جدایی خاموش همسران زیر سقف خانه؛ طلاق عاطفی چگونه درمان می‌شود
شهرکرد- یک مشاور و روانشناس با برشمردن برخی ویژگی‌های زندگی گرفتار در طلاق عاطفی، به بیان راهکارهای مهم برون‌رفت زوجین از این مشکل پرداخت.
سفیر ارجان- گروه استان‌ها؛ جدایی یا طلاق عاطفی را روانشناسان به برزخی تشبیه می‌کنند که زوجین در حال تحمل اجباری همدیگر در یک خانه مشترک هستند و روابط زناشویی عاشقانه‌ای با هم ندارند و این مشکل، بتدریج زمینه‌ساز اصلی طلاق قانونی و رسمی می‌شود که بر این اساس، آمارها می‌گویند ۳۰ درصد طلاق‌های عاطفی به طلاق قانونی می‌انجامد و داشتن فرزند یا نگرش منفی فامیل و اطرافیان به طلاق، می‌تواند مانع از طلاق قانونی در این دسته از زوجین شود.
طلاق چه عاطفی باشد و چه فیزیکی، باعث تزلزل بنیان خانواده و آسیب جدی فرزندان می‌شود و وقتی بنیان نهاد خانواده دچار تزلزل شود، بنیان‌های اخلاقی و اجتماعی کل نظام اجتماعی متزلزل شده و جامعه به سوی مشکلات گوناگون سوق داده می‌شود؛ به باور کارشناسان، طلاق عاطفی بیش از طلاق قانونی بر فرزندان تأثیرگذار است به طوری که ریشه فراوانی از آسیب‌های اجتماعی از طلاق عاطفی خلق می‌شود.
در طلاق عاطفی، همسری به هم‌خانگی تقلیل می‌یابد
زهرا شریفی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه موارد و مصادیق طلاق عاطفی در خانواده‌های امروزی متأسفانه پرشمار است، اظهار کرد: در طلاق عاطفی زوجین هیچ‌گونه احساس نشاط در خانه و درک متقابل از هم ندارند و در واقع زوجین با یک توفیق اجباری، زیر یک سقف زندگی می‌کنند.
مشاور و روانشناس خانواده در چهارمحال و بختیاری با ذکر اینکه بی‌حوصلگی، بی‌حرمتی، بی‌تفاوتی یا بی‌انگیزگی در خانه از اثرات طلاق عاطفی است، ادامه داد: متأسفانه در چنین فضایی، بی‌مهری موج می‌زند و همسری به هم‌خانگی تقلیل می‌یابد و زندگی رنگ و بوی غمباری و خمودگی پیدا می‌کند. هر کسی کار خود را انجام می‌دهد و کاری به دیگری ندارد، زن و مرد حرفی برای گفتن با همدیگر ندارند و از هم فاصله می‌گیرند.
شریفی با تأکید بر اینکه خانه گرفتار طلاق عاطفی همچون قفسی است که هیچ‌کس در آن شوق پرواز ندارد، افزود: از نشانه‌های طلاق عاطفی، برجسته‌سازی ضعف‌هاست با این توضیح که زن و مرد در بیان نقاط ضعف همدیگر مبالغه اما نقاط قوت را کوچک‌انگاری می‌کنند.
وی ادامه داد: طبیعی است وقتی که انسان صرفاً نقاط ضعف طرف مقابل را ببیند و توجهی به نقاط قوت نداشته باشد، نگرش منفی نسبت به او خواهد داشت و ویژگی‌های ناپسند، چشم او را به روی خوبی‌ها می‌بندد؛ در چنین فضایی فرد در کمترین زمان، لذت زندگی در کنار همسرش را از دست می‌دهد و دائماً به دنبال برجسته‌سازی نقاط ضعف است.
شریفی با تأکید بر اینکه همسران دچار طلاق عاطفی همیشه درباره ویژگی‌های ناپسند همدیگر حرف برای گفتن دارند، بیان کرد: همسران برای دوری از طلاق عاطفی تا می‌توانند حساسیت‌ها و ریزبینی‌ها را کنار بگذارند و چشم بر نواقص و ضعف‌های طرف مقابل ببندند چرا که زندگی مشترک جای این دست حساسیت‌ها و سختگیری‌ها نیست بلکه باید عرصه گذشت و عطوفت باشد.
این مشاور و روانشناس خانواده با بیان اینکه خانواده گرفتار در طلاق عاطفی، عرصه تربیت فرزندان ناآرام و دچار اختلالات رفتاری است، گفت: در طلاق عاطفی، رفتار و گفتار زن و شوهر، صمیمانه و عاشقانه نیست بلکه اکثر پیام‌ها و مراودات بوی کسالت، بی‌حوصلگی و بی‌حالی دارد. زن و شوهر از دیدن همدیگر خوشحال نمی‌شوند و در مجموع، زندگی نشاط ندارد.
شریفی بیان کرد: بدیهی است که در چنین فضایی فرزندان دچار استرس و اضطراب می‌شوند، انگیزه درس خواندن ندارند، در مباحث اعتقادی کوشا نیستند و دچار ده‌ها اختلال رفتاری دیگر می‌شوند. در خانواده گرفتار طلاق عاطفی، فرزندان امنیت عاطفی ندارند لذا به دنبال یافتن آرامش در چیزهای دیگری همچون فضای مجازی ناسالم، دوستان ناخلف و عوامل آسیب‌زای دیگر خواهند بود.
مهارت‌های برون‌رفت از طلاق عاطفی
مدرس حوزه و دانشگاه در چهارمحال و بختیاری در خصوص برخی مهارت‌های برون‌رفت از طلاق عاطفی، یادآور شد: جمله «همسرم تغییر ناپذیر است» تقریباً همیشه اشتباه است و تجربه روان‌درمانی نشان می‌دهد که می‌توان در سخت‌ترین ساختار روانی هم نفوذ و آن‌را دچار تغییر کرد همچنان که سنگ سخت اگر مدتی در معرض چکه آب قرار گیرد، تغییر شکل می‌دهد.
شریفی با تأکید بر اینکه شناخت ریشه مشکل اولین قدم در مسیر درمان طلاق عاطفی و ایجاد تغییرات مثبت است، گفت: بسیاری از مواقع، هم زن و هم شوهر به نوعی حق دارند اما در روش انتقال مفاهیم و گفتگو با همدیگر دچار اشتباهند. نصف راه حل به شناسایی ریشه‌های مشکلات بستگی دارد که در این راستا همسران باید با هم گفتگو کنند، از انتظارات خود بگویند و در خصوص نقش‌های متقابل، تبادل نظر کنند.
وی با بیان اینکه اعضای خانواده خاصه زن و مرد باید کنترل زبان را داشته باشند، ادامه داد: کنترل زبان از مهم‌ترین راهکارها در کنترل طلاق عاطفی است و زن و شوهر باید شیرین‌جواب باشند و نه حاضرجواب. همسران برخی افکار را به دلایلی نباید بر زبان آورند که در نهایت پشیمانی به بار بیاورد و عملکردها زیر سوال برود.
این روانشناس و مشاور خانواده یاد ایام و خاطرات خوش را از دیگر راهکارهای عملی فرار از طلاق عاطفی عنوان و تصریح کرد: در طلاق عاطفی زن و شوهر بتدریج دچار یک انحراف و شکاف منفی می‌شوند که اگر درمان نشود، روز به روز فاصله آنها از هم را افزایش خواهد داد. این امر باعث خواهد شد زوجین لحظات خوش در کنار هم را فراموش کرده و فقط بر خاطرات بد و شکست‌ها و تلخی‌ها تمرکز می‌کنند.
شریفی با تصریح اینکه یادآوری ابعاد مطلوب و خوش زندگی از مراحل آغازین درمان طلاق عاطفی است، گفت: زوجین باید در کنار هم لحظات و خاطرات خوش را مرور و یادآوری کنند. زوجین اگر این کار را بتوانند با مهارت و اصول‌مند انجام دهند و تکرار کنند، فضای سرد و بی‌روح خانه گرم می‌شود، صفا و صمیمیت افزایش می‌یابد.
تمرین و تلاش برای بازسازی روابط زناشویی
مشاور و روانشناس خانواده در خصوص چرایی و ضرورت زنده کردن خاطرات خوش در کنار همسر، گفت: این امر باعث می‌شود که زوجین از تمرکز بر ویژگی‌های منفی یکدیگر دست بکشند و به موفقیت‌ها و لحظات شیرین زندگی فکر کنند. در چنین شرایطی طلاق عاطفی حتی برای لحظات و دقایقی از دل زوجین رفع می‌شود که نکته مهمی است.
شریفی اظهار کرد: همسران باید بدانند تنها خودشان می‌توانند به خودشان کمک کنند و خانواده را از تبعات ناگوار طلاق عاطفی دور نگه دارند و با بازسازی روابط، نشاط دوباره را به خانه ببخشند.
این مدرس حوزه و دانشگاه در چهارمحال و بختیاری ادامه داد: زن و شوهر باید همچون کودک نوپایی که مدام زمین می‌خورد اما بدون ترس و هراس، باز بر می‌خیزد و شوق راه رفتن دارد، به خود ترسی راه ندهند و مدام به دنبال بازسازی روابط با همدیگر باشند و راهکارهای مختلف ترمیم عشق و مهربانی با همسر را امیدوارانه، با خودباوری و اعتماد به نفس امتحان کنند تا بتوانند زندگی خود را تغییر دهند.