برای سرمایه‌گذاری طلای ۱۸ عیار بهتر است یا طلای ۲۴ عیار؟
با افزایش توجه مردم به بازار طلا، انتخاب میان طلای ۱۸ و ۲۴ عیار به یکی از دغدغه‌های خریداران تبدیل شده است. به‌خصوص زمانی که هدف اصلی خرید حفظ ارزش پول و کسب بازدهی در بلندمدت باشد.
طلای ۱۸ عیار به دلیل استحکام بیشتر و رواج گسترده در بازار ایران بیشتر در ساخت زیورآلات و طلای آب شده مورد استفاده قرار می‌گیرد. در مقابل طلای ۲۴ عیار با خلوص بالاتر معمولاً در تولید شمش‌های سرمایه‌گذاری کاربرد دارد.
با این حال عیار بالاتر الزاما به معنای سرمایه‌گذاری پرسودتر نیست. هزینه خرید اختلاف قیمت خرید و فروش، نقدشوندگی و اصالت محصول نیز در بازدهی نهایی نقش دارند. در ادامه این دو نوع طلا را از نظر اقتصادی و کاربردی مقایسه می‌کنیم.
تفاوت طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار چیست؟
مهم‌ترین تفاوت طلای ۱۸ و ۲۴ عیار در میزان خلوص آن‌هاست. عیار نشان می‌دهد چه نسبتی از وزن یک آلیاژ را طلای خالص تشکیل می‌دهد.
طلای ۱۸ عیار دارای ۷۵ درصد طلای خالص است و ۲۵ درصد باقی‌مانده آن از فلزات دیگری مانند مس، نقره یا سایر عناصر آلیاژی تشکیل می‌شود. وجود این فلزات باعث افزایش سختی و مقاومت طلا شده و آن را برای تولید زیورآلات مناسب‌تر می‌کند.
در مقابل طلای ۲۴ عیار به طلای خالص یا نزدیک به خالص گفته می‌شود. شمش‌های سرمایه‌گذاری معمولاً با خلوص‌هایی مانند ۹۹۹ یا ۹۹۹٫۹ در هزار عرضه می‌شوند.
جدول مقایسه طلای ۱۸ و ۲۴ عیار
نکته مهم: قیمت کمتر هر گرم طلای ۱۸ عیار به معنای ارزان‌تر بودن طلای خالص موجود در آن نیست. برای مقایسه اقتصادی باید مقدار طلای خالص و تمام هزینه‌های معامله محاسبه شود.
بررسی طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار از نظر سودآوری
از نظر اقتصادی میزان سود سرمایه‌گذاری در طلا بیشتر به تغییرات قیمت طلا در بازار و هزینه‌های معامله بستگی دارد تا صرفاً عیار محصول.
فرض کنید قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار در یک مثال فرضی ۱۲ میلیون تومان باشد. با توجه به خلوص ۷۵ درصدی ارزش نظری هر گرم طلای خالص بر همین مبنا حدود ۱۶ میلیون تومان خواهد بود.
بنابراین ارزش طلای موجود در یک قطعه ۱۰ گرمی طلای ۱۸ عیار تقریباً معادل ارزش طلای خالص موجود در ۷٫۵ گرم طلای ۲۴ عیار است.
اگر قیمت طلای خالص ۲۰ درصد افزایش پیدا کند و سایر عوامل ثابت بمانند ارزش پایه هر دو دارایی نیز تقریباً به همان نسبت افزایش می‌یابد.
در نتیجه نمی‌توان گفت طلای ۲۴ عیار به دلیل خلوص بیشتر لزوماً سود بیشتری نسبت به طلای ۱۸ عیار ایجاد می‌کند.
چه عواملی سود واقعی سرمایه‌گذاری در طلا را تعیین می‌کنند؟
قیمت خرید: مبلغی که در ابتدای سرمایه‌گذاری پرداخت می‌شود.
قیمت فروش: نرخی که فروشنده یا خریدار در زمان خروج از سرمایه‌گذاری پیشنهاد می‌کند.
اجرت ساخت: هزینه‌ای که در برخی محصولات، به‌خصوص زیورآلات دریافت می‌شود.
کارمزد و هزینه معاملات: هزینه‌های مرتبط با خرید، فروش یا خدمات نگهداری.
اختلاف قیمت خرید و فروش: فاصله میان نرخ خرید و نرخ فروش دارایی.
حباب یا اضافه‌بهای محصول: مبلغی که ممکن است فراتر از ارزش طلای موجود در یک محصول پرداخت شود.
بنابراین برای محاسبه سود واقعی باید مبلغ خالص دریافتی هنگام فروش را با کل هزینه اولیه خرید مقایسه کرد.
تفاوت طلای ۱۸ عیار و ۲۴ عیار از نظر نقدشوندگی؟
نقدشوندگی یکی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب طلا برای سرمایه‌گذاری است. منظور از نقدشوندگی امکان تبدیل دارایی به پول نقد در مدت‌زمان مناسب و با کمترین اختلاف نسبت به قیمت بازار است.
در ایران طلای ۱۸ عیار به دلیل استفاده گسترده در زیورآلات و معاملات طلای آب شده بازار شناخته‌شده‌ای دارد. با این حال خرید طلای آبشده نیازمند بررسی عیار و اصالت است و ممکن است برخی فروشندگان برای خرید آن شرایط مشخصی داشته باشند.
طلای ۲۴ عیار نیز به‌خصوص در قالب شمش‌های استاندارد و دارای مشخصات معتبر قابلیت معامله دارد. البته نقدشوندگی شمش به عواملی مانند وزن، برند تولیدکننده، بسته‌بندی و اعتبار گواهی اصالت وابسته است.
برای مثال فروش یک شمش استاندارد با وزن کم ممکن است ساده‌تر از فروش شمشی سنگین و کم‌تقاضا باشد. در مقابل یک قطعه طلای آبشده با عیار نامشخص نیز ممکن است برای فروش به آزمایش مجدد نیاز داشته باشد.
بنابراین نقدشوندگی را نمی‌توان صرفاً بر اساس عیار تعیین کرد.
خرید طلای آبشده ۱۸ عیار بهتر است یا شمش ۲۴ عیار؟
یکی از رایج‌ترین انتخاب‌های سرمایه‌گذاران ایرانی مقایسه طلای آبشده با شمش طلاست.
طلای آبشده معمولاً از ذوب مصنوعات طلا به دست می‌آید و به دلیل نداشتن اجرت ساخت زیورآلات یکی از گزینه‌های مورد توجه برای سرمایه‌گذاری محسوب می‌شود. البته عیار طلای آبشده همیشه دقیقاً ۱۸ نیست و باید عیار واقعی آن مشخص شود.
در مقابل شمش‌های ۲۴ عیار معمولاً با خلوص بالا و مشخصات استاندارد عرضه می‌شوند. برخی شمش‌ها دارای شماره سریال مشخصات تولیدکننده و بسته‌بندی مخصوص هستند.
از نظر هزینه طلای آبشده ممکن است نسبت به شمش‌های کوچک برنددار اضافه‌بهای کمتری داشته باشد. با این حال شمش نیز می‌تواند به دلیل استاندارد بودن و قابلیت شناسایی برای برخی خریداران گزینه جذابی باشد.
در نهایت مقایسه باید بر اساس هزینه هر گرم طلای خالص انجام شود نه صرفاً قیمت هر گرم محصول.
آیا طلای ۲۴ عیار برای سرمایه‌گذاری بلندمدت مناسب‌تر است؟
طلای ۲۴ عیار به دلیل خلوص بالا یکی از گزینه‌های شناخته‌شده برای نگهداری بلندمدت دارایی است. شمش‌های استاندارد معمولاً برای استفاده زینتی خریداری نمی‌شوند و هدف اصلی از خرید آن‌ها نگهداری ارزش طلاست.
با این حال طلای ۱۸ عیار نیز می‌تواند برای سرمایه‌گذاری بلندمدت مناسب باشد به‌خصوص اگر به شکل طلای آبشده و با هزینه معاملاتی مناسب خریداری شود.
در سرمایه‌گذاری بلندمدت عواملی مانند امنیت نگهداری، هزینه خرید اولیه، امکان فروش و تغییرات قیمت طلا اهمیت بیشتری از تفاوت ظاهری محصولات دارند.
نکته مهم دیگر این است که طلا سود تضمین‌شده ندارد. قیمت جهانی اونس نرخ ارز و شرایط اقتصادی می‌توانند باعث افزایش یا کاهش ارزش سرمایه شوند.