بازتاب پیامدهای جنگ علیه ایران در رسانه‌های جهان
از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه‌های آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
سفیر ارجان گروه بین الملل: از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نه‌تنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بن‌بست راهبردی و شکست‌های میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانش‌آموزان بی‌گناه آغاز شد، به‌سرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گسترده‌ای پیدا کرد و واکنش‌های متفاوتی را در رسانه‌های بین‌المللی برانگیخت.
رسانه‌های جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کرده‌اند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتاب‌ها می‌تواند تصویری روشن‌تر از وضعیت واقعی جنگ و چشم‌انداز آن ارائه دهد.
بلومبرگ در گزارشی نوشت لوید آستین، وزیر دفاع پیشین آمریکا، در نشست امنیتی ورشو گفت در این مرحله «راه آسانی برای خروج» از جنگ ایران وجود ندارد. به نوشته این نشریه، آستین افزود هر دو طرف گمان می‌کنند می‌توانند از طرف دیگر دوام بیشتری داشته باشند و حل مناقشه به «دیپلماسی کارشناسانه» نیاز دارد. او گفت آمریکا و ایران مواضع خود را سخت‌تر کرده‌اند و هرچند اقتصاد ایران تحت فشار شدید است، تهران به چنین فشارهایی عادت دارد. این گزارش می‌افزاید ترامپ بارها از پیشرفت دو طرف گفته، اما نتیجه‌ای نگرفته و تهدیدهایش به تشدید نظامی با نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای و گرانی سوخت گره خورده است. به نوشته این نشریه، جنگ زیرساخت‌های منطقه را آسیب زده و پایگاه‌های آمریکا را ویران کرده، اما ایران نشان داده می‌تواند تنگه هرمز را تهدید کند. آستین گفت منطقه خلیج فارس «هرگز» به وضعیت پیش از جنگ بازنمی‌گردد و درباره اشتباه راهبردی بودن جنگ ترامپ گفت تاریخ قضاوت می‌کند.
در گزارشی که پایگاه خبری د هیل (The Hill) منتشر کرده، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در برنامه «فاکس اند فرندز» درباره جنگ ایران گفت نمی‌داند این جنگ چگونه پایان می‌یابد. بسنت گفت مانند فروپاشی دیوار برلین، پایان این جنگ قابل پیش‌بینی نیست.
به نوشته د هیل، اظهارات او حدود دو هفته پیش از رسیدن جنگ به هشت‌ماهگی بیان شده است. این جنگ که در افکار عمومی آمریکا محبوب نیست، هزینه انرژی در آمریکا را بالا برده و تنگه هرمز به عنوان مسیر کلیدی صادرات نفت خلیج فارس بسته شده است. جنگ و پیامدهای آن به موضوع اصلی انتخابات میان‌دوره‌ای تبدیل شده و دموکرات‌ها جمهوری‌خواهان را به دلیل هزینه‌های بالای انرژی تحت فشار گذاشته‌اند. ترامپ ابتدا پیش‌بینی کرده بود جنگ چند هفته طول می‌کشد، اما با وجود فشار سیاسی داخلی راه خروجی نیافته است.
او اخیراً گفته جنگ به‌زودی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای پایان می‌یابد، اما درباره چگونگی آن مبهم سخن گفته است. هفته گذشته نیز اعلام کرد آمریکا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای حمله جدیدی علیه ایران انجام نخواهد داد. به گزارش د هیل، جنگ طولانی نگرانی‌ها درباره کاهش ذخایر سلاح‌های آمریکا و هزینه سنگین برای کشورهای دوست منطقه را افزایش داده است. وزارت دفاع آمریکا روز جمعه شمار نظامیان کشته‌شده این کشور در جنگ ایران را به ۲۱ نفر به‌روزرسانی کرد.
در تحلیل اخیری که نشریه فارن افرز منتشر کرده، آمده است مقاومت ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل ناشی از اتکای واشنگتن و تل‌آویو به کارزار هوایی و دریایی دوربرد برای به زانو درآوردن ایران است. به نوشته فارن افرز، برتری هوایی ده‌ها سال ستون راهبرد غرب بوده و در نبرد با نیروهای زمینی متعارف مؤثر واقع شده، چنان‌که در جنگ ۱۹۹۱ عراق، کوزوو و لیبی نتایج چشمگیری داشت.
اما تاریخ نشان می‌دهد بمباران تنبیهی به‌تنهایی به تسلیم سیاسی دشمن منجر نشده است؛ آلمان نازی، کره شمالی، ویتنام، افغانستان و عراق نمونه‌های آن هستند. در مورد ایران، بخش عمده موشک‌ها و ظرفیت تولید در «شهرهای موشکی» زیرزمینی و دور از دسترس بمب‌های متعارف قرار دارد. این نشریه نتیجه می‌گیرد کارزار هوایی علیه ایران نمونه سوءاستفاده از قدرت هوایی است، اما آمریکا نباید از برتری هوایی به‌عنوان ابزار بازدارندگی در برابر روسیه و چین دست بکشد؛ زیرا در جنگ‌های متعارف آینده، برتری هوایی همچنان تعیین‌کننده است.
الجزیره در مقاله ای نوشت: روسیه به دلیل برخورداری از روابط دوستانه با ایران، آمریکا و کشورهای عربی، می‌تواند نقش مؤثری در پایان‌دادن به جنگ در خلیج فارس ایفا کند. دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت روسیه، و ولادیمیر پوتین بر ضرورت حل‌وفصل دیپلماتیک مناقشه ایران و آمریکا تأکید کرده‌اند.
به‌گفته نویسنده، همکاری راهبردی تهران و مسکو در حوزه‌های نظامی، اقتصادی، انرژی، فناوری فضایی و حمل‌ونقل، زمینه مناسبی برای میانجی‌گری روسیه فراهم کرده است. مسکو همچنین با کشورهای عربی خلیج فارس، از جمله عربستان، امارات، قطر و عمان، روابط همکاری دارد و از پیامدهای اقتصادی و امنیتی جنگ و محدودیت کشتیرانی در تنگه هرمز آگاه است.
نویسنده پیشنهاد می‌کند نظام امنیتی منطقه بر احترام به حقوق بین‌الملل، مشارکت همه طرف‌ها، تأمین امنیت مشترک و منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای استوار باشد. هدف مذاکرات نباید صرفاً آتش‌بس، بلکه دستیابی به صلح پایدار میان ایران و آمریکا و تضمین امنیت همه کشورهای خلیج فارس باشد. او با نقل قولی از چرچیل تأکید می‌کند که یک سال مذاکره دشوار، بهتر از یک روز جنگ است.
رأی الیوم در مقاله ای که نویسنده آن گفت‌وگویی را که با همکار ایرانی خود در اروپا داشته، نقل کرده و به برداشت‌های متفاوت از جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران می‌پردازد. این همکاری ایرانی معتقد است حمله به ایران، حمله به کشور و مردم آن است، نه صرفاً حکومت؛ بنابراین نارضایتی از نظام لزوماً به معنای حمایت از مهاجمان نیست. از نگاه او، حافظه تاریخی ایرانیان، به‌ویژه تجربه کودتای ۱۹۵۳ علیه دولت مصدق، جنگ و تحریم‌ها، در شکل‌گیری مقاومت ملی نقش دارد.
او همچنین تأکید می‌کند که فرهنگ شیعی و هویت ایرانی حتی در میان افراد غیردین‌دار نیز حضور دارد. به باور وی، حکومت ایران پس از حملات توانست سریع‌تر از انتظار کنترل اوضاع را بازیابد. او در مقابل، وابستگی برخی دولت‌های عربی به آمریکا را به‌شدت نقد می‌کند. نویسنده نتیجه می‌گیرد که باید میان وطن و حکومت، و مخالفت با نظام و مخالفت با تجاوز خارجی، تفاوت قائل شد.
المیادین در مقاله ای نوشت: ادامه جنگ یمن، هم مردم این کشور را با ویرانی و بحران معیشتی روبه‌رو کرده و هم امنیت و آرامش شهروندان عربستان را به خطر انداخته است. به باور نویسنده، مسئولیت اصلی پایان دادن به جنگ بر عهده عربستان است که در سال ۲۰۱۵ عملیات نظامی «طوفان قاطعیت» را آغاز کرد.
با وجود مذاکرات سال ۲۰۲۳ و توافق‌های اعلام‌شده برای آتش‌بس، پرداخت حقوق، بازگشایی مسیرها و تسهیل فعالیت بندر حدیده و فرودگاه صنعا، اختلاف بر سر اجرای تعهدات مانع دستیابی به صلح پایدار شده است.
نویسنده معتقد است برتری نظامی نتوانسته امنیت پایدار ایجاد کند و تداوم جنگ، زمینه نفوذ قدرت‌های خارجی را افزایش داده است. او خواستار توقف هم‌زمان حملات، رفع محدودیت‌های انسانی، احترام به حاکمیت یمن و آغاز گفت‌وگوی فراگیر میان گروه‌های یمنی است. همچنین پیشنهاد می‌کند مصر با حمایت از میانجی‌گری عمان و همکاری سازمان ملل، برای پایان جنگ ابتکار عمل دیپلماتیک را بر عهده بگیرد.
سفیر ارجان گزارش داد که صندوق بین‌المللی پول (IMF) پیش‌بینی کرده است میانگین قیمت هر بشکه نفت در سال ۲۰۲۶ به ۹۵.۷۴ دلار و در سال ۲۰۲۷ به ۸۷.۳۹ دلار برسد؛ برآوردی که با وجود تنش‌های منطقه‌ای و اختلال در تردد دریایی تنگه هرمز، بر اساس فرض بازگشت تدریجی کشتیرانی به سطح پیش از جنگ تنظیم شده است.
بر اساس گزارش تازه صندوق بین‌المللی پول درباره چشم‌انداز اقتصاد جهانی، قیمت نفت در سال جاری میلادی ۴۱.۶ درصد افزایش می‌یابد، اما در سال ۲۰۲۷ حدود ۸.۷ درصد کاهش خواهد یافت. این پیش‌بینی بر آن استوار است که تردد دریایی در تنگه هرمز بین مارس تا اکتبر ۲۰۲۷ به وضعیت پیش از جنگ بازگردد.
با این حال، کارشناسان صندوق هشدار داده‌اند که اگر جنگ آمریکا علیه ایران تا ژوئن ۲۰۲۷ پایان نیابد، کشتیرانی در تنگه‌های هرمز و باب‌المندب ممکن است عملاً فلج شود و آسیب به زیرساخت‌های نفتی گسترش یابد. در چنین شرایطی، احیای عرضه نفت پیش از پایان سال ۲۰۲۷ بعید خواهد بود و قیمت هر بشکه نفت می‌تواند از سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ تا سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ به ۱۳۰ دلار برسد.
این گزارش همچنین از افزایش ۴۸ درصدی قیمت گاز طبیعی و رشد ۱۰ درصدی قیمت کودهای شیمیایی در سال ۲۰۲۶ خبر داده است.
سفیر ارجان گزارش داد که اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، روز ۱۲ اکتبر اعلام کرد تهران در حال بررسی آخرین پاسخ آمریکا به مواضع ایران درباره توقف درگیری‌ها و بازگشایی تنگه هرمز است و پس از پایان بررسی‌ها، دیدگاه خود را از طریق میانجی‌ها به طرف آمریکایی منتقل خواهد کرد.
بقائی در نشست خبری هفتگی خود تأکید کرد که شروط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز تغییری نکرده و تهران درباره حقوق خود هیچ‌گونه امتیازی نخواهد داد. وی رفع محاصره دریایی آمریکا، پایان جنگ در جبهه‌های مختلف و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران را از جمله شروط تهران برشمرد.
به گزارش شینهوا، ایران در ۲۲ سپتامبر و در حاشیه هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، از طریق قطر و با میانجی‌گری این کشور، شروط خود برای بازگشایی تنگه هرمز را به طرف آمریکایی منتقل کرده بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با اشاره به ادامه تبادل پیام‌ها میان تهران و واشنگتن از طریق میانجی‌ها، موضع ایران را روشن دانست و تأکید کرد که آمریکا باید ابتدا آنچه را تهران اقدامات مداخله‌جویانه و تجاوزکارانه می‌خواند، متوقف کند. این اظهارات نشان می‌دهد که با وجود تداوم ارتباطات دیپلماتیک، اختلافات اساسی دو طرف درباره محاصره دریایی، توقف جنگ و شروط بازگشایی تنگه هرمز همچنان پابرجاست.