تحول در تجسمی فجر نمایان شد؛ جلیل رسولی و گذر از مرزهای سنتی خوشنویسی
در هفته‌ای که گذشت، فراخوان نوزدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر با تغییراتی در اجرا منتشر شد، همچنین استادان کارگاه‌های جشنواره جوانان معرفی شدند و نمایشگاه جلیل رسولی هم پایان یافت.
سفیر ارجان- گروه هنر- آزاده فضلی؛ هنرهای تجسمی یکی از عرصه‌های هنری در کشورمان است که نسبت به دیگر هنرها امکان بروز و واکنش سریع به اتفاق‌ها را دارد اما عموماً نسبت به دیگر هنرها همچون سینما و موسیقی، مهجور واقع می‌شود. در سلسله گزارش‌های «هنرهای تجسمی در هفته‌ای که گذشت» درصدد هستیم بخشی از روند اتفاقاتی را که در هفته گذشته افتاده‌است، بیان کنیم.
جمعه‌ها روز تعطیل محسوب می‌شود اما در این روز، نمایشگاه‌های هنرهای تجسمی آغاز به کار می‌کنند و هنرمندان تجسمی اعم از نقاشان، مجسمهسازان، عکاسان، تصویرسازان، گرافیست‌ها، خوشنویسان و … تلاش‌ها و فعالیت‌های اخیر خود را در قالب یک نمایشگاه هنری به منصه ظهور می‌گذارند.
«آدینه» روز نانوشته آغازین بر نمایشگاه‌های هنری است و البته که به دلیل تعطیل بودن اکثر مشاغل، فرصتی مغتنم برای تماشای این آثار هنری توسط اقشار مختلف مردم فراهم می‌شود.
فراخوان جشنواره نوزدهم تجسمی فجر منتشر شد/ تغییرات کلید خورد
در هفته گذشته، دبیرخانه نوزدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر فراخوان دریافت آثار و برگزاری جشنواره و بخش رقابتی «طوبای زرین» را اعلام کرد که بر اساس آن، بخش رقابتی با عنوان «طوبای زرین»، با ۲ موضوع «رنگ» و «ایران امروز»، از هنرمندان دعوت کرده است تا آثارشان را با این موضوعات به دبیرخانه ارسال کنند.
بخش ویژه «هنر و زمانه» با هدف معرفی و ارائه آخرین دستاوردهای هنری چهره‌های مطرح هنرهای تجسمی معاصر ایران برگزار می‌شود. همچنین، بخش «سرزمین من» به آثار هنرمندان در استان‌های کشور با «موضوع آب» می‌پردازد و نحوه شرکت، ارائه آثار، گاه‌شمار و جوایز این بخش در قالب آئین نامه اجرایی به ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها اعلام خواهد شد.
رشته‌های جشنواره نیز طراحی و نقاشی، طراحی‌گرافیک (پوستر، طراحی نشانه) تصویرسازی، عکاسی، خوشنویسی (نستعلیق، شکسته‌نستعلیق، نسخ، ثلث، نقاشی خط)، کارتون و کاریکاتور (موضوعی و چهره)، مجسمه‌سازی، سرامیک و آبگینه هنری، رسانه‌های هنری جدید شامل؛ (چیدمان، پرفورمنس آرت و ویدئوآرت) است.
پس از چند دوره تجسمی فجر که بهرام کلهرنیا دبیرکلی را عهده‌دار بود، حالا در دوره نوزدهم، ،سیدعباس میرهاشمی به عنوان دبیرکل این دوره از جشنواره انتخاب شد. انتخاب میرهاشمی این نوید را می‌داد که تحولات نه چندان مطلوب دوره‌های پیشین تغییر کند از جمله اینکه جشنواره به حالت رقابتی قبلی خود بازگردد. با اعلام فراخوان، بخش رقابتی به جشنواره تجسمی فجر بازگشت.
همچنین، مهدی شفیعی معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در جلسه شورای سیاستگذاری جشنواره، بر چند محور اساسی در طراحی و اجرای نوزدهمین جشنواره هنرهای تجسمی فجر تأکید کرد که این موارد هنوز به صورت دقیق اعلام نشده است.
«بِ بسم‌الله» تمام شد/ بازخوانی هویت هنری از نگاه جلیل رسولی
مراسم پایان نمایشگاه «بِ بسم‌الله» جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵ با برگزاری نشستی با حضور جمعی از هنرمندان و استادان خوشنویسی، از جمله صداقت جباری، محمدعلی قربانی، عین‌الدین صادق‌زاده، بهرام حنفی، مجتبی سبزه، یادگار خیام، حسین نوروزی، جلیل رسولی، کامران کوهستانی، محمد غفوری منش و جمعی دیگر از هنرمندان این حوزه در مجموعه فرهنگی و هنری آسمان فرهنگستان هنر برگزار شد. در این مراسم، سخنرانان با اشاره به جایگاه رسولی در هنر معاصر ایران، از ویژگی‌های آثار او، تجربه‌های نوآورانه‌اش در خوشنویسی و نقاشی‌خط و تأثیر فعالیت‌هایش بر گسترش این هنر سخن گفتند.
این نمایشگاه که مجموعه‌ای از آثار اخیر این هنرمند است، بیش از هر چیز بر پیوند میان خوشنویسی و نقاشی و تلاش برای رسیدن به یک زبان بصری جدید تأکید دارد.
جلیل رسولی در سخنان خود در این مراسم، بر اهمیت «معنا» در هنر تأکید کرد و گفت: هر اثر باید از یک بن‌مایه درونی و اعتقادی برخاسته باشد.
وی «بِ بسم‌الله» را نه تنها یک عنوان، بلکه نمادی از شروعی تازه در جستجوی زیبایی‌های الهی در قالب خط و رنگ دانست.
رسولی در بخش مهمی از صحبت‌های خود، به نقد رویکردهای تقلیدی در هنر معاصر پرداخت و گفت: هنرمند نباید تنها به دنبال بازتولید الگوهای موجود باشد، بلکه باید به دنبال پیدا کردن «امضای شخصی» و اصالت در اثر خود باشد تا بتواند با جهان گفتگو کند.
وی در ادامه به بررسی مفهوم «نقاشی‌خط» پرداخت و توضیح داد: تلاشم در این آثار، عبور از مرزهای سنتی خوشنویسی و رسیدن به یک فضای تجریدی بود که در آن، حروف تنها ابزار نوشتار نیستند، بلکه عناصر فرمی و رنگی برای خلق یک فضای معنوی محسوب می‌شوند.
رسولی همچنین به تجربه زیسته خود در خلق این آثار اشاره کرد و گفت: هنر برای من، نوعی سلوک و جستجوی مداوم برای کشف حقیقت است و در این مسیر، برخورد با محدودیت‌ها و چالش‌های تکنیکی، خود باعث غنای بیشتر آثارم شده است.
وی در پاسخ به پرسش‌هایی درباره پیوند هنر و ایمان، تصریح کرد: نباید هنر را از ریشه‌های معنوی خود جدا کرد؛ بلکه هنر واقعی آن است که بتواند مفاهیم عمیق هستی را در قالب فرم‌های مدرن و قابل درک برای مخاطب امروز بازنمایی کند.
این هنرمند پیشکسوت در مورد فرآیند خلق آثار در این نمایشگاه، بیان کرد: در بسیاری از این قطعات، از بداهه و برخورد مستقیم با رنگ و خط استفاده کرده‌ام تا بتوانم هیجان و شور لحظه‌ای را در اثر حفظ کنم تا از حالت تصنعی و برنامه‌ریزی‌شده خشک فاصله بگیرد.
استادان کارگاه‌های جشنواره تجسمی جوانان معرفی شدند
در هفته‌ای که گذشت، اعلام شد که ۳۶ نفر از هنرمندان به عنوان استاد کارگاه و داور در کارگاه‌های سی‌وسومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران از سوی دبیر جشنواره معرفی شدند. سی و سومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان از ۲۳ تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ در کرمانشاه برگزار می‌شود.
وقتی نقاشی با موسیقی و شعر گره می‌خورد
در هفته‌ای که گذشت، مراسم افتتاحیه نمایشگاه آثار خلق‌شده در رویداد هنری «بر خط آواز» با حضور جمعی از استادان و هنرمندان نقاش، خوشنویس و موسیقی در موزه خوشنویسی ایران برگزار شد.
دبیر این رویداد هنری گفت: در پاسداشت محمدرضا شجریان و محمدرضا شفیعی کدکنی، از دیار خراسان که زادروز آنها در مهر است، هم‌زمان با زادروز محمدرضا شجریان، رویداد هنری اجرای زنده «بر خط آواز»؛ اجرای نقاشی‌خط از اشعار محمدرضا شفیعی کدکنی که محمدرضا شجریان آنها را خوانده است، برگزار شد و حسین محجوبی به احترام یاد این عزیز اثری خلق کرد. به همراه دیگر هنرمندانی که در آن رویداد حضور داشته‌اند و این نمایشگاه حاصل آثاری است که در آن روز این هنرمندان خلق کرده‌اند.
در ادامه این نمایشگاه، از اثر خلق‌شده حسین محجوبی با همین موضوع رونمایی شد.
حسین محجوبی در سخنان کوتاهی، به بازگویی خاطره دیدار با محمدرضا شجریان در سال‌های قبل پرداخت و گفت: از زیارت شما بسیار خوشحالم. تابلوهایی کشیده‌ام که به خاستگاه تاریخی و اسطوره‌ای مردمان ایرانی در آن پرداخته ام مانند «ایرانویج» که به‌جز ایران، هند و چین دیگر کشورهای درون این جغرافیای تاریخی در آسیا هستند. برای همین، آن را «ایرانویج» گذاشتم. خلاصه که هنر در ایران قدمت زیادی دارد و از جمله همین هنر خوشنویسی که شگفت‌انگیز است.
نمایشگاه تصویرگری شعر در خانه طهران
خانه اتحادیه یا طهران، این روزها شاهد برگزاری برنامه‌های فرهنگی هنری بسیاری است. در هفته گذشته، نمایشگاه آثار راه‌یافته به جایزه تصویرگری «اگر می‌شد صدا را دید» با موضوع تصویرگری شعرهای محمدرضا شفیعی کدکنی، در خانه طهران افتتاح شد.
جایزه تصویرگری «اگر می‌شد صدا را دید» در همکاری جایزه «آینه‌دار دوران» و «انجمن تصویرگران ایران» با انتشار فراخوان در مرداد امسال کار خود را آغاز کرد و با پایان مهلت ارسال آثار در یکم مهر، پس از داوری اولیه و انتخاب آثار، با ۶۳ اثر از میان ۵۱۰ اثر رسیده، مرحله دوم خود را با برگزاری نمایشگاه در «خانه طهران» آغاز کرده است. سیدعباس دعایی دبیر رویدادهای جایزه «آینه‌دار دوران»، کیانوش غریب‌پور مشاور رویداد و مدیر هنری و کمال طباطبایی دبیر هنری رویداد هستند.
«خط نصر» با حضور خوشنویسان از پیروزی و مقاومت گفت
در هفته گذشته، کارگاه یک‌روزه «خط نصر» با حضور ۵۰ تن از هنرمندان خوشنویس، با هدف روایت معانی متعالی پیروزی و گشایش، برگزار شد.
این رویداد که گردهمایی ۵۰ خوشنویس از سراسر ایران بود تا با الهام از آیات سوره مبارکه نصر، پیوند میان هنر و مفاهیم پیروزی و ایستادگی را به تصویر بکشند، فراتر از یک تمرین هنری، پاسخی هنری به نیاز روز جامعه برای بازخوانی مفاهیم نصرت و ایستادگی است.
در این کارگاه، هنرمندان با نگاهی متفاوت به آیات این سوره، تلاش کردند تا پیوند میان گذشته، هنر و واقعیت‌های امروز را در قالب نقش‌هایی ماندگار برقرار کنند. همچنین، جلیل رسولی هنرمند پیشکسوت خوشنویسی و نقاشی خط، از این کارگاه بازدید کرد.
این کارگاه آغازگر مسیری است که در آن، خطوط هنریِ خوشنویسان نه فقط به عنوان آثار نمایشگاهی، بلکه برای بیان مفاهیمی چون «مقاومت» و «پیروزی» در فضای عمومی جامعه به نمایش در می‌آید تا پیامِ «نصر من‌الله» در شرایط سخت، همچنان زنده و پویا بماند.
افتتاح نمایشگاه‌های هنری در آدینه
نمایشگاه «خلق از عدم» و «یک فریب ساده کوچک» در گالری شیرین، نمایشگاه «مانا» در گالری ایت‌کیوب، نمایشگاه «پس از برف» در گالری ایرانشهر، نمایشگاه «زندگی پنهان» در گالری آرتیبیشن، نمایشگاه «محاق» در گالری این/جا، نمایشگاه «مجموعه‌ای از بازشناسی‌های خویشاوند» در گالری والی و نمایشگاه «نقطه صفر» در گالری دنا، از جمله نمایشگاه‌هایی هستند که عصر جمعه ۲۴ مهر افتتاح می‌شوند.