اینفوگرافی؛ سایپا چند برابر ظرفیت تولید خودرو خود ثبت‌نام کرد؟
وقتی تعهدات فروش ۱۰ برابر ظرفیت تولید می‌شود؛ مسئله فقط «مدیریت تعهدات» نیست. پست اینفوگرافی؛ سایپا چند برابر ظرفیت تولید خودرو خود ثبت‌نام کرد؟ اولین بار در سفیر ارجان ظاهر شد.
به گزارش سفیر ارجان ، آمارهایی که مدیرعامل سایپا درباره تعهدات فروش اعلام کرده، تصویری جدی‌تر از یک «عدم‌تناسب» ساده میان تولید و تعهدات ارائه می‌دهد.
در ابتدای سال ۱۴۰۲ بیش از ۱.۱۱۳ میلیون دستگاه خودرو به‌عنوان تعهد فروش ثبت شده؛ در حالی که ظرفیت تولید سالانه سایپا حدود ۴۰۰ هزار دستگاه اعلام شده است. به بیان ساده، حجم تعهدات اولیه نزدیک به ۲.۸ برابر ظرفیت تولید یک سال بوده است.
اما وضعیت در زمستان ۱۴۰۳ حتی غیرعادی‌تر بوده است. حدود ۵۶۸ هزار دستگاه باید در تنها سه ماه تحویل می‌شد؛ در حالی که با فرض توزیع یکنواخت تولید، ظرفیت سه‌ماهه سایپا حدود ۱۰۰ هزار دستگاه است. بنابراین حجم تعهدات زمستانی تقریباً ۵.۷ برابر ظرفیت تولید یک فصل بوده است.
ماجرا درباره شاهین به مراتب بزرگ‌تر است. برای خودرویی که ظرفیت تولید سالانه آن حدود ۵۰ هزار دستگاه عنوان شده، نزدیک به ۴۹۱ هزار تعهد ایجاد شده؛ یعنی تقریباً معادل ۱۰ سال ظرفیت تولید این خودرو. فقط در زمستان ۱۴۰۳ نیز ۳۶۳ هزار دستگاه شاهین دارای تعهد تحویل بوده‌اند؛ رقمی که با ظرفیت سه‌ماهه حدود ۱۲.۵ هزار دستگاه، فاصله‌ای نزدیک به ۲۹ برابر دارد.
از سوی دیگر، اعلام انصراف یا تغییر محصول توسط ۶۵۱ هزار متقاضی، معادل حدود ۵۸.۵ درصد تعهدات اولیه است. این عدد اگرچه فشار تعهدات را کاهش داده، اما یک سؤال مهم‌تر ایجاد می‌کند: چرا اساساً چنین حجمی از تعهدات در سامانه ایجاد شده بود؟
مسئله اصلی بنابراین فقط این نیست که مدیریت جدید چگونه تعهدات انباشته را کاهش داده است؛ بلکه باید پرسید چه سازوکاری اجازه داده حجم تعهدات، به‌ویژه برای محصولی مانند شاهین، تا چندین برابر ظرفیت واقعی تولید ایجاد شود؟
در اقتصادی که فروش خودرو با تعهد تحویل همراه است، فاصله میان «تعداد خودروهای فروخته‌شده» و «ظرفیت واقعی تولید» صرفاً یک اختلاف آماری نیست؛ این فاصله در نهایت خود را در قالب تأخیر در تحویل، تغییر محصول، انصراف مشتری و انتقال تعهدات به سال‌های بعد نشان می‌دهد.
البته یک نکته مهم نیز باید در تحلیل این ارقام لحاظ شود: «تعهد ثبت‌شده در سامانه» لزوماً به معنای سفارش قطعی و غیرقابل‌تغییر با شرایط یکسان نیست و بخشی از کاهش ۶۵۱ هزار مورد نیز ناشی از تغییر انتخاب مشتریان بوده است. بنابراین نمی‌توان کل این رقم را معادل «خودروهای تولیدنشده» دانست.
با این حال، حتی با این ملاحظه، نسبت‌های اعلام‌شده درباره ظرفیت تولید و تعهدات، به اندازه‌ای بزرگ هستند که سؤال اصلی را نمی‌توان نادیده گرفت: چرا حجم تعهد ایجادشده با ظرفیت واقعی تولید تا این اندازه فاصله داشته است؟