دو امام، یک راه؛ روایتی از شجاعتی که همیشه شبیه شمشیر نیست
شاید تمام کتاب را بتوان در همان یک جمله خلاصه کرد: «من معتقدم امام حسن مجتبی شجاع‌ترین چهره تاریخ اسلام است.» این جمله، اگر فقط از کنارش رد شویم، شاید عجیب باشد. مگر نه اینکه نام امام حسین علیه‌السلام با کربلا و عاشورا و آن ایستادگی بی‌نظیر گره خورده است؟ پس این شجاعتِ امام حسن کجای ماجراست؟
سرویس میهن و مقاومت سفیر ارجان ایران(سفیر ارجان)_ حنان سالمی: بعضی کتاب‌ها را که باز می‌کنی، قرار نیست فقط چیزی به دانسته‌هایت اضافه کنند؛ قرار است یک تصویر قدیمی را از ذهنت بردارند، برگردانند، از پشت نگاهش کنند و بگویند: «حالا دوباره نگاه کن.» «دو امام مجاهد» از همین کتاب‌هاست.
کتاب، شش گفتار از امامِ شهید آیت‌الله خامنه‌ای است که در سال‌های ۱۳۵۱ و ۱۳۵۲ درباره مبارزات سیاسی امام حسن و امام حسین علیهماالسلام ایراد شده و بعدها در قالب کتاب منتشر شده است. اما اگر بخواهیم با همین چند جمله معرفی‌اش کنیم، شاید مهم‌ترین اتفاقی را که برای مخاطب می‌افتد از دست بدهیم؛ چون مسئله کتاب فقط این نیست که امام حسن چرا صلح کرد و امام حسین چرا قیام. مسئله، خیلی عمیق‌تر از این دو کلمه است: صلح و قیام.
ما عادت کرده‌ایم تاریخ را با ظاهر اتفاقات بخوانیم؛ یکی شمشیر کشید، یکی صلح کرد، یکی ایستاد، یکی عقب نشست. بعد هم خیال کنیم تفاوت همین‌جاست. اما کتاب آرام‌آرام دستمان را می‌گیرد و می‌برد به جایی که بفهمیم شاید آنچه در ظاهر دو رفتار متفاوت به نظر می‌رسد، در باطن، دو مرحله از یک مبارزه باشد. و اینجاست که «دو امام مجاهد» تازه شروع می‌شود.
یکی از جذاب‌ترین نکات کتاب، همین شکستن تصویر ساده و دم‌دستی ما از شجاعت است. شجاعت همیشه آن لحظه‌ای نیست که کسی در میدان می‌ایستد و همه می‌بینندش. گاهی شجاعت یعنی کاری را انجام بدهی که هیچ‌کس برایش دست نزند؛ حتی شاید همان‌هایی که دوستت دارند، نفهمند چرا این کار را کردی. در بخشی از کتاب، نویسنده درباره امام حسن علیه‌السلام تعبیری دارد که شاید تمام کتاب را بتوان در همان یک جمله خلاصه کرد: «من معتقدم امام حسن مجتبی شجاع‌ترین چهره تاریخ اسلام است.» این جمله، اگر فقط از کنارش رد شویم، شاید عجیب باشد. مگر نه اینکه نام امام حسین علیه‌السلام با کربلا و عاشورا و آن ایستادگی بی‌نظیر گره خورده است؟ پس این شجاعتِ امام حسن کجای ماجراست؟
کتاب درست همین‌جا دست روی نقطه‌ای می‌گذارد که ما کمتر دیده‌ایم؛ شجاعتِ تصمیمی که ممکن است هزینه‌اش از شمشیر کشیدن بیشتر باشد؛ تصمیمی که آدم باید برای مصلحتی بزرگ‌تر، حتی از آبرو و محبوبیت خودش بگذرد. در روایت کتاب، امام حسن علیه‌السلام کسی نیست که «دست از مبارزه کشیده» باشد؛ اتفاقا مسئله بر سر این است که مبارزه را باید درست فهمید. گاهی میدان جنگ است و گاهی میدان، صبر و تدبیر و حفظ نیرو. گاهی باید ایستاد و گاهی باید کاری کرد که اصلِ راه باقی بماند.
اینجا دیگر با دو امام متفاوت روبه‌رو نیستیم؛ با دو مقطع از یک راه روبه‌رو هستیم. و شاید به همین دلیل است که عنوان کتاب، «دو امام مجاهد» است؛ نه «امام صلح» و «امام قیام». این دو، پیش از آنکه دو شیوه متفاوت باشند، دو مجاهدند. کتاب البته فقط برای پاسخ دادن به یک سوال تاریخی نوشته نشده است. خواننده را وادار می‌کند به خودِ مفهوم «مبارزه» دوباره فکر کند؛ به اینکه آیا هر حرکت پرسر و صدایی الزاما مبارزه است؟ آیا هر سکوتی نشانه عقب‌نشینی است؟ و آیا همیشه باید آن کاری را انتخاب کرد که دیگران راحت‌تر بفهمند؟
شاید مهم‌ترین چیزی که «دو امام مجاهد» بعد از چند دهه هنوز برای خواننده امروز دارد، همین باشد که تاریخ اهل‌بیت علیهم‌السلام را نمی‌شود با چند برچسب ساده خواند. صلح، اگر برای حفظ جبهه حق باشد، می‌تواند ادامه مبارزه باشد. قیام، اگر در ادامه همان مسیر باشد، چیزی جدا از آن نیست. و آنچه این دو را به هم وصل می‌کند، هدف است.
این کتاب را می‌شود درباره امام حسن و امام حسین علیهم‌السلام خواند، اما بعید است بعد از تمام شدنش فقط درباره آنها فکر کنیم. چون کتاب آرام‌آرام سوال را از تاریخ بیرون می‌کشد و جلوی خودمان می‌گذارد و می‌پرسد: «اگر روزی نوبت انتخاب ما باشد، از کجا بفهمیم شجاعت، این بار، شبیه ایستادن است یا شبیه صبر کردن؟» و ارزش «دو امام مجاهد» دقیقا همین‌جاست؛ در اینکه اجازه نمی‌دهد خیلی زود قضاوت کنیم. چون ما به عنوان مخاطب قرار نیست فقط بدانیم امام حسن علیه‌السلام چه کرد و امام حسین علیه‌السلام چگونه بود؛ قرار است بفهمیم چرا هر دو، با وجود تفاوت صحنه و شیوه، در یک مسیر ایستاده بودند. و این، برای کتابی که بیش از نیم قرن از شکل‌گیری گفتارهایش گذشته، اتفاق کمی نیست.
شاید تمام کتاب را بتوان در همان یک جمله خلاصه کرد: «من معتقدم امام حسن مجتبی شجاع‌ترین چهره تاریخ اسلام است.» این جمله، اگر فقط از کنارش رد شویم، شاید عجیب باشد. مگر نه اینکه نام امام حسین علیه‌السلام با کربلا و عاشورا و آن ایستادگی بی‌نظیر گره خورده است؟ پس این شجاعتِ امام حسن کجای ماجراست؟
نخستین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، ۱۴ آبان سال ۱۳۶۶ در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار شد.
سیستان و بلوچستان - غلامحسین لک‌زائیان‌پور نویسنده و شاعر گفت: برگزاری نمایشگاه کتاب سیستان‌وبلوچستان شرایطی را فراهم می‌کند تا نویسندگان بومی بتوانند آثار خود را عرضه کنند و جامعه با فعالیت‌های آنها آشنا شود.
فارس - مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان فارس، گفت: در روزهای ۱۸ و ۱۹ مهرماه، ورود به مجموعه حافظیه برای تمامی سفیر ارجانان و میهمانان رایگان خواهد بود.
خراسان رضوی - دختر غلامرضا قدسی، شاعر خراسانی گفت: تکریم مشاهیر و مفاخر فرهنگ و هنر و ادب، فراتر از نام‌گذاری مکان‌ها بتواند با ورود اندیشه‌ها و آثار به کتاب‌های درسی مدارس، دانشگاه‌ها، پژوهش‌ها و پایان‌نامه‌ها ادامه یابد تا الگوسازی از مفاخر، هویت ملی نسل نو را بارور سازد.
هرمزگان - استان هرمزگان قرن‌ها در محل تلاقی فرهنگ‌ها، راه‌های دریایی، تجارت، مهاجرت، زبان‌ها و آیین‌ها، زیسته است از این رو تدوین «دانشنامه هرمزگان» گامی برای صیانت از هویت، تاریخ و میراث فرهنگی جنوب ایران است.
محمدرضا شجریان صاحب یکی از ماندگارترین صداهای موسیقی ایران درباره شعر، موسیقی، آموزش و مسیر تحول آواز ایرانی دیدگاه‌های مشخص و گاه انتقادی داشت.
گارسِس با توجه به اینکه در روزگارِ ما رسانه‌ها، مقاله‌هایِ روان‌شناسانه، پژوهش‌هایِ دانشگاهی و... مدام درباره‌ی سودهایِ دوستی که مانند نوشدارویی جادویی می‌تواند تنهایی و بی‌قراریِ انسان را درمان کند، و به سلامتِ ذهن و روانِ انسان کمک کند می‌پردازند، باور دارد که جدا از جنبه‌ی شفابخشی که دوستی دارد، مسأله، درمان بودنِ آن نیست، مسأله بودنِ آن است.
علی نیکویی نوشت:مرگ در جهان‌بینی زرتشتیِ دورهٔ ساسانی پایان کامل انسان نیست، بلکه آغاز مرحله‌ای تازه در سرنوشت اوست. آنچه با مرگ دگرگون می‌شود وضعیت انسان در جهان مادی است؛ اما روان از میان نمی‌رود و وارد مسیری مرحله‌مند می‌شود که در صورت‌بندی‌های متأخر زرتشتی از دورهٔ نخست پس از مرگ به‌سوی داوری و تعیین جایگاه اخروی ادامه می‌یابد؛ بنابراین مرگ نه گسستی بی‌معنا، بلکه گذار از یک وضعیت هستی‌شناختی به وضعیت دیگر است.
نارینه آبگاریان در «سه سیب از آسمان افتاد» تلاش کرده به انسان امروز یادآوری کند که هویت و اتکای به آن، راهی برای عبور انسان از ورطه دشواری‌هاست.
بازار مواد اولیه صنعت چاپ و نشر روزهای باثباتی را پشت سر نمی‌گذارد؛ از کاغذ و مقوا گرفته تا مرکب، قیمت‌ها در سطوحی قرار گرفته‌اند که محاسبه هزینه نهایی تولید کتاب را برای ناشران و چاپخانه‌ها دشوار کرده است.
بر اساس گزارش‌های اختصاصی مجله علمی نیچر، اعلام جوایز نوبل علمی ۲۰۲۶ بار دیگر نگاه محافل دانشگاهی و ناشران حوزه ترویج علم را به سوی مرزهای دانش کشاند؛ رویدادی که با تقدیر از کنترل نوری نورون‌ها، شکار نوترینوهای اعماق کیهان و معمای دست‌سانی مولکول‌ها، سرفصل‌های تازه‌ای به تاریخ مکتوب علم افزود.
آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.
رمان «همسر شوهرم» تازه‌ترین اثر آلیس فینی، نویسنده‌ی «سنگ کاغذ قیچی»، خواننده را با ورود زنی غریبه به خانه‌ای آشنا روبه‌رو می‌کند؛ زنی که ادعا می‌شود همسر واقعی مرد خانه است. نشر نون این تریلر روان‌شناختی را با ترجمه‌ی سحر قدیمی منتشر کرده است.
مازندران - ۳ کتاب از هنرمند پیشکسوت مازندرانی، با جان‌مایه‌هایی از فرهنگ، هنر، فلسفه و عرفان در بابلسر رونمایی شد.
خوزستان-کتاب «برسد به دست باران»، مجموعه‌ای از نامه‌های کودکان و نوجوانان خوزستانی در دو دوره مهرواره ادبی خوزستان است.
هرمزگان - دبیر انجمن شعر بانوان بندرعباس گفت: مثنوی، روایت سفر انسان از خویشتن محدود به حقیقت خویشتن است.
کرمان- شبی با شعر و خوشنویسی در کرمان به نام «لیلی» رقم خورد؛ نامی که از روایت نظامی گنجوی تا شعر مولانا، جامی و دیگر شاعران فارسی‌زبان، قرن‌ها در ادبیات فارسی ماندگار شده است.
سیستان و بلوچستان- بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب سیستان و بلوچستان که از ۱۲ تا ۱۸ مهرماه در دو نوبت صبح و عصر در محل نمایشگاه‌های دائمی بین‌المللی زاهدان برپاست، همه‌روزه میزبان حضور پرشور دانش‌آموزان و دانشجویان استان است.
سیستان و بلوچستان-نماینده ولی‌فقیه در سیستان و بلوچستان و امام جمعه زاهدان با حضور در بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب زاهدان، با اشاره به استقبال گسترده مردم و فروش قابل توجه کتاب‌ها، بر ضرورت نهادینه‌کردن فرهنگ کتابخوانی در میان خانواده‌ها و نسل جدید تأکید کرد.
کولاکوفسکی در این کتاب به خواننده نمی‌گوید چگونه صادق‌تر، خوشبخت‌تر یا باوفاتر باشد، بلکه نشان می‌دهد که پشت هرکدام از این کلمه‌های آشنا، پیچیدگی‌هایی نهفته است که ارزش توقف و تأمل دارد.
سهراب سپهری، «سالک مدرنی» که واژگان را به رنگ‌های اشراق پیوند زد، مسیری را از «مرگ رنگ» تا «ما هیچ، ما نگاه» پیمود تا به مواجهه‌ای بی‌واسطه با هستی برسد. در این گفت‌وگو با سروش دباغ، از پیوند میان جسمانیت واژگان و بوم نقاشی سهراب می‌گوییم، ردپای سفرهای شرق دور را در ایماژهای بکر او می‌جوییم و در نهایت به یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط نقد ادبی می‌پردازیم: آیا سهراب در سلوک اگزیستانسیال خود، از درد انسان انضمامی و دغدغه‌های اجتماعی غافل بود؟
خوزستان- کتاب «سفر به گلپایگان» نوشته عبدالرحیم سوارنژاد، نویسنده خوزستانی منتشر شد.
مهرشاد کاظمی گفت: گاهی یک توصیف کوتاه از یک بازار یا محله، اطلاعاتی درباره زندگی اجتماعی مردم به ما می‌دهد که در اسناد رسمی کمتر دیده می‌شود. به همین دلیل، یکی از تلاش‌های من در این کتاب این بوده که فقط تهرانِ دربار و کاخ را نبینیم، بلکه تهرانِ مردم و زندگی روزمره را نیز از میان این روایت‌ها استخراج کنیم.
گلستان- شاید ۱۰ سال، زمانِ کوتاهی برای تدوینِ تاریخِ یک سرزمین باشد، اما برای پروژه پژوهشی چون «دانشنامه گلستان» که باهدف احیای فرهنگ بومی پا به عرصه ظهور گذاشت عمری پُر از تجربه است. رحمت‌الله رجایی سرپرست این مجموعه، از مسیرهای طی شده، افق‌های پیش‌رو و اقدامات و چشم‌انداز دیجیتال این اثر مرجع می‌گوید.
ایرح افشار نامه‌نگاری‌های مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر اغلب نامه‌های رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگ‌دوست پُرکار روزگار برجای‌مانده که بازتاب‌دهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.
کهگیلویه‌وبویراحمد- شاهنامه در میان ایلات و عشایر کهگیلویه‌وبویراحمد، بخشی از شیوه زندگی، حافظه فرهنگی و حتی مناسبات اجتماعی آنان به شمار می‌رود. شاهنامه‌خوانی، به امانت بردن باسوادها برای خواندن ابیات فردوسی، بازتاب خرد، سلحشوری، دادگری و پایمردی شخصیت‌های شاهنامه در زندگی مردان و زنان ایل، همه و همه، این اثر حماسی در گذر سده‌ها را چنان با زیست عشایری درآمیخته که گویی بخشی از آن، در سیاه‌چادرهای زاگرس روایت شده است.
ایلام- پانزدهم مهر، شصتمین سال فعالیت کتابخانه‌های سیار روستایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است. کتابخانه‌هایی که از پیچ‌وخم جاده‌ها گذشتند تا به رویاهای کودکان روستایی رنگ واقعیت بزنند.
رحمت‌الله فتاحی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد درباره شخصیت و کارنامه علمی نوش‌افرین انصاری نوشت: ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری این بانوی نازنین، استاد انصاری در عرصه‌های گوناگون آنچنان بی‌همتاست که مایه افتخار ایران و ایرانی است.
سیستان و بلوچستان - نشست روز شعر و ادبیات سیستان و بلوچستان با حضور جمعی از مسئولان، اهل قلم و علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی، در حاشیه بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب زاهدان برگزار شد. در این مراسم از پیشکسوتان عرصه شعر و ادبیات تجلیل و از چند عنوان کتاب جدید رونمایی شد.
گلستان- نشستی با محوریت کتاب «چه زشت خوشگلی»، اثر دیوید سداریس، با حضور فرناز رضاپور مترجم کتاب و ناشر، همراه با آیین رونمایی در کتاب‌فروشی سرزمین کتاب در گرگان برگزار می‌شود.
همدان - معاون فرهنگی و رسانه‌ای اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان از ارسال ۴۰۳ اثر به دبیرخانه ششمین دوره جایزه قلم هگمتانه (انتخاب کتاب سال استان) خبر داد.