اثر هنری سید مجیدها
از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به بعد، سنجش امنیت رژیم صهیونیستی فقط به رهگیری موشک‌ها محدود نیست؛ باید دید جنگ چه هزینه‌ای به شهرک‌نشینان، درمان، اشتغال و بودجه رژیم تحمیل کرده است.
به گزارش سفیر ارجان روزنامه فرهیختگان نوشت: از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ به بعد، سنجش امنیت رژیم صهیونیستی فقط به رهگیری موشک‌ها محدود نیست؛ باید دید جنگ چه هزینه‌ای به شهرک‌نشینان، درمان، اشتغال و بودجه رژیم تحمیل کرده است. آمار بیمه ملی، وزارت جنگ، ارتش رژیم، وزارت بهداشت، INSS (اندیشکده مطالعات امنیت) و سازمان مالیات از هزاران کشته و مجروح، ده‌ها هزار پرونده درمان و معلولیت و میلیاردها دلار خسارت حکایت دارد. همین موارد بخشی از دلایلی است که نتانیاهو را از رقبای انتخاباتی‌اش عقب انداخته است. نکته مهم در خوانش این گزارش، توجه به مقیاس‌ها در سرزمین‌های اشغالی است، جایی که جمعیتش حداقل ۹ برابر کمتر از ایران است، این حجم تلفات انسانی ابعاد گسترده‌تری دارد.
یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گزارش، تعداد کشته‌های جنگ است. بیمه ملی رژیم صهیونیستی ۱۰۲۹ «کشته غیرنظامی» و وزارت جنگشان ۱۳۱۸ کشته امنیتی و نظامی را در این مدت ثبت کرده‌اند. مجموع این دو به ۲ هزار و ۳۴۷ کشته می‌رسد. البته این یک آمار واحد رسمی نیست. به همین دلیل اندیشکده مطالعات امنیت با تعریف عملیاتی خود به ۲ هزار و ۵۷ کشته رسیده که شامل هزار و ۱۳ غیرنظامی و هزار و ۴۴ نظامی و امنیتی هستند. بیمه ملی هم هزار و ۲۹ کشته غیرنظامی شامل ۶۶۸ مرد و ۳۶۱ زن ثبت کرده است؛ ۶۳ نفر زیر ۱۸ سال و ۸۸ نفر تبعه خارجی بوده‌اند که زیرمجموعه همان آمارند. طبق این آمار، ۷۷۸ نفر در روز حمله آغازین کشته شدند و ۲۵۱ نفر در ادامه جنگ؛ یعنی تلفات غیرنظامی به همان روز محدود نمانده است. همچنین هزار و ۲۱۶ یتیم، از جمله ۵۴۳ کودک؛ ۳۰۰ همسر (شامل ۲۳۱ زن و ۶۹ مرد) هزار و ۲۰۴ والد و۲ هزار و ۲۸۱ خواهر یا برادر در این سازمان ثبت شده است. این دسته‌ها ممکن است هم‌پوشانی داشته باشند، اما در هر صورت هر کشته، آسیب‌ها و نیازهای حمایتی بلندمدت به‌جا می‌گذارد.
اندیشکده مطالعات امنیت در عملیات موسوم به «شیر خیزان» در خرداد و تیر ۱۴۰۴ (ژوئن ۲۰۲۵) ۳۲ کشته و ۳ هزار و ۴۶۵ مجروح و در عملیات موسوم به «غرش شیران» در سال ۱۴۰۵ (۲۰۲۶) ۳۰ کشته و ۹ هزار و ۶۸ مجروح ثبت کرده است؛ جمع دو عملیات ۶۲ کشته و ۱۲ هزار و ۵۳۳ مجروح می‌شود. بیمه ملی برای همین عملیات‌ها ۳۵ و ۳۶ کشته غیرنظامی، در مجموع ۷۱ نفر و ۲ هزار و ۹۶۲ و ۲ هزار و ۷۸۷ مجروح، در مجموع ۵ هزار و ۷۴۹ پرونده گزارش می‌کند. این طبقه حقوقی با مجروح بستری یکی نیست و می‌تواند آسیب روانی را نیز دربرگیرد؛ پس دو تعریف را نباید یکی گرفت. بااین‌حال، هر دو نهاد از هزینه داخلی رویارویی با ایران خبر می‌دهند.
ارتش اسرائیل ۶ هزار و ۴۲۴ مجروح نظامی ثبت کرده است؛ داده شدت جراحت، تا ۵ اسفند ۱۴۰۴ (۲۴ فوریه ۲۰۲۶)، شامل ۶۰.۶ درصد سبک، ۲۴.۵ درصد متوسط و ۱۴.۹درصد شدید است. اداره توان‌بخشی وزارت جنگ تا ۱۴ مهر ۱۴۰۵ (۶ اکتبر ۲۰۲۶) حدود ۳۰ هزار ورودی داشته که شامل ۶۳ درصد واکنش روانی و ۳۷ درصد آسیب جسمی است. وزارت بهداشت و INSS نیز ۳۹ هزار و ۶۴۳ انتقال بیمارستانی را گزارش می‌کنند. در جنگ رمضان، ارتش هزار و ۴۶۱ مجروح تا ۱۵ تیر ۱۴۰۵ (۶ ژوئیه ۲۰۲۶) ثبت کرده که شامل هزار و ۲۰۷ سطحی، ۱۶۵ متوسط و ۸۹ شدید است. وزارت بهداشت هم۷ هزار و ۸۳۴ انتقال بیمارستانی تا ۲۸ فروردین ۱۴۰۵ ثبت کرده است. جمع پرونده‌های ثبت شده مجروحیت در بیمه ملی حدود ۱۶۳ هزار و ۳۵۳ است. که نباید به‌عنوان تعداد مجروحان مطرح شود چرا که یک مجروح ممکن است آسیب‌های مجزایی در حوزه‌های روانی و جسمی داشته باشد.
بیمه ملی ۴۳ هزار درخواست معلولیت و۴۰ هزار و ۴۰۴ پرونده با درصد معلولیت تعیین‌شده ثبت کرده است. یعنی حدود ۲ هزار و ۶۰۰ درخواست هنوز در ردیف تعیین تکلیف شده نیست. ازاین‌بین، ۳۴ هزار و ۸۷۸ پرونده صرفاً روانی هستند و ۵ هزار و ۵۲۶ پرونده جزئیات جسمی دارند. آن ۵ هزار و ۵۲۶ نیز از ۳ هزار و ۱۷۱ آسیب جسمی و ۲ هزار و ۳۵۵ آسیب ترکیبی جسمی - روانی تشکیل می‌شود. در بخش نظامی، شاخص‌های ارتش و توان‌بخشی شامل ۱۰۶ قطع عضو، ۲۴۹ آسیب پیچیده مغزی، ۲۹ نابینایی یا اختلال دائمی بینایی و ۶۳ پرونده با ناتوانی ۱۰۰ درصدی است. ۴۰ هزار و ۴۰۴ پرونده معلولیت غیرنظامی به‌علاوه حدود ۳۰ هزار ورودی توان‌بخشی نظامی، حدود ۷۰ هزار و ۴۰۴ مورد ثبت می‌شود که می‌تواند سال‌ها پس از پایان جنگ ادامه داشته باشد.
۱۶۸ هزار پرونده تخریب ساختمانی
سازمان مالیات اسرائیل ۱۶۸ هزار و ۴۶۹ پرونده خسارت مستقیم و ۸ میلیارد و ۲۹۲ میلیون شِکِل پرداخت ثبت کرده است که شامل ۷۷ هزار و ۵۵۰ پرونده و ۳ هزار و ۳۰۴ میلیارد برای «شمشیرهای آهنین»، ۵۴ هزار و ۱۴۰ پرونده و ۴ هزار و ۲۶ میلیارد برای جنگ دوازده‌روزه، ۳۶ هزار و ۷۷۹ پرونده و ۹۶۲ میلیون برای جنگ رمضان می‌شود. در کل، نزدیک به ۱۱۴ هزار پرونده ساختمانی حدود ۶ میلیارد و ۳۷ میلیون شِکِل و حدود ۳۷ هزار پرونده خودرو ۳۱۶ میلیون شِکِل هزینه داشته‌اند. جنگ ۱۲ روزه به‌تنهایی ۴۱ هزار و ۸۸۴ پرونده ساختمانی برجای گذاشته است. کالکالیست‌تِک (Calcalist Tech)، رسانه اقتصادی صهیونیست، گزارش داد که در ۱۵ مهر ۱۴۰۵ هنوز حدود ۴۰ هزار و ۶۰۰ پرونده خسارت غیرمستقیم در حال رسیدگی است. حدود ۳۵ هزار و ۵۰۰ پرونده، یعنی نزدیک به ۸۷ درصد، به جنگ رمضان مربوط می‌شد.
بیمه ملی رژیم نیز برای کمک‌های اجتماعی این مبالغ را ثبت کرده است: بیش از ۸۵ میلیارد شِکِل برای نیروهای ذخیره، بیش از ۵ میلیارد برای اسکان بیش از ۱۹۰ هزار نفر، و بیش از ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون شکل برای کمک به ۱۱۰ هزار نفر جهت بازگشت. همچنین ۱ میلیارد و ۱۶۰ میلیون برای بیکاری در جنگ رمضان، ۴۹۷ میلیون در جنگ ۱۲ روزه، ۲۷۲ میلیون کمک جایگزین بیکاری و ۱ میلیارد و ۱۶۳ میلیون شکل مشوق بازگشت به کار پرداخت شده است. ۶۶۲ میلیون شِکِل هم به ۳۸ هزار و ۳۶۵ نفر در ارتباط با هفت اکتبر داده شده است. مجموع این مبالغ از ۹۵ میلیارد و ۱۶۰ میلیون شِکِل بیشتر می‌شود، معادل ۳۱ میلیارد دلار.
۱۰ میلیارد دلار خسارت تعطیلی کسب‌وکارها
«زیان درآمد»، «تعطیلی» و «اختلال کسب‌وکار» حدود ۳۰ میلیارد و ۳۰۰ میلیون شِکِل معادل ۹ میلیارد و ۸۷۰ میلیون دلار خسارت مستقیم به سرزمین‌های اشغالی زده است. به بیان ساده، عمده فشار فقط ویرانی ساختمان نیست، بلکه دشواری ادامه کار و زندگی اقتصادی است. برای دو عملیات جبهه ایران، پرداخت‌های صندوق حدود ۱۲ میلیارد و ۸۸۸ میلیون شِکِل است: ۶ میلیارد و ۹۲۶ میلیون شکل برای جنگ دوازده‌روزه و۵ میلیارد و ۹۶۲ میلیون شکل برای جنگ رمضان. این رقم هزینه کامل جنگ نیست و رهگیرها، مهمات، پروازها، بسیج ذخیره، افزایش بودجه نظامی، افت تولید و زیان‌های بیرون از صندوق را شامل نمی‌شود. پس ۱۲ میلیارد و ۸۸۸ میلیون شِکِل حداقلِ ثبت‌شده در صندوق است؛ فشار واقعی اقتصاد اسرائیل می‌تواند فراتر از آن باشد. سهم بالای خسارت غیرمستقیم یعنی هزینه با بازسازی یک ساختمان تمام نمی‌شود: تعطیلی، افت فروش و وقفه در کار، توان عادی‌سازی زندگی را هم می‌فرساید. در روایت سیاسی ایران، همین استمرار فشار اقتصادی از یک خسارت منفرد مهم‌تر است.
شکست کامل انگاره جنگ بی‌هزینه با ایران
رژیم صهیونیستی با وجود ادعاهای پرطمطراق از چتر امنیتی خود، نتوانست هزینه جنگ را از سرزمین‌های اشغالی دور کند. ۴۰ هزار و ۴۰۴ پرونده معلولیت ثبت شده، ده‌ها هزار ورودی درمان و توان‌بخشی، ۱۶۸ هزار پرونده خسارت مستقیم، و ده‌ها میلیارد شِکِل هزینه و حمایت اجتماعی، تصویر واقعی رژیم را از لابه‌لای سانسورهای شدید نشان می‌دهد. فرامتن مهم این گزارش حول آن است که با هر دور تشدید جنگ توسط رژیم صهیونیستی، به‌جای آنکه آتش برای اسرائیل بی‌هزینه بماند، این هزینه‌ها بیشتر شده و مزیت راهبردی ایران در این زمینه، شکستن تصور مصونیت اسرائیل و واداشتن آن به حساب‌کردن هزینه دور بعدی است. این مهم‌ترین بخش بازدارندگی است؛ رژیم صهیونیستی ممکن است توان نظامی داشته باشد، اما ایران هیچ جنگی را برای دشمنش بدون هزینه نمی‌گذارد.