سیب شیروان؛ از باغ‌های پربار تا زنجیره ارزش ناتمام
بجنورد- جشنواره ملی سیب شیروان بار دیگر ظرفیت‌های باغداری این شهرستان را برجسته کرد؛ ظرفیتی که با تکمیل زنجیره ارزش، توسعه صنایع تبدیلی وحمایت از باغداران می‌تواند به رونق اقتصادی تبدیل شود.
سفیر ارجان- گروه استان‌ها: جشنواره ملی سیب شیروان که صبح جمعه در روستای اوغاز برگزار شد، فراتر از یک گردهمایی برای معرفی محصولی کشاورزی، بستری برای دیده شدن توانمندی‌های باغداران و ظرفیت‌های تولیدی منطقه بود؛ ظرفیتی که سال‌ها در دل باغ‌های این شهرستان شکل گرفته و می‌تواند با برنامه‌ریزی مناسب، حمایت از تولیدکنندگان و توسعه بازارهای فروش، نقش پررنگ‌تری در رونق اقتصادی خراسان شمالی ایفا کند.
سیب برای بسیاری از باغداران شیروان تنها یک محصول فصلی نیست، بلکه حاصل ماه‌ها مراقبت، هزینه و تلاش مستمر است؛ تلاشی که از آماده‌سازی باغ و رسیدگی به درختان آغاز می‌شود و تا روزهای برداشت و فروش محصول ادامه پیدا می‌کند. در این میان، شرایط آب‌وهوایی، کیفیت نهال، تأمین نهاده‌ها، هزینه‌های نگهداری و برداشت و همچنین وضعیت بازار، همگی بر نتیجه نهایی فعالیت باغداران تأثیر می‌گذارند.
با این حال، پشت زیبایی سیب‌های عرضه شده در جشنواره، واقعیت‌های اقتصادی بخش کشاورزی نیز قرار دارد؛ واقعیت‌هایی که از هزینه‌های تولید و دغدغه فروش محصول تا ضرورت نگهداری اصولی، بسته‌بندی مناسب، فرآوری و دسترسی به بازارهای گسترده‌تر را در بر می‌گیرد. افزایش تولید و دستیابی به محصول باکیفیت، اگر با سازوکارهای مناسب برای عرضه و فروش همراه نباشد، لزوماً به معنای افزایش درآمد باغدار نخواهد بود.
از همین رو، توجه به زنجیره ارزش سیب و ایجاد پیوند مؤثر میان تولید، صنایع تبدیلی، بازاریابی و مصرف، یکی از موضوعات مهمی است که می‌تواند آینده این محصول را در شیروان تحت تأثیر قرار دهد. در چنین شرایطی، جشنواره سیب زمانی می‌تواند به نقطه عطفی در توسعه کشاورزی منطقه تبدیل شود که دستاوردهای آن از فضای برگزاری مراسم فراتر برود و در قالب برنامه‌هایی عملی برای رفع مشکلات تولیدکنندگان دنبال شود.
احمدی: تکمیل زنجیره ارزش، مسیر تبدیل سیب شیروان به برند ملی است
محمد احمدی، فرماندار شیروان، صبح جمعه در جشنواره ملی سیب شیروان که در روستای اوغاز این شهرستان برگزار شد، با اشاره به اهداف برگزاری این رویداد اظهار کرد: این جشنواره با هدف قدردانی از تلاش باغداران و کشاورزان، شناسایی ظرفیت‌ها، بررسی چالش‌های تولید سیب و همچنین تکمیل زنجیره ارزش این محصول برگزار شده است.
وی با تأکید بر اینکه توسعه باغداری به فراهم بودن مجموعه‌ای از زیرساخت‌ها و نهاده‌های مورد نیاز وابسته است، افزود: تأمین نهاده‌های کشاورزی، تولید و توزیع نهال مناسب، تأمین نیروی انسانی و فراهم کردن سرمایه مورد نیاز از مهم‌ترین مؤلفه‌های توسعه تولید سیب به شمار می‌روند و توجه هم‌زمان به این عوامل می‌تواند زمینه رشد و پایداری فعالیت باغداران را فراهم کند.
فرماندار شیروان با اشاره به ضرورت اصلاح نژاد نهال‌های سیب تصریح کرد: نهال‌های توزیعی باید از نظر ژنتیکی بهبود یابند تا مقاومت بیشتری در برابر سرما داشته باشند. همچنین لازم است حمایت‌های مالی و تسهیلات مورد نیاز در اختیار باغداران قرار گیرد تا بتوانند با اطمینان بیشتری برای توسعه و بهبود فعالیت‌های خود برنامه‌ریزی کنند.
احمدی با بیان اینکه تولید محصول متناسب با نیاز بازار یکی از الزامات رونق اقتصادی بخش کشاورزی است، ادامه داد: انتخاب ارقام بازارپسند و توجه به سلیقه مصرف‌کنندگان می‌تواند قابلیت فروش محصول را افزایش دهد، درآمد باغداران را بهبود بخشد و جایگاه سیب شیروان را در بازارهای داخلی و خارجی تقویت کند.
فرآوری و نگهداری محصول را از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی تولیدکنندگان سیب شیروان؛
وی فرآوری و نگهداری محصول را از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی تولیدکنندگان سیب در این شهرستان دانست و گفت: توسعه زیرساخت‌های نگهداری و فرآوری از نیازهای اساسی این بخش است و افزایش ظرفیت سردخانه‌ای شیروان از طریق ایجاد سردخانه‌های جدید در دستور کار قرار دارد.
فرماندار شیروان با اشاره به جایگاه این شهرستان در تولید سیب خراسان شمالی بیان کرد: شیروان بزرگ‌ترین تولیدکننده سیب در سطح استان است و با توسعه زیرساخت‌ها، ارتقای کیفیت محصول، حمایت از باغداران و تکمیل زنجیره ارزش می‌توان زمینه تبدیل سیب شیروان به برندی معتبر در سطح کشور و حتی بازارهای جهانی را فراهم کرد.
اظهارات فرماندار شیروان بر این نکته اساسی تأکید دارد که برخورداری از ظرفیت تولید، به‌تنهایی برای دستیابی به رونق اقتصادی کافی نیست و توسعه باغداری باید با اصلاح نهال‌ها، تأمین سرمایه، ایجاد زیرساخت‌های نگهداری و فرآوری و شناخت نیاز بازار همراه شود. از این منظر، تکمیل زنجیره ارزش سیب می‌تواند حلقه اتصال میان تلاش باغدار و دستیابی به درآمد پایدار باشد؛ مسیری که تحقق آن به پیگیری برنامه‌های حمایتی و تبدیل ظرفیت‌های موجود به فرصت‌های واقعی اقتصادی نیاز دارد.
قدرتی: سه‌هزار هکتار از باغ‌های سیب خراسان شمالی در شیروان قرار دارد
عباس قدرتی، نماینده مردم شیروان در مجلس شورای اسلامی، نیز در این جشنواره با اشاره به ظرفیت گسترده این شهرستان در تولید سیب اظهار کرد: از مجموع پنج‌هزار هکتار باغ سیب در خراسان شمالی، سه‌هزار هکتار در شهرستان شیروان قرار دارد که نشان‌دهنده جایگاه مهم این منطقه در تولید این محصول است.
وی با بیان اینکه کشاورزی یکی از محورهای توسعه خراسان شمالی به شمار می‌رود، افزود: رونق این بخش نیازمند تکمیل زنجیره تولید در حوزه‌های مختلف کشاورزی است تا محصولات تولیدشده با ارزش افزوده بیشتری به بازار عرضه شوند و منافع اقتصادی بیشتری نصیب تولیدکنندگان شود.
نماینده مردم شیروان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به مشکلات اقتصادی کشاورزان بیان کرد: تولیدکنندگان برای کاشت، نگهداری و برداشت محصولات خود زمان و تلاش زیادی صرف می‌کنند، اما هنگام عرضه محصول، سود متناسب با زحماتشان به دست نمی‌آورند. ازاین‌رو، توسعه فرآوری و ساماندهی مراحل تولید، نگهداری و عرضه می‌تواند نقش مهمی در افزایش درآمد آنان داشته باشد.
زمینه افزایش ارزش اقتصادی این محصول و بهره‌مندی بیشتر باغداران از دسترنج خود فراهم شود
قدرتی با تأکید بر ظرفیت باغ‌های سیب شیروان ادامه داد: وجود سه‌هزار هکتار باغ سیب در این شهرستان، فرصت مهمی برای توسعه اقتصادی و ایجاد اشتغال است و باید با برنامه‌ریزی مناسب، زمینه افزایش ارزش اقتصادی این محصول و بهره‌مندی بیشتر باغداران از دسترنج خود فراهم شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت راه‌اندازی سایت پرتودهی محصولات کشاورزی در شیروان اشاره کرد و گفت: راه‌اندازی این سایت می‌تواند ظرفیت جدیدی برای تقویت و پایداری بخش کشاورزی شهرستان ایجاد کند و ضروری است از قابلیت‌های این فناوری در مسیر توسعه کشاورزی بهره گرفته شود.
نماینده مردم شیروان در مجلس شورای اسلامی همچنین با اشاره به کاربرد فناوری پرتودهی در زنجیره تأمین برخی محصولات، بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های آن برای کمک به توسعه بخش کشاورزی تأکید کرد.
قدرتی در ادامه به اعتبارات جذب‌شده برای توسعه زیرساخت‌های شهرستان اشاره کرد و گفت: امسال هفت‌هزار میلیارد ریال اعتبار برای بخش درمان و هفت‌هزار میلیارد ریال برای حوزه راه جذب شده است.
وی افزود: همچنین ۹ هزار میلیارد ریال اعتبار برای اجرای طرح آب‌رسانی اختصاص یافته که می‌تواند در توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز شهرستان شیروان نقش مؤثری ایفا کند.
وجود سه‌هزار هکتار باغ سیب در شیروان، ظرفیت قابل‌توجهی برای تولید و اشتغال ایجاد کرده است؛ اما بهره‌گیری کامل از این ظرفیت به توسعه زیرساخت‌های نگهداری و فرآوری، ساماندهی بازار فروش و استفاده از فناوری‌های نوین وابسته است. در واقع، مسئله فقط تولید محصول بیشتر نیست، بلکه باید زمینه‌ای فراهم شود تا ارزش اقتصادی محصول در مراحل مختلف زنجیره تولید افزایش یابد و سهم بیشتری از این ارزش به تولیدکننده برسد.
از سوی دیگر، اشاره به اعتبارات حوزه‌های راه، درمان و آب‌رسانی نشان می‌دهد که توسعه کشاورزی در خلأ اتفاق نمی‌افتد. دسترسی مناسب، تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز و بهبود امکانات عمومی می‌تواند بر فعالیت‌های اقتصادی اثر بگذارد؛ با این حال، بهره‌گیری از ظرفیت باغداری نیازمند آن است که برنامه‌های زیرساختی با نیازهای مشخص تولیدکنندگان و اولویت‌های بخش کشاورزی نیز هماهنگ شود.
علوی‌مقدم: روستاها باید به کانون برنامه‌ریزی برای رونق تولید تبدیل شوند
سید مجتبی علوی‌مقدم، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان شمالی، صبح جمعه در جشنواره سیب شیروان با تأکید بر ضرورت تقویت نقش مدیریت روستایی در توسعه اقتصادی اظهار کرد: دهیاران باید با شناخت ظرفیت‌ها و نیازهای مناطق روستایی، نقش فعال‌تری در برنامه‌ریزی و اجرای طرح‌های توسعه‌ای ایفا کنند.
وی با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی و تولیدی روستاها افزود: روستاها بخش مهمی از اقتصاد مولد استان را تشکیل می‌دهند و برای تکمیل زنجیره تولید باید روستاییان و مدیریت روستایی در کانون برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها قرار گیرند.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان شمالی با بیان اینکه توسعه روستاها تنها به اجرای طرح‌های عمرانی محدود نمی‌شود، تصریح کرد: مدیریت کارآمد روستایی باید در کنار توسعه زیرساخت‌ها، به تقویت فعالیت‌های تولیدی، ساماندهی امور عمومی، ارتقای بهداشت محیط و استفاده بهینه از منابع مالی توجه داشته باشد.
علوی‌مقدم با تأکید بر ضرورت جلوگیری از رسوب منابع مالی در حساب دهیاری‌ها گفت: منابع مالی دهیاری‌ها محدود است و مدیران روستایی باید با دقت و برنامه‌ریزی، اعتبارات موجود را در مسیر رفع نیازهای ضروری روستاها هزینه کنند.
وی افزود: نگهداری طولانی‌مدت منابع مالی و به تعویق انداختن اجرای طرح‌ها در شرایط تورمی، موجب کاهش قدرت خرید اعتبارات می‌شود؛ بنابراین دهیاران باید با رعایت ضوابط قانونی و اولویت‌بندی نیازهای عمرانی و خدماتی، برای استفاده به‌موقع از منابع اقدام کنند.
وی بیان کرد: هزینه‌کرد اعتبارات باید بر اساس نیازهای واقعی روستاها انجام شود تا منابع محدود دهیاری‌ها بیشترین تأثیر را در بهبود کیفیت زندگی روستاییان داشته باشد.
دهیاران زمینه اجرای طرح‌های ضروری و توسعه متوازن روستاها را فراهم کنند
معاون استاندار خراسان شمالی همچنین بر ضرورت شناسایی مشکلات و نیازهای هر روستا تأکید کرد و گفت: دهیاران باید با تعیین اولویت‌های روشن و تدوین برنامه‌های متناسب با شرایط محلی، زمینه اجرای طرح‌های ضروری و توسعه متوازن روستاها را فراهم کنند.
علوی‌مقدم با اشاره به جایگاه روستاها در چرخه تولید و اقتصاد استان اظهار کرد: مناطق روستایی از ظرفیت‌های قابل توجهی در حوزه تولید برخوردارند و بهره‌گیری از این توانمندی‌ها نیازمند تقویت نگاه توسعه‌محور در مدیریت روستایی است.
وی افزود: تکمیل زنجیره تولید مستلزم شناسایی دقیق ظرفیت‌های محلی و برنامه‌ریزی برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی و تولیدی است. در این مسیر، دهیاران می‌توانند با شناخت مسائل روستاها و تعامل با دستگاه‌های اجرایی، نقش مؤثری در پیشبرد برنامه‌های توسعه‌ای داشته باشند.
وی ادامه داد: مدیریت روستایی نباید صرفاً به ارائه خدمات روزمره محدود شود، بلکه باید در کنار رسیدگی به نیازهای مردم، برای تقویت تولید و استفاده مؤثر از ظرفیت‌های اقتصادی روستاها نیز برنامه‌ریزی کند.
معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری خراسان شمالی تأکید کرد: هرچه مدیریت روستاها فعال‌تر و برنامه‌ریزی‌ها متناسب با ظرفیت‌های محلی باشد، امکان بهره‌برداری بهتر از منابع، رونق تولید و بهبود وضعیت اقتصادی روستاییان افزایش می‌یابد.
علوی‌مقدم در بخش دیگری از سخنان خود، بهداشت محیط و مدیریت پسماند را از اولویت‌های مدیریت روستایی دانست و گفت: ساماندهی پسماند و حفظ بهداشت محیط باید با جدیت بیشتری از سوی دهیاران دنبال شود.