همه چیز به واسطه لوگوس و پلیس
شهاب‌الدین قناطیر گفت: همه چیز به‌واسطه‌ی لوگوس و پلیس فهمیده می‌شود. انسان در شهر زندگی می‌کند. درشهربودن نیازمند لوگوس است، نیازمند زبان است. انسان در شهر به‌عنوان یک موجود زبان‌مند حرکت می‌کند.
به گزارش سفیر ارجان ایران(سفیر ارجان)؛ نشست «بنیادهای فلسفی نظریه‌های فروید» به همت گروه انتشاراتی ققنوس هفتم مهرماه سال جاری در تالار اجتماعات نشر ققنوس برگزار شد. این نشست، نخستین برنامه از سلسله‌نشست‌های «از روان‌کاوی تا شیزوکاوی» است که به‌منظور تبارشناسی اصطلاح «شیزوکاوی» و توسعه‌ی مفهومی آن برای علاقه‌مندان به پژوهش در فلسفه‌ی معاصر برگزار خواهد شد. این اصطلاح برساخته‌ی دو اندیش‌مند فرانسوی، دلوز و گتاری، است و اصطلاحی نسبتاً نوظهور در عرصه‌ی مفاهیم فلسفی است.
فروید من دکارتی را دگرگون کرد
در ابتدای نشست نخست فرزاد کریمی، دبیر نشست، دربارهی لزوم صحبت از فروید و بنایدهای فلسفی نظریه‌های وی سخن گفت. شیزوکاوی ریشه در روان‌کاوی لکانی دارد و شناخت فلسفه‌ی لکان بدون بازگشت به فروید و کندوکاو بنیادهای فلسفی پیش از او که سرانجام به خلق مفهومی به‌نام «ناخودآگاه» توسط فروید شد، ناممکن است. رد ناخودآگاه را می‌شود تا فلسفه‌ی کلاسیک غرب هم عقب برد اما اگر دکارت را مبنایی برای این تبارشناسی قرار دهیم، می‌شود گفت من دکارتی یک من اندیشنده است که بسیط و جوهری است. فروید این من را از فلسفه می‌گیرد اما آن را دگرکون می‌کند. در این دگرگونگی، من دیگر یک وجود بسیط و جوهری نیست.من فرویدی سوژه‌ای است که علاوه بر این که پذیرنده‌ی عواطف است، در تطور عواطفی که به او وارد می‌شود هم نقش دارد یعنی سوژه ای که در خود او چیزی در حال اندیشیدن است. کریمی همچنان با اشاره به چالش دیرینه‌ی فلسفه و روان‌شناسی اشاره کرد و نامه‌ی فرگه به هوسرل را در نقد تند و تیز کتاب «فلسفه‌ی حساب» او برای این موضوع مثال آورد و نتیجه گرفت پرداختن به بنیادهای فلسفی نظریه‌های پایه‌گذار روان‌کاوی را از این دیدگاه جالب و جای بحث بسیار دانست.
سخنران دیگر این نشست امیرحسین یزدانی، روان‌شناس و پژوهشگر در حوزه‌های میان‌رشته‌ای فلسفه، جامعه‌شناسی و روان‌کاوی بود. وی با بیان دو مقدمه برای بحث، صحبت خود را آغاز کرد. مقدمه‌ی اول دربارهی سنت فلسفی که از کریستین ولف شروع شده، با کانت ادامه پیدا کرده و به فروید رسیده. در فروید با یک برآمدگی مواجهیم که ضمن این که با همه‌ی گذشتگان خودش ارتباط دارد، یک تمایز آشکار هم دارد. در فروید ایده‌های فلسفی زیادی وجود دارد که این ایده‌ها به ضرورت ادامه‌ی حرکت روان‌کاوی قربانی می‌شوند.مانند ایده‌ی سنتز. مقدمه‌ی دوم این که وقتی لکان دربارهی بازگشت به فروید صحبت می‌کند، منظورش همان فروید اول است، فروید جوان و سه رساله در باب امر جنسی. فروید وقتی دست به تفسیر می‌زند با یک بازگشایی مواجهیم. اما این فقط بخشی از ماجراست. بخش دوم ماجرا این است که چگونه چیزی که باز شده دوباره جمع می‌شود، دوباره کجا جمع می‌شود و چگونه فرد از این به بعد خودش را تجربه می‌کند؟ درواقع در روان‌کاوی ثانویه دست به سنتز می‌زنیم، روایت تاریخی فرد و گذشته‌ی فرد را بازسازی می‌کنیم. از این جهت روان‌کاوی نسبتی با فلسفه پیدا می‌کند. فلسفه هم کارش خلق مفهوم تازه است.
فروید برای این که کار تفسیر را انجام بدهد، سراغ انسان نوروتیک می‌رود. لکان به مفهوم پارانویا می‌پردازد. او دربارهی انسان پارانویا یعنی سایکو آنالیسیس، پسوخه را جابه‌جا می‌کند و بعد وقتی می‌رسیم به دلوز و گتاری، دربارهی انسان شیزوفرنیک صحبت می‌شود. انسان نوروتیک، انسان پارانوئیدی و انسان شیزوفرنی انگار سه ساحت متفاوت انسانی است. می‌شود گفت انسان وقتی دچار اختلال می‌شود که فرایند خودآفرینی به دلایلی مقطوع شده است. انسان نوروتیک وقتی نمی‌تواند روی ابژه‌ی جزئی نیروگذاری کند، بدل به بیمار می‌شود. در اخلاق نیکوماخوسی ارسطو، کتاب ششم، فقره ۱۱۴۰، ارسطو دربارهی این صحبت می‌کند که تخنه حالتی از حالت راستین آفریدنه است. در این‌جا هم دربارهی تکنیک و نسبت این تکنیک با آفریدن در امر روانی صحبت می‌کنیم پس می‌توانیم از سایکوپواسیس هم صحبت کنیم به جای سایکوآنالیسم. مکینتایر نشان میدهد ناآگاه فرویدی چگونه ارسطویی است و شاید مفهوم کنش معوقی که فروید تعریف می‌کند، بهترین استدلال برای آن است.
سخنران سوم شهاب‌الدین قناطیر، دکتری پژوهش هنرهای تجسمی و پژوهشگر حوزه‌ی فرهنگ و زبان‌های باستانی، فلسفه‌ی دلوز و گتاری و ریشه‌های ریاضیاتی آن، بود. وی بحث خود را با مفهوم فضا ـ زمان و اهمیت آن در مباحث فلسفی و نظریه‌های فروید آغاز کرد. در تاریخ فلسفه هندی‌ها با این مفهوم یک نوع برخورد داشته‌اند ایرانی‌ها یک نوع، میان‌رودانی‌ها یک نوع، مصری‌ها یک نوع و یونانی ها نوعی دیگر. این برخوردها همه با هم شباهت‌هایی دارد و تفاوت‌هایی. فروید این خوانش را از نگاه یونانی و مسیحی انجام میدهد و با همه‌ی این مفاهیم درگیر می‌شود. در اندیشه‌ی ایرانی فضازمان برای اولین بار در کل تاریخ قبل از خودش، دارای یک انتها می‌شود یعنی بازآرایی هستی، یعنی دوباره یک هستی آفریده می‌شود.
هگل از این استفاده می‌کند و فلسفه‌ی خود را بنیاد می‌گذارد. برای او دوره‌ی اول فلسفه یا تاریخ متعلق به امپراتوری ایران بوده و پس از آن یونان. در تفکر مارکس هم کمون اولیه‌ای وجود داشته که بعد از آن طبقات به هم ریخته است. هم در هگل و هم در مارکس می‌خواهیم به افقی برسیم یا فرشگردی قراراست صورت بگیرد که هدفی برای تاریخ تعیین بشود. نه در یونان، نه در هند و نه در میان‌رودان تاریخ فاقد هدف است. تنها جایی که زمان هدفم‌ند شده ایران است.
ریاضیات نیز در پیش از یونان وجود داشت. در مصر بسیار پیچیده بود و در تمدن ایلام هم وجود داشته است. ما در شوش، حدود ۲۵۰۰ سال قبل از این که افلاطون به دنیا بیاید، مدرسه‌ی ریاضیات داشتیم و الواحش هم موجود است. فضا ـ زمان اقلیدوسی فضا ـ زمانی خطی است. انسان روی این فضای اقلیدوسی می‌تواند خیلی کیوبیک حرکت کند مانند بازی شطرنج که نمی‌توان از آن بیرون آمد. این اصل تبدیل می‌شود به پرنسیپ فلسفه؛ چیزی که امروز به آن منطق می‌گوییم. منطق ناشی از این است که نمی‌توان هر دم حرکتی کرد. چرا این حرکت مهم است؟ چون برای پلیس مهم است. همه چیز به‌واسطه‌ی لوگوس و پلیس فهمیده می‌شود. انسان در شهر زندگی می‌کند. درشهربودن نیازمند لوگوس است، نیازمند زبان است. انسان در شهر به‌عنوان یک موجود زبان‌مند حرکت می‌کند. حالا این موجود زبان‌مند به زمان‌مندی هم نیاز دارد. بیدارشدن، سر کاررفتن، خوابیدن، این‌ها هم کنار هم چفت و بست شده، چیزی را ساخته به نام هندسه اقلیدوس. اما در دوره‌ی جدید، بعد از دکارت که به هندسه‌ی متریک معتقد بود، هندسه‌ی پروژکتیو اهمیت پیدا کرده که نگاه تغییر حالتی به اشکال دارد، نوعی نگاه زایشی. این نگاه را اسپینوزا و دیگرانی می‌پسندیدند و در نهایت به تعریفی ترمودینامیکی برای سه‌گانه‌ی فروید می‌رسد.
دو کتاب «نُه مقاله دکارت‌شناسی» و «تامل‌ها» ترجمه فریدون فضیلت و مقدمه و پیش درآمد از غلامرضا رحمانی از سوی بشر برسم منتشر شد.
شهاب‌الدین قناطیر گفت: همه چیز به‌واسطه‌ی لوگوس و پلیس فهمیده می‌شود. انسان در شهر زندگی می‌کند. درشهربودن نیازمند لوگوس است، نیازمند زبان است. انسان در شهر به‌عنوان یک موجود زبان‌مند حرکت می‌کند.
معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعضای شورای سیاست‌گذاری سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران را منصوب کرد.
لرستان - نستعلیق، یکی از جلوه‌های شاخص هنر خوشنویسی ایرانی، همواره به دلیل تناسب حروف، ترکیب‌بندی چشم‌نواز و ظرافت بصری مورد توجه بوده است و کتاب «آموزش خط نستعلیق تحریری»تلاشی برای پیوند زیبایی خط فارسی با آموزش نسل امروز است.
صائب تبریزی و بیدل دهلوی، دو ستون سبک هندی، در آواز ایرانی دو مسیر متفاوت پیموده‌اند؛ صائب از دیرباز شاعر پذیرفته‌شده خوانندگان ایرانی بود و در دوره «گل‌ها» با صدای خوانندگانی چون محمودی خوانساری، شهیدی، قوامی، گلپایگانی و بنان به گوش نسل‌ها رسید، اما بیدل تا دهه‌ها در حاشیه ماند. از دهه ۱۳۷۰ با حسین زمان آغاز شد و در دهه‌های بعد با افتخاری، اصفهانی، وحید تاج و حسام‌الدین سراج ادامه یافت و در سال ۱۴۰۴ به «جهان ستم» با صدای همایون شجریان رسید.
«زمینه‌های سیاسی و مذهبی استقرار نخستین دولت شیعه در ایران» پژوهشی است ژرف‌نگر که با تکیه بر منابع تاریخی معتبر، به بررسی فرایندها و تحولات سیاسی، اجتماعی و مذهبی می‌پردازد که زمینه‌ساز ظهور دولت صفویان در ایران شدند.
گلستان- مسئول کمیته تولید و نشر دومین کنگره ملی ۴هزار شهید استان گلستان با اشاره به اینکه رویدادهای این کمیته در قالب ۱۰ محور تعریف‌شده است، گفت: در بخش تولیدات مکتوب، تاکنون ۱۳۸ اثر در ۶ بخش تعریف‌شده که از این تعداد، ۷۶ اثر پس از کنگره به چاپ خواهند رسید.
گلستان- آیین رونمایی از کتاب «لبخند باران» در حالی رونمایی شد که مسئولان و اهالی فرهنگ و قلم باور داشتند، آینده ایران در دستان کودکان و نوجوانان بااستعدادی است که از همین کودکی سخت تلاش می‌کنند تا در حوزه‌های موردعلاقه خود نقش‌آفرینی کنند.
زنجان - سومین روز یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان با برگزاری ویژه‌برنامه «روز فرهنگ ابهر»، نشست تخصصی روایت تاریخ صنعت چاپ و استقبال اقشار مختلف مردم، بر اهمیت کتاب در تقویت سرمایه‌های اجتماعی تأکید کرد.
آیین رونمایی از کتاب «از خاک ریز تا خاکریز» مشتمل بر تجربه‌نگاری مدیریت سازمان بهشت حضرت زهرا در جنگ تحمیلی دوم در بهشت زهرا برگزار شد.
پنجاه‌وپنجمین نشست «شب‌های مستند» موزه سینمای ایران با نمایش دو مستند «بازار اردهال» ساخته فرهاد ورهرام و «خون در گل قالی» ساخته امیرقاسم راضی، به بررسی جنبه‌های مختلف آیین کهن قالی‌شویان مشهد اردهال و دگرگونی‌های تاریخی، اجتماعی و فرهنگی آن اختصاص داشت.
کتاب «مأموریت علمی در ایران ـ مطالعات جغرافیایی» حاصل مشاهدات و بررسی‌های میدانی ژاک دو مورگان است و اطلاعاتی درباره جغرافیا، مسیرها و شرایط سفر، ویژگی‌های طبیعی و جنبه‌هایی از زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم ایران در اواخر دوره قاجار ارائه می‌کند.
کتاب «گام‌های بی‌صدا»، دربرگیرنده خاطرات شهید سرلشکر محمد باقری منتشر شد.
«نجات تمدن ما در گرو انتخاب رشدزدایی است. رشدزدایی از نظر سایتو لزوماً به معنای رکود، افول و کوچک‌تر شدن اقتصاد نیست. در حقیقت پارادایمی که در آن فقط رشد اقتصادی اولویت دارد، رشدی که همراه با تولید بی‌حدوحصر کالاهای لوکس و بی‌مصرف است، باید از اساس تغییر کند. مارکس چنین می‌اندیشد که راهکار در ترمیم شکاف متابولیک بین انسان و طبیعت قرار دارد، یعنی در «کار».»
سعید حمیدیان، سعید حمیدیان، استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبائی(ره) در آیین بزرگداشت حافظ شیرازی گفت: حافظ‌پژوهی در روزگار ما با دستاوردهای ارزشمندی همراه بوده، اما در کنار این پژوهش‌ها، برداشت‌های نادرست و تفسیرهای شتاب‌زده‌ای نیز درباره شعر و اندیشه حافظ رواج یافته است که باید با نگاهی علمی و نقادانه به آنها پرداخت.
سردبیر مجموعه داستان «دوازه خوان»گفت: باید دید که تعبیر «ضد جنگ» چه معنایی دارد؟ اگر «ضد جنگ» به معنای مخالف جنگ است، بله! قطعا که ما مخالف جنگیم و جنگ‌طلب نیستیم. اما اگر «ضد جنگ» به معنای ضد دفاع است، نه! ما کشور و ملتی نبودیم که حمله کرده است بلکه ما آن کشوری بودیم که از عالی‌ترین مقامش تا مردم عادی‌اش را دشمن متجاوز شهید کرده است.
ایران به جهت تنوع آب‌وهوایی و وجود بیش از هشت هزار نوع گونه گیاهی یکی از کشورهایی بود که از دیرباز در استفاده از گیاهان برای درمان پیشگام بوده است.
زنجان - مدیرکل زندان‌های زنجان از اجرای پویش «نذر کتاب» در یازدهمین نمایشگاه کتاب این استان با هدف ارتقای سرانه مطالعه مددجویان خبر داد.
عارف مسعودی گفت: اساساً نقطه کلیدی روش‌شناسی براگ که برای من بسیار جذاب است در همین موضع‌گیری نقادانه او در برابر روایت‌های کلیشه‌ای، راحت و ساده‌انگارانه است. او به‌نوعی در حال ایدئولوژی‌زدایی از ساحت فلسفی است. براگ در روایت خود دقیقاً در حدفاصل این دو افسانه (افسانه عصر تاریکی مطلق در برابر افسانه عصر طلایی مطلق) قرار می‌گیرد.
آذربایجان‌غربی- هم‌زمان با بیستم مهرماه، روز بزرگداشت حافظ شیرازی، از نسخه خطی «دیوان حافظ» موجود در موزه‌های آذربایجان‌غربی رونمایی شد.
کرمانشاه- کرمانشاه در طول سال‌ها موضوع پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری بوده و بخشی از تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت این سرزمین در کتاب‌ها و منابع مکتوب ثبت شده است؛ با این حال آنچه تاکنون گردآوری و پژوهش شده پایان راه شناخت کرمانشاه نیست. در میان منابعی که برای پژوهشگران گردآوری شده همچنان بخش‌هایی از تاریخ و هویت این استان نیازمند مطالعه، ثبت و مستندسازی است؛ مسئله‌ای که ضرورت توجه دوباره به داشته‌ها و خلأهای منابع کرمانشاه‌شناسی را پررنگ می‌کند.
فاطمه سادات میررضی گفت: وقتی یک مورخ تاریخ اسلام را از آفرینش آغاز می‌کند، آن را از مسیر تاریخ پیامبران و امت‌های پیشین به زمان خودش می‌رساند و سپس آن را در افق آخرالزمان قرار میدهد، در واقع فقط در حال گزارش کردن گذشته نیست؛ بلکه زمان حال خود را نیز در یک کل تاریخی بزرگ‌تر معنا می‌کند.
با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.
مهرانگیز اخوی: گاهی یک قصه خوب، بدون اینکه مستقیماً از دوستی، شجاعت، پذیرش تفاوت‌ها یا مسئولیت‌پذیری حرف بزند، این مفاهیم را در جان کودک می‌نشاند. به باور من، قصه‌ای که پس از پایان، ذهن کودک را به حرکت وامی‌دارد، می‌تواند تأثیری عمیق‌تر و ماندگارتر از ده‌ها جمله آموزشی داشته باشد.
خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان میدهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.
امیری طهرانی گفت: آثار باستانی و اسناد تاریخی مورد استناد سخنرانان، بازتابی از روح فرهنگ و اندیشۀ ایرانی است که چنین در پیشینۀ تمدنی این سرزمین و از این میان خلیج فارس و دریای عمان جلوه‌گر شده است؛ فرهنگ و اندیشه‌ای که از ایران باستان تاکنون تداوم یافته و پیوستگی جهانِ ایرانی را تضمین کرده است.
حکایت چیست؟ قصه‌ای دروغین و خوش‌رنگ و لعاب که مورخان برای جذب مخاطبان عام به تاریخ افزوده‌اند یا داستان پشت پرده‌ای نهان و غیر رسمی از وقایع تاریخی که مصحلت‌اندیشی یا سانسور رد آنها را از کتاب‌های تاریخی زدوده است؟
کمیته ملی جایزه نوبل لورییت در ایران، فراخوان نخستین دوره جایزه بین‌المللی نوبل لورییت ۲۰۲۶ را در بخش‌های ادبیات و هنرهای تجسمی منتشر کرد.
فرهاد همتی نوشت:هایدگر علاوه بر پیشبرد اهداف نازی در دانشگاه، استادان و دانشجویان را نیز کنترل می‌کرد و حتی علیه استادان جاسوسی می‌کرد و گزارش محرمانه می‌داد. مثل مورد ادوارد باومگارتن که در فلسفه پیرو پراگماتیسم جان دیویی بود که موجب اخراج او از دانشگاه شد.
خوزستان- کتاب «مزبان خان سکوند»، روایت تاریخی از مشارکت ایل سکوند در برخی جریانات سیاسی در پایان دوره قاجار تا سال‌هایی از دوره پهلوی به همت غلامعلی ایزدی، نویسنده خوزستانی، منتشر شده است.
مدیر کتابفروشی فرهنگستان، می‌گوید: طی سال‌های اخیر فروش کتاب درسی در کتابفروشی‌ها هم حذف شد و خانواده‌ها دیگر به کتابفروشی‌ها نمی‌آیند و عملاً حضورشان در کتابفروشی‌ها منتفی شده است.
گیلان- کتاب «سفر نویسنده» با حضور مترجم کتاب و علاقه‌مندان به فیلمنامه‌نویسی به میزبانی کتابفروشی اردیبهشت رشت معرفی شد.