«کاوه» نشریه‌ای از برلین برای خوانندگان فارسی‌زبان
«کاوه» نشریه‌ای فارسی که از سال ۱۹۱۶ تا ۱۹۲۲ میلادی به مدیریت سیدحسن تقی‌زاده در برلین منتشر شد و پس از پایان جنگ جهانی اول، از موضوعات سیاسی به مباحث فرهنگی، تاریخی و ادبی روی آورد.
به گزارش سفیر ارجان ایران(سفیر ارجان)، مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» با هدف معرفی آثار شاخص، ارزشمند و کمترشناخته‌شده موجود در مخازن سازمان، در هر شماره یکی از منابع برجسته این گنجینه را به پژوهشگران و علاقه‌مندان معرفی می‌کند.
نشریه «کاوه» در دوره نخست انتشار خود، در سال‌های ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۹، عمدتاً به مسائل سیاسی می‌پرداخت. این نشریه در بحبوحه جنگ جهانی اول با حمایت مالی دولت آلمان منتشر می‌شد و در حمایت از آلمان و مخالفت با سیاست‌های روسیه و بریتانیا در ایران فعالیت می‌کرد. تقی‌زاده، مدیر نشریه، رهبری گروهی از ایرانیان ملی‌گرا را نیز بر عهده داشت که با عنوان «کمیته ملیون ایرانی در برلن» شناخته می‌شدند.
با آغاز «دوره جدید» در ژانویه ۱۹۲۰، رویکرد «کاوه» تغییر کرد و پژوهش‌های فرهنگی، تاریخی و ادبی جایگاه پررنگ‌تری در آن یافتند. انتشار داستان «فارسی شکر است» نوشته محمدعلی جمال‌زاده از مهمترین مطالب این دوره بود؛ اثری که در تاریخ انتشار داستان کوتاه در نشریات فارسی اهمیت ویژه‌ای دارد. پژوهش‌هایی مانند «تاریخ روابط روسیه و ایران» از همین نویسنده نیز از دیگر مطالب شاخص دوره جدید به شمار می‌روند.
تقی‌زاده و جمال‌زاده بیشترین سهم را در تولید محتوای «کاوه» داشتند و در مجموع، حدود ۸۰ درصد نوشته‌ها و ترجمه‌های آن را در طول شش سال انتشار فراهم کردند. محمد قزوینی، محمدعلی فروغی، عباس اقبال آشتیانی، محمود افشار و ابراهیم پورداود نیز از نویسندگان و همکاران نشریه بودند. همچنین آثاری از ایران‌شناسانی چون آرتور کریستین‌سن، ادوارد گرانویل براون، ویلهلم گایگر و هانری ماسه در آن منتشر می‌شد.
مطالب ادبی و تاریخی، حتی در دوره سیاسی «کاوه» نیز حضور داشتند. مقاله‌های «نوروز جمشیدی» از محمد قزوینی و ویلهلم گایگر و «ژاندارمری ایران» نوشته محمدتقی پسیان از نمونه‌های این مطالب بودند. نقد کتاب‌های مهم اروپایی درباره ایران، انتشار آگهی‌ها و درج مطالبی در یادبود درگذشتگان، از جمله علیقلی‌خان سردار اسعد بختیاری و اسکار مان، شرق‌شناس آلمانی، از دیگر بخش‌های نشریه بود.
«کاوه» همچنین محلی برای طرح دیدگاه‌های تقی‌زاده درباره تجدد و تمدن اروپایی بود. او در سرمقاله نخستین شماره دوره جدید، بر پذیرش گسترده تمدن اروپایی، با استثنا کردن زبان فارسی، تأکید کرد. تقی‌زاده بعدها این دیدگاه را تعدیل کرد و در سخنرانی‌های «اخذ تمدن خارجی» به توضیح مقصود خود از پذیرش تمدن غرب پرداخت.
نام نشریه برگرفته از کاوه، قهرمان اسطوره‌ای ایران و قیام او علیه ضحاک بود. در سربرگ هر شماره نیز تصویری حکاکی‌شده از کاوه دیده می‌شد که با برافراشتن درفش کاویانی، مردم را به قیام فرامی‌خواند. «کاوه» معمولاً در قطع روزنامه، با ابعاد ۳۵ × ۲۷ سانتی‌متر و به صورت دو ستونی چاپ می‌شد؛ هرچند در سال‌های نخست، گاه مطالب آن تک‌ستونی بود.
این نشریه در سال‌های جنگ به‌عنوان دوهفته‌نامه معرفی می‌شد، اما انتشار آن نظم ثابتی نداشت و گاهی دو شماره به‌صورت مشترک در ۱۶ صفحه منتشر می‌شدند. بیشتر خوانندگان «کاوه» در ایران بودند؛ بااین‌حال، فارسی‌دانانی در هند، قلمرو عثمانی و قفقاز و شماری از شرق‌شناسان نیز آن را دنبال می‌کردند. مشکلات توزیع، سانسور پستی و دشواری ارسال نشریات و اسناد به آلمان، از موانع فعالیت آن بود.
سرانجام، آخرین شماره «کاوه» با عنوان «ورقه فوق‌العاده» در شعبان ۱۳۴۰ قمری، برابر با مارس ۱۹۲۲، منتشر شد و پایان فعالیت نشریه را به دلیل مشکلات مالی اعلام کرد.
نشریه «کاوه» با شماره کتابشناسی ملی ۱۰۱۲۵۱۸ در مخازن کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود و در دسترس پژوهشگران قرار دارد.
گفتنی است، شماره نخست نشریه «کاوه» در انتهای این خبر بارگذاری شده و برای استفاده پژوهشگران قابل دریافت است.
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی آیین بزرگداشت حافظ شیرازی، شاعر و عارف برجسته ایرانی را با حضور جمعی از چهره‌های نامدار حافظ‌پژوهی، دوشنبه ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵ برگزار می‌کند.
با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.
در نخستین نشست بررسی و تدوین پیشنهادهای اصلاحی آیین‌نامه اجرایی قانون ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه، بر ضرورت بازنگری، اصلاح و روزآمدسازی مقررات مرتبط تاکید شد.
نخستین مواجهه مخاطب با شعر، مواجهه با زبان است. ویژگی بارز «تداعی»، سادگی و صمیمیت زبانی است؛ زینب احمدی عواطف زنانه خود را با لحنی روان و به دور از تصنع بیان می‌کند؛ سهل و ممتنع بودن اشعار او به معنای تهی بودن از صنایع ادبی نیست؛ او در تداعی بر آن بوده که برخلاف دیگر شاعران هم نسل خود که غالبا سعی دارند فقر مضمون و اندیشه را در سایه استفاده افراطی از آرایه ها و لفاظی های بی مورد پنهان کنند، خودش باشد.
کتاب «مِثلی» شامل ۲۱ روایت از نویسندگان و فعالان فرهنگ و هنر درباره نخستین مواجهه آن‌ها با خبر شهادت رهبر انقلاب، به کوشش مهدی پیرهادی و از سوی انتشارات میخ منتشر شد.
«کاوه» نشریه‌ای فارسی که از سال ۱۹۱۶ تا ۱۹۲۲ میلادی به مدیریت سیدحسن تقی‌زاده در برلین منتشر شد و پس از پایان جنگ جهانی اول، از موضوعات سیاسی به مباحث فرهنگی، تاریخی و ادبی روی آورد.
کتاب «یادداشت‌های صدیق‌الملک میرزا محمدخان رئیس نوری» حاوی یادداشت‌های میزا محمدخان صدیق‌الملک از مشاهیر رجال وزارت خارجه در عصر ناصری است که در پایان نسخه‌ای خطی از دیوان اشرف مازندرانی نوشته شده است. مهمترین وجه اهمیت این یادداشت‌ها، موقعیت اجتماعی و سیاسی نویسنده نامدار آن است.
نشست «تهران در کشاکش دیروز و فردا» با حضور احمد مسجدجامعی، داریوش شهبازی و محمدبی‌طرفان در موسسه تهران‌نامه برگزار می‌شود.
جان ال. اسپوزیتو، اسلام‌شناس آمریکایی و بنیان‌گذار مرکز تفاهم اسلامی‌ـ‌مسیحی دانشگاه جورج‌تاون، در ۸۶سالگی درگذشت. او که در جوانی برای کشیش‌شدن آموزش می‌دید، بیش از پنجاه سال از عمر علمی‌اش را صرف مطالعه‌ی اسلام و جوامع مسلمان کرد و در برابر تصویر یکپارچه و هراس‌آلودی ایستاد که در بخش‌هایی از غرب از این دین ساخته شده بود.
هرمزگان - کتابخانه تخصصی سینما و ادبیات انجمن سینمای جوانان بندرعباس، قفسه‌هایی برای دوستداران و مشتاقان سینما و ادبیات است، قفسه‌هایی که در آن هنر و ادبیات با یکدیگر همنشین شده‌اند.
«مرد بی‌اسلحه» فقط خاطرات یک دیپلمات نیست؛ متن، خواننده را با تناقضی روبه‌رو می‌کند که در قلب دیپلماسی نهفته است: گاهی برای رسیدن به یک نتیجه انسانی، دیپلمات ناچار می‌شود از ابزارهای سیاسی استفاده کند؛ اما آیا هر ابزار سیاسی با وظیفه اخلاقی و حقوقی یک نهاد بین‌المللی سازگار است؟
سعید مدنی گفت: من به‌شدت نسبت به تحولات آینده ایران امیدوارم. عمده این امیدواری من به موقعیت و روندی بازمی‌گردد که جامعه مدنی ایران در حال طی کردن آن است. جامعه مدنی ایران از سال‌ها پیش روند قدرتمندتر و تواناتر شدن را طی کرده، و جامعه ایرانی دارد گذار از جامعه توده‌ای به جامعه مدنی را طی می‌کند که این نقطه امید هر تحول اجتماعی در ایران است.
مهرانگیز اخوی: گاهی یک قصه خوب، بدون اینکه مستقیماً از دوستی، شجاعت، پذیرش تفاوت‌ها یا مسئولیت‌پذیری حرف بزند، این مفاهیم را در جان کودک می‌نشاند. به باور من، قصه‌ای که پس از پایان، ذهن کودک را به حرکت وامی‌دارد، می‌تواند تأثیری عمیق‌تر و ماندگارتر از ده‌ها جمله آموزشی داشته باشد.
کتاب «رباعی سینما» شعری درباره سینما نیست اما درباره بخشی از سینماست که شعر و شعور و خلاقیت و بدعت را در خود دارد.
«داستان‌گویی در فیلم‌کوتاه» راهنمایی است برای درک ساختار نمایشی در متن که از عزم نوشتن آغاز می شود، این کتاب حاصل تجربیات سعید عقیقی با پیشینه‌ای چندین ساله در حوزه نقد فیلم سینمای داستانی و تدریس فیلم‌نامه نویسی است.
آرشیو شخصی راجا شحاده، نویسنده، وکیل و فعال فلسطینی، شامل بیش از شش دهه یادداشت‌های روزانه، مکاتبات، اشعار و اسناد شخصی او، با همکاری دو دانشگاه بریتانیایی و یک کتاب‌فروشی فلسطینی حفظ و در دسترس عموم قرار گرفت. تاکنون حدود چهار هزار صفحه از این مجموعه دیجیتال شده و در اختیار پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گرفته است.
یک پنالتی بحث‌برانگیز، دو راوی با دو لحن متفاوت و پرسشی که تا پایان بی‌پاسخ می‌ماند: «پنالتی نبود» نوشته‌ی خوان بیورو در نشر خوب، بهانه‌ای شد تا با فریدالدین سلیمانی و رضا احسانگر درباره‌ی روایت، داوری و تجربه‌ی ترجمه‌ی مشترک این نوولا گفت‌وگو کنیم.
چطور داستان‌هایی که ریشه در گذشته‌های بسیار دور دارند، هنوز هم ما را سحر و جادو می‌کنند؟ کتاب هنر قصه‌های پریان اثر جوانا ابنشتاین پاسخی خواندنی به این معماست؛ کاوشی تصویری در زندگی چندباره قصه‌هایی که با تخیل نسل‌های پیاپی از هنرمندان جان گرفته‌اند.
قزوین- «وقتی باغستان دور ما می‌گشت» روایت‌های تازه از نویسندگان جوان قزوین است که قصد دارند قزوین را در فضای ادبی کشور بیشتر از گذشته نمایان کنند.
کتابخانه محمدعلی موحد همزمان با گشایش بارگاه شمس تبریزی (۱۵ مهر ۱۴۰۵) در خوی گشایش یافت. این کتابخانه در فضایی به مساحت ۳۷۰ مترمربع ایجاد شده و در حال حاضر بیش از ۱۱ هزار عنوان کتاب در آن وجود دارد که حدود ۱۰ درصد این آثار به‌طور مشخص در حوزه شمس‌شناسی است.
کولاکوفسکی در این کتاب به خواننده نمی‌گوید چگونه صادق‌تر، خوشبخت‌تر یا باوفاتر باشد، بلکه نشان می‌دهد که پشت هرکدام از این کلمه‌های آشنا، پیچیدگی‌هایی نهفته است که ارزش توقف و تأمل دارد.
ایلام- پانزدهم مهر، شصتمین سال فعالیت کتابخانه‌های سیار روستایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است. کتابخانه‌هایی که از پیچ‌وخم جاده‌ها گذشتند تا به رویاهای کودکان روستایی رنگ واقعیت بزنند.
سهراب سپهری، «سالک مدرنی» که واژگان را به رنگ‌های اشراق پیوند زد، مسیری را از «مرگ رنگ» تا «ما هیچ، ما نگاه» پیمود تا به مواجهه‌ای بی‌واسطه با هستی برسد. در این گفت‌وگو با سروش دباغ، از پیوند میان جسمانیت واژگان و بوم نقاشی سهراب می‌گوییم، ردپای سفرهای شرق دور را در ایماژهای بکر او می‌جوییم و در نهایت به یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط نقد ادبی می‌پردازیم: آیا سهراب در سلوک اگزیستانسیال خود، از درد انسان انضمامی و دغدغه‌های اجتماعی غافل بود؟
ایرح افشار نامه‌نگاری‌های مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر اغلب نامه‌های رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگ‌دوست پُرکار روزگار برجای‌مانده که بازتاب‌دهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.
کهگیلویه‌وبویراحمد- شاهنامه در میان ایلات و عشایر کهگیلویه‌وبویراحمد، بخشی از شیوه زندگی، حافظه فرهنگی و حتی مناسبات اجتماعی آنان به شمار می‌رود. شاهنامه‌خوانی، به امانت بردن باسوادها برای خواندن ابیات فردوسی، بازتاب خرد، سلحشوری، دادگری و پایمردی شخصیت‌های شاهنامه در زندگی مردان و زنان ایل، همه و همه، این اثر حماسی در گذر سده‌ها را چنان با زیست عشایری درآمیخته که گویی بخشی از آن، در سیاه‌چادرهای زاگرس روایت شده است.
آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.
سیستان و بلوچستان - نشست روز شعر و ادبیات سیستان و بلوچستان با حضور جمعی از مسئولان، اهل قلم و علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی، در حاشیه بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب زاهدان برگزار شد. در این مراسم از پیشکسوتان عرصه شعر و ادبیات تجلیل و از چند عنوان کتاب جدید رونمایی شد.
علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.
گیلان - مصطفی ملکیان استاد فلسفه، وظیفه شناسی را مهمترین محتوای آموزه‌های مولانا دانست و گفت: وظیفه شناسی به این معناست که هم به اخلاق فردی و هم به اخلاق جمعی توجه داشته باشیم.