وحشت سعودیها از پرنده کوچک یمنیها/ ترسناکترین سلاح انصارالله را بشناسید
برخلاف موشکهای پیچیده، پهپادهای صماد و قاصف طراحی سادهای دارند و عمدتاً از موتورهای تجاری موجود در بازار استفاده میکنند که تولید انبوه آنها در داخل یمن را امکانپذیر میسازد.
به گزارش سفیر ارجان ، مولتیروتور یا پرنده چندملخه، نوعی پرنده بدون سرنشین (پهپاد) است که برای پرواز از چندین ملخ بهره میبرد. این پرندهها در دسته پرندههای عمودپروازها (VTOL) قرار میگیرند و توانایی برخاستن و فرود آمدن عمودی را دارند. اساس کار آنها بر پایه تغییر سرعت چرخش ملخهاست؛ با افزایش یا کاهش سرعت هر ملخ بهصورت مستقل، پرنده میتواند حرکت کند، بچرخد یا در هوا ثابت بماند.
رایجترین نوع مولتیروتور، کوادروتور (پرنده چهار ملخ) است، اما پیکربندیهای دیگری مانند هگزاکوپتر (شش ملخ) و اکتوکوپتر (هشت ملخ) نیز وجود دارند. مزایای اصلی این پرندهها شامل برخاست و فرود عمودی، قابلیت سکون در هوا و ساختار نسبتاً ساده آنها است؛ اما مدت زمان پرواز محدود و ظرفیت حمل بار پایینتر از هلیکوپترها از معایب آنها محسوب میشود.
زرادخانه پهپادی انصارالله: از «قاصف» تا «صماد»
نیروهای انصارالله یمن طی یک دهه گذشته توانستهاند زرادخانهای متنوع از پرندههای بدون سرنشین را توسعه دهند که ستون فقرات راهبرد نظامی آنها در برابر ائتلاف به رهبری عربستان را تشکیل میدهد. برخی از این پهپادها از نوع مولتی روتور است که توانستهاند در جنگ اخیر با عربستان و مزدورانش خوش درخشیده و آسیب فراوانی به سعودیها وارد کنند.
برخی از مهمترین پرندههای بدون سرنشین یمن (اعم از مولتی روتورها و غیر آن) بدین شرح هستند:
الف. خانواده «قاصف» : پهپادهای تهاجمی یکطرفه که طراحی آنها شباهت نزدیکی به پهپاد ایرانی «ابابیل» دارد و میتوانند یک سرجنگی انفجاری با وزن حدود ۳۰ کیلوگرم را حمل کنند. قاصف-۲K پیشرفتهترین نسخه این خانواده است که برد عملیاتی آن به بیش از ۱۲۰ کیلومتر میرسد.
ب. خانواده «صماد»: چهار مدل از این پهپاد تاکنون تولید شده است. صماد-۱ عمدتاً در نقش شناسایی به کار میرود، در حالی که صماد-۲ و بهویژه صماد-۳ به عنوان پهپادهای تهاجمی دوربرد شناخته میشوند. برجستهترین مدل این خانواده، صماد-۳ است که برد اعلامشده آن به حدود ۱٫۵۰۰ کیلومتر میرسد و میتواند یک سرجنگی انفجاری با وزن حدود ۱۸ کیلوگرم را حمل کند. طبق گزارش مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک (IISS)، صماد-۳ (با نامگذاری آمریکایی KAS-04) برد عملیاتی بیش از ۱٫۶۰۰ کیلومتر دارد.
ج. پهپاد «رجوم»: جدیدترین دستاورد انصارالله، یک پهپاد ششملخه (هگزاکوپتر) با موتور الکتریکی بزرگ، سیستمهای کنترل پیشرفته و دوربینهای نوری با دقت بالا در روز و شب است. این پهپاد که از فوریه ۲۰۱۷ در حال توسعه بوده، قادر است بمبهای کوچک را حمل و رهاسازی کند و علیه تانکها و خودروهای زرهی نیروهای وابسته به عربستان به کار گرفته شود.
د. پهپاد شواظ: بر اساس گزارشهای منتشرشده، پهپاد شواظ (Shawaz) یک سلاح تاکتیکی جدید و بومی ساخت یمن است که توسط نیروهای مسلح صنعا (انصارالله) توسعه یافته و برای نخستین بار در اکتبر ۲۰۲۶ در جبهههای جنوبغربی یمن وارد خدمت عملیاتی شد.
شواظ در دسته پهپادهای انتحاری (کامیکازه) و FPV قرار میگیرد؛ یعنی پرندهای که توسط اپراتور از راه دور هدایت شده و با برخورد به هدف، منفجر میشود. مهمترین ویژگی متمایزکننده آن، استفاده از کابل فیبر نوری برای ارتباط با کنترلر است.
این کابل به جای سیگنال بیسیم، فرمانها و تصویر زنده را منتقل میکند. نتیجه این طراحی، مصونیت کامل در برابر جنگ الکترونیک و پارازیت (جمینگ) است؛ زیرا بدون سیگنال رادیویی، سیستمهای اخلالگر دشمن نمیتوانند آن را مختل یا رهگیری کنند.
راهبرد «اشباع»: چگونه پهپادها پدافند عربستان را به چالش میکشند؟
انصارالله با درک برتری فنی و عددی ائتلاف سعودی، راهبرد نامتقارن «اشباع پدافند» را در پیش گرفته است. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، نیروهای یمنی ابتدا پهپادهای دوربرد صماد-۲ و صماد-۳ را به پرواز درمیآورند تا شعاع پوشش سیستمهای رهگیری سعودی را شناسایی کنند. پس از این مرحله، موشکهای کروز در ارتفاع پایین پرواز کرده و مسیر خود را تغییر میدهند، که همین امر کشف و رهگیری آنها را دشوار میسازد.
در حمله اخیر به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، این راهبرد بهطور مشخص اجرا شد: انصارالله ابتدا گروههایی از پهپادها را برای مختل کردن سیستم راداری سعودی به پرواز درآورد و سپس موشکهای کروز و بالستیک را به سمت فرودگاه شلیک کرد. یک مقام سعودی ناشناس تأیید کرد که برخی موشکهای انصارالله از فناوری پیشرفتهای برخوردارند که امکان تغییر مسیر در پرواز را فراهم میکند و همین موضوع، چالشی جدی برای سامانههای پدافندی «پاتریوت» آمریکایی ایجاد کرده است.
در این میان، پهپادهای مولتی روتور نقش ویژهای در اجرای عملیاتها دارند. این پهپادها در عملیات نزدیک، هدف قرار دادن تسلیحات زرهی دشمن و به خصوص تجمعات آنها به شدت پرکاربرد است و در جنگ اخیر توانسته به خوبی ورق را به نفع انصارالله برگرداند. همچنین، اینپهپادها نسبتا ارزان قیمت هستند و به همین دلیل، انصارالله در تعداد بسیار زیادی آنها را در اختیار داشته و به پرواز در میآورد و میتواند عملیات اشباع را که در بالا توضیح آن رفت، به اجرا در آورد.
چرا پدافند عربستان مقابل پهپادهای یمنی ناکارآمد است؟
عربستان سعودی طی سالهای گذشته میلیاردها دلار برای خرید سامانههای پدافند هوایی پیشرفته ( از جمله «پاتریوت» آمریکایی و سامانههای مشابه اروپایی ) هزینه کرده است. با این حال، حملات پهپادی انصارالله بهطور مکرر از این سدها عبور میکنند. دلایل اصلی این ناکارآمدی عبارتند از:
الف. هزینه نامتقارن: هر موشک رهگیر «پاتریوت» صدها هزار دلار قیمت دارد، در حالی که یک پهپاد انتحاری مانند قاصف ممکن است تنها چند هزار دلار هزینه داشته باشد. انصارالله با شلیک دهها پهپاد ارزانقیمت، سامانههای پدافندی گرانقیمت سعودی را در وضعیت «اشباع» قرار میدهد.
ب. پرواز در ارتفاع پایین : پهپادها در ارتفاع بسیار پایین پرواز میکنند که شناسایی آنها را برای رادارهای زمینی و سامانههای پاتریوت و ... دشوار میسازد.
ج. تاکتیک ترکیبی: انصارالله پهپادها را همراه با موشکهای بالستیک و کروز به کار میگیرد تا پدافند دشمن را گیج کند. طبق گزارشها، ۷۵ درصد پهپادهای شلیکشده توسط انصارالله در دریای سرخ رهگیری میشوند، در حالی که این رقم برای موشکهای آنها تنها ۱۶ درصد است.
د. تولید بومی : برخلاف موشکهای پیچیده، پهپادهای صماد و قاصف طراحی سادهای دارند و عمدتاً از موتورهای تجاری موجود در بازار استفاده میکنند که تولید انبوه آنها در داخل یمن را امکانپذیر میسازد.