پشت‌پرده آسیب به ۱۰۰ شرکت فناور / جزئیات طرح احیای دانش‌بنیان‌ها افشا شد
پیشنهادات تازه برای پرداخت وام و تخصیص منابع مستقل به مجموعه‌های آسیب‌دیده مطرح شده است.
ضرورت حمایت ویژه از شرکت‌های دانش‌بنیان آسیب‌دیده در جنگ، نیاز راهبردی کشور برای حفظ توان فناورانه، تولید محصولات کلیدی و تقویت استقلال اقتصادی کشور است. این شرکت‌ها در بسیاری از حوزه‌ها محصولاتی با فناوری بسیار بالا و قابلیت جایگزینی محدود تولید می‌کنند که تأمین آنها از مسیر واردات، علاوه بر تحمیل هزینه‌های ارزی سنگین، ممکن است با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و دشواری‌های دسترسی به فناوری‌های پیشرفته مواجه شود.
خسارت ۱۰۰ همتی دانش‌بنیان‌ها و ضرورت تأمین مالی مستقل
برآورد خسارت حدود ۱۰۰ همتی شرکت‌های دانش‌بنیان در جریان جنگ تحمیلی اخیر، ضرورت طراحی یک برنامه حمایتی مستقل و متناسب با ویژگی‌های این بخش را دوچندان می‌کند. در چنین شرایطی، اختصاص حداقل ۵۰ همت اعتبار جداگانه از سوی دولت و بانک مرکزی برای احیای شرکت‌های دانش‌بنیان آسیب‌دیده، می‌تواند گامی مؤثر در تأمین سرمایه در گردش، بازسازی تجهیزات تخصصی، راه‌اندازی مجدد خطوط تولید و جلوگیری از توقف فعالیت‌های فناورانه باشد. نکته مهم آن است که حمایت از این شرکت‌ها نباید صرفا در قالب تسهیلات عمومی و با سازوکارهای طولانی و بروکراتیک دنبال شود؛ بلکه لازم است منابع با توجه به میزان خسارت، اهمیت محصول تولیدی، سطح فناوری، نقش شرکت در زنجیره تأمین صنایع کشور و دشواری جایگزینی محصولات آن تخصیص یابد. همچنین، تسریع در پرداخت منابع و پیش‌بینی دوره تنفس متناسب با زمان موردنیاز برای بازسازی، می‌تواند از تشدید مشکلات مالی و خروج نیروهای متخصص جلوگیری کند.
حمایت از تولید محصولات هایتک
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در این‌باره به فارس می‌گوید: «بیش از 100 شرکت دانش‌بنیان در جنگ تحمیلی اخیر حدود ۱۰۰ همت آسیب دیدند و هیچ رویکرد حمایتی از این شرکت‌ها انجام نشده است و برای جبران این خسارت حداقلی‌ترین کار، تأمین مالی از مسیر تسهیلات بانکی است و باید دولت و بانک مرکزی به پیش‌بینی یک اعتبار جداگانه برای حمایت از دانش‌بنیان‌ها، مخصوصا دانش‌بنیان‌های هایتک بپردازند.»از سوی دیگر بازسازی شرکت‌های دانش‌بنیان می‌تواند آثار مستقیمی بر کاهش ارزبری، جلوگیری از وابستگی به واردات و تقویت تاب‌آوری اقتصادی کشور داشته باشد. هرچه تولید داخلی محصولات پیشرفته و راهبردی سریع‌تر به مدار بازگردد، نیاز صنایع مختلف به واردات تجهیزات، قطعات و فناوری‌های خارجی کاهش می‌یابد و منابع ارزی کشور برای تأمین سایر نیازهای ضروری آزاد خواهد شد. جمالیان توضیح می‌دهد: «بازسازی شرکت‌های دانش‌بنیان به دلیل تولید محصولات غیرقابل‌جایگزین و برخورداری از فناوری بسیار بالا و همچنین نقش آنها در کاهش ارزبری کشور، باید در اولویت سیاست‌گذاران و دولتمردان قرار گیرد؛ چراکه این شرکت‌ها در خط مقدم نوآوری و تولید ارزش در کشور قرار دارند و آسیب به آنها می‌تواند آینده اقتصاد ملی را تحت تأثیر قرار دهد. بنابراین حمایت از آنها باید در اولویت سیاست‌گذاری‌های ارزی و اعتباری قرار گیرد.»
حمایت هدفمند از های‌تک‌ها؛ از تأمین اعتبار تا نظارت بر هزینه‌کرد
همچنین تداوم فعالیت این شرکت‌ها به حفظ اشتغال تخصصی، جلوگیری از مهاجرت سرمایه انسانی، توسعه زنجیره ارزش داخلی و افزایش ظرفیت صادرات محصولات فناورانه کمک می‌کند. بنابراین اختصاص اعتبار مستقل حداقل ۵۰ همتی برای بازسازی این مجموعه‌ها باید نه به‌عنوان هزینه‌ای صرفاً جبرانی، بلکه به‌مثابه سرمایه‌گذاری برای احیای ظرفیت‌های راهبردی اقتصاد ایران در نظر گرفته شود. دولت و بانک مرکزی با اتخاذ تصمیمی فوری، هدفمند و متناسب با اهمیت این شرکت‌ها می‌توانند زمینه بازگشت سریع‌تر تولید را فراهم کنند و مانع از آن شوند که خسارات جنگ به تضعیف بلندمدت توان فناورانه و افزایش وابستگی ارزی کشور منجر شود.جمالیان می‌گوید: «انتظار می‌رود حداقل اعتباری در حدود ۵۰ همت برای کمک به دانش‌بنیان‌های هایتک در نظر گرفته شود و به صورت مرحله‌ای در اختیار آنها قرار بگیرد. تزریق مرحله‌ای این اعتبار می‌تواند ضمن جلوگیری از اعمال فشار مالی بر دولت، زمینه را برای حمایت از دانش‌بنیان‌های آسیب دیده از جنگ تحمیلی مهیا کند. نظارت دقیق بر نحوه هزینه‌کرد این تسهیلات نیز باید در دستور کار بانک مرکزی قرار گیرد تا اثربخشی حمایت‌ها تضمین شود.شرکت‌های دانش‌بنیان که در جنگ تحمیلی اخیر خسارات سنگینی متحمل شده‌اند، نیازمند حمایت فوری هستند. این شرکت‌ها حدود ۱۰۰ همت خسارت دیده‌اند و ضروری است دولت و بانک مرکزی اعتبار بانکی و تسهیلات مستقل و جداگانه‌ای به میزان حداقل 50 همت برای احیای آنها اختصاص دهد.»