضای اختصاصی کتاب و مطالعه پایان داده است.
وی با تأکید بر ضرورت فراهم کردن محیط‌های فرهنگی متناسب با نیاز کودکان و نوجوانان افزود: هدف، ایجاد باشگاه‌های فرهنگی و هنری چندمنظوره در شهرستان‌هاست تا کودکان و دانش‌آموزان بتوانند در کنار مطالعه، اوقات فراغت خود را نیز در این مراکز سپری کنند.
به گفته مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌شرقی، فراهم کردن چنین فضاهایی می‌تواند زمینه مشارکت بیشتر کودکان و نوجوانان در فعالیت‌های فرهنگی را مهیا کند و در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی نیز نقش داشته باشد.
در روستای تازه‌قلعه، افتتاح کتابخانه تنها به معنای اضافه شدن یک ساختمان به زیرساخت‌های فرهنگی استان نیست؛ این مجموعه قرار است فضایی در دسترس برای مطالعه، یادگیری و گذراندن اوقات فراغت کودکان و دیگر اهالی روستا باشد.
پس از افتتاح این کتابخانه جدید، سفر دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در بناب ادامه یافت؛ مقصدی با روایتی متفاوت که در آن، یک کتابخانه باسابقه پس از بیش از شش دهه فعالیت، برای ادامه خدمت نوسازی شده بود.
بناب؛ نوسازی کتابخانه‌ای با بیش از ۶۰ سال سابقه
کتابخانه عمومی شهید آیت‌الله مدرس بناب، آخرین ایستگاه این سفر بود؛ کتابخانه‌ای که بیش از ۶۰ سال در فضای فرهنگی شهرستان حضور داشته و اکنون پس از اجرای طرح بهسازی کلی، بار دیگر آماده ارائه خدمات شده است.
به گفته مدیرکل کتابخانه های عمومی این مجموعه با زیربنای ۷۰۹ مترمربع و با صرف ۹ میلیارد تومان اعتبار نوسازی شده است.
اسد بابایی با اشاره به سابقه فعالیت این مرکز اظهار کرد: کتابخانه شهید مدرس بناب بیش از ۴۰ هزار جلد کتاب و بیش از دو هزار عضو دارد و اجرای طرح بهسازی، شرایط مناسب‌تری برای ادامه فعالیت و ارائه خدمات به اعضا و علاقه‌مندان به مطالعه فراهم کرده است.
وی با اشاره به جایگاه این کتابخانه در فضای فرهنگی بناب افزود: بازگشایی مجموعه پس از نوسازی، امکان استفاده دوباره شهروندان از فضای کتابخانه و خدمات آن را فراهم کرده است. نوسازی کتابخانه‌ای با این سابقه، فرصتی برای حفظ یک مرکز فرهنگی قدیمی و پاسخ‌گویی به نیاز مراجعه‌کنندگانی است که در طول سال‌ها از امکانات آن بهره برده‌اند. این بار، کتابخانه شهید مدرس با فضای بهسازی‌شده به فعالیت بازمی‌گردد تا همچنان بخشی از زندگی فرهنگی شهر باشد.