روش‌هایی برای پیدا کردن ردپای هوش مصنوعی در رمان‌های ترجمه‌شده
ورود بی‌سروصدای هوش مصنوعی به بازار کتاب‌های ترجمه‌شده، زنگ خطری جدی برای علاقه‌مندان به ادبیات به صدا درآورده است؛ بازاری که این روزها پر شده از ترجمه‌های سرهم‌بندی‌شده‌ای که پشت نقاب آثار حرفه‌ای انسانی پنهان می‌شوند. اگر اینترنتی کتاب می‌خرید، بیش از هر زمان دیگری باید چشم‌هایتان را باز کنید تا فریب این رمان‌های تقلبی را نخورید.
سرویس بین‌الملل سفیر ارجان ایران(سفیر ارجان)- الهه شمس: فروشگاه‌های آنلاین، از جمله غول‌هایی مثل آمازون، بی‌آنکه بخواهند به پاتوقی برای تاخت‌وتاز این ترجمه‌های قلابی تبدیل شده‌اند. ترجمه یک اثر ادبی فاخر، حاصل ماه‌ها و گاه سال‌ها دودچراغ خوردن، پژوهش در لایه‌های پنهان زبان و وسواس‌های زیباشناختی یک مترجم کارکشته است. اما نرم‌افزارهای خودکار، تنها در چند دقیقه صدها صفحه را زیر چرخ‌دنده‌های خود له می‌کنند و تحویل خواننده می‌دهند. خطر دیگر کجاست؟ هوش مصنوعی از نظر فکری خنثی نیست؛ این ابزارها هنگام رویارویی با متون دوران استعمار، نه‌تنها متوجه ریزه‌کاری‌های زبانی نمی‌شوند، بلکه کلیشه‌های کهنه نژادی را بی‌هیچ تاملی بازتولید می‌کنند.
تجربه یکی از استادان ترجمه دانشگاه لیدز خواندنی است: او رمانی از ژول ورن را به امید خواندن بازآفرینی نوینی به زبان انگلیسی خرید؛ کتابی که ادعا می‌کرد «برای سلیقه روز» تدوین شده است. اما تنها سه دقیقه ورق زدن کافی بود تا متوجه فریب شود. لحن متن هیچ ربطی به زبان امروز نداشت و درست مثل ترجمه‌های خاک‌گرفته سال ۱۸۷۷ میلادی بود؛ متنی شلخته و غیراستاندارد که با دستپاچگی ترجمه ماشینی شده بود.
این هجوم فله‌ای، هنر اصیل ترجمه را به حاشیه می‌راند و خوانندگان را با متونی بی‌رمق تنها می‌گذارد. مترجمان کاربلد با نوشتن پیشگفتارهای روشنگر و ثبت شناسنامه روشن برای متن، نقش انسانی خود را پررنگ‌تر می‌کنند؛ اما در سوی دیگر میدان، این خواننده است که باید الفبای شناسایی این نسخه‌های قلابی را یاد بگیرد. اگر نمی‌خواهید بابت یک متن خامِ ماشینی پول پرداخت کنید، به این هشت نشانه مشکوک دقت کنید:
جلد کتاب همه چیز را لو می‌دهد: به ظاهر اثر دقت کنید. طراحی جلدهای ماشینی معمولاً خام‌دستانه و کلیشه‌ای هستند، زیرا احتمالاً طراح آن نیز یک الگوریتم هوش مصنوعی بوده است نه یک گرافیست.
طعمه‌های راحت؛ نویسندگان نامدار و درگذشته: نام نویسنده کتاب معمولاً غول‌هایی چون فئودور داستایفسکی یا نیکولو ماکیاولی است. این نویسندگان دهه‌هاست از دنیا رفته‌اند و قانون حق نشر درباره‌شان اجرا نمی‌شود. متن انگلیسی آثار آن‌ها رایگان در فضاهایی چون «پروژه گوتنبرگ» هست و کپی کردنشان زحمتی ندارد.
انتخاب عنوان‌های دم‌دستی یا گمنام: کتاب یا شاهکاری بیش‌ازحد مشهور مانند گوژپشت نوتردام است، یا اثری فراموش‌شده از نویسنده‌ای سرشناس که کمتر کسی نسخه چاپی معتبرش را خوانده است.
مترجم نامرئی؛ روحی در اینترنت: نام مترجم را جست‌وجو کنید. اگر هیچ سایت، رزومه، تصویر، صفحه دانشگاهی یا اثر معتبری از او در فضای وب وجود ندارد، با یک نام ساختگی روبه‌رو هستید.
غیبت ناشر و شناسنامه معتبر: کتاب‌ها معمولاً توسط ناشران معتبر منتشر نشده‌اند، بلکه در بسترهای خودناشری و بدون نظارت ویراستار و ناظر چاپ عرضه می‌شوند.
کارنامه نجومی در کوتاه‌مدت: اگر به فهرست کتاب‌های این مترجم نگاهی بیندازید، متوجه انتشار انبوهی از عناوین تازه در یکی دو سال اخیر خواهید شد؛ رکوردی که برای یک انسان ناممکن است.
مترجم همه‌فن‌حریفِ زبان‌های دشوار: اگر این مترجم ناشناس هم‌زمان از زبان‌های فرانسوی، روسی، آلمانی و حتی ایتالیایی سده‌های میانه ترجمه منتشر کرده است، در اصالت کار او شک کنید.
ورق زدن نمونه رایگان: حتماً قبل از خرید، چند صفحه ابتدایی را آنلاین نگاه کنید. غیبت فرورفتگی اول پاراگراف‌ها، اشکالات فاحش در صفحه‌آرایی، و نثر بی‌روح و مصنوعی در همان پاراگراف اول نشان می‌دهد با یک ماشین بی‌احساس طرف هستید.
فارس- کتاب «سید درویش‌علی؛ جستاری در احوال و کرامات»، نوشته غلامرضا سلیمی، شاعر، نویسنده، پژوهشگر و مدرس بواناتی از سوی انتشارات «نویسندگان پارس» روانه بازار نشر شد.
اصفهان- صادق هدایت اصفهان را ترک کرد، اما انگار چیزی از او در آتشگاه ماند؛ جمله‌ای کوتاه در پایان «اصفهان نصف جهان» که پرسشی بزرگ پیش می‌کشد: چه رازی در این ویرانه باستانی بود که به بخشی از هستی نویسنده گره خورد؟
ورود بی‌سروصدای هوش مصنوعی به بازار کتاب‌های ترجمه‌شده، زنگ خطری جدی برای علاقه‌مندان به ادبیات به صدا درآورده است؛ بازاری که این روزها پر شده از ترجمه‌های سرهم‌بندی‌شده‌ای که پشت نقاب آثار حرفه‌ای انسانی پنهان می‌شوند. اگر اینترنتی کتاب می‌خرید، بیش از هر زمان دیگری باید چشم‌هایتان را باز کنید تا فریب این رمان‌های تقلبی را نخورید.
با انتشار آثار کلیدی ناتسومه سوسه‌کی از سوی نشر فرهنگ معاصر، مسیر تحول نویسنده پیشرو ژاپن برای خواننده فارسی‌زبان هموار شده است. رمان‌های «بوچان» و «سانشیرو» دو اثر کلاسیک هستند که دو زاویه‌ی متفاوت برای دیدن جامعه‌ای در حال تغییر را بررسی می‌کنند. در این مطلب، به بررسی تضادهای شخصیتی قهرمانان سوسه‌کی و جایگاه این آثار در ادبیات مدرن ژاپن می‌پردازیم.
هرمزگان - به مناسبت روز عصای سفید، برنامه‌هایی برای روایت توانمندی نابینایان با زبان کتاب، هنر و خلاقیت در کتابخانه علامه طباطبائی بندرعباس برگزار شد.
شکر بیگی، استاد دانشگاه و تحلیل‌گر اجتماعی معتقد است: اگر بخواهیم یک تحلیل جامعه‌شناسی مبتنی بر داده‌های کشور ایران را بدهیم به نظر می‌رسد اینکه بگوییم کتابخوانی مخصوص قشر ثروتمند شده، کاملا درست نیست یا همه ماجرا نیست.
خراسان رضوی - مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان رضوی گفت: خانه شاهنامه در روستای «پاژ»، زادگاه فردوسی راه‌اندازی خواهد شد.
نظرسنجی تازه آژانس امور فرهنگی ژاپن نشان می‌دهد در عصری که کیبوردها و نمایشگرها جای قلم و کاغذ را گرفته‌اند، اکثریت جامعه همچنان بر اهمیتِ لمس جوهر روی کاغذ تاکید دارند. این گزارش تایید می‌کند که حتی با کاهش فرصت‌های نوشتن، پیوند میان دست و کلمه همچنان راهی بی‌بدیل برای ابراز احساسات و هویت انسانی باقی مانده است.
استیون کینگ، سلطان بی‌چون‌وچرای وحشت مدرن، استاد تبدیل روزمره‌ترین قاب‌های زندگی واقعی به هراس‌انگیزترین کابوس‌های ادبی است. اما شاید برایتان جالب باشد که پشت پرده یکی از تاریک‌ترین داستان‌های معامله با شیطان در مجموعه «تاریکی مطلق، بی ستاره»، دستفروشی دوره‌گرد و ساده است که در کنار حصار فرودگاه ایستاده.
حسین انتظامی با رأی قاطع اعضای مجمع رسانه‌ها (مجرس) به‌عنوان دبیرکل این تشکل تازه‌تأسیس انتخاب شد.
سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران به بررسی ۶ فیلم استنلی کوبریک، فیلمساز مهم سینما از دیدگاه فلسفی با عنوان «کوبریک و سینمای ماشین‌ها: از ماشین میل‌گر تا دستگاه اسارت» می پردازد.
زنجان- یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان در سایه تخفیف‌های ۳۰ درصدی و استقبال پرشور اهالی کتاب، با فروش بیش از ۱۵ هزار جلد کتاب و ثبت رقمی نزدیک به ۵ میلیارد تومان، رکوردی تازه ثبت کرد.
زنجان- ششمین روز از یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان با گرامیداشت فرهنگ و تاریخ باشکوه سلطانیه، رونمایی از آثار پژوهشی معماری و فیلم‌نامه‌نویسی، برگزاری عصر شعر و حضور پرشور اهالی قلم، به یکی از پرمخاطب‌ترین و پویاترین روزهای این رویداد بزرگ فرهنگی تبدیل شد.
زنجان- در روزگارِ تنیده در عطر کتاب و اندیشه، عصر شعر «زنگان» و آیین تجلیل از پیشکسوتان ادبیات این دیار، هم‌زمان با یازدهمین نمایشگاه سراسری کتاب ناشران ایران در زنجان، محفلی از جنس مهر و واژه آفرید.
زنجان- در پی استقبال اقشار مختلف مردم از یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان، دبیر اجرایی این رویداد از افزایش ساعت بازدید در روز جمعه و تمدید یک‌روزه نمایشگاه تا پایان روز شنبه خبر داد.
رادیو نمایش در نمایش رادیویی «از دو که حرف می‌زنم، از چه حرف می‌زنم؟» به سراغ زندگی هاروکی موراکامی، رمان‌نویس سرشناس ژاپنی، رفته است؛ نویسنده‌ای که دویدن را به بخشی از زندگی خود تبدیل کرد و میان تنهایی، استقامت و استمرار در دویدن و نوشتن، پیوندی معنادار یافت.
کتاب «ملاقات کارگردان با فیلم‌نامه» راهنمایی برای شناخت بهتر فیلم‌نامه و تبدیل آن به اثری دیدنی است.
دبیر اجرایی یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان از تمدید یک روزه این رویداد خبر داد. بنابراین این نمایشگاه در روز شنبه ۲۵ مهر (۱۴۰۵) نیز به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
کتابخانه آمریکایی‌ها که سال ۱۳۳۰ در خیابان شاه‌آباد(جمهوری فعلی)، روبه‌روی کافه نادری فعالیت می‌کرد و چهره‌ای جدید به دیپلماسی فرهنگی غرب در ایران داده بود.
کتاب «رازهای خواندنی‌ها: علی‌اصغر امیرانی به روایت اسناد» به قلم توران منصوری و محسن سعید، اثری روشنگر، بی‌طرف و سرشار از فاکت‌های دست‌اول تاریخی است. این اثر فراتر از بازگویی زندگی یک روزنامه‌نگار، به کالبدشکافی مکانیسم بقا در فضای بسته سیاسی، مناسبات میان مطبوعات زرد و جدی، و شیوه‌های فریب افکار عمومی به دست کانون‌های قدرت می‌پردازد.
مریم حسینی، پژوهشگر نقد ادبی و متن‌پژوهی، کتاب «مکتب‌های ادبی» رضا سیدحسینی را «سنگ‌بنای مکتب‌های ادبی در ایران» خواند و گفت: «هر محقق این عرصه بدون مطالعهٔ آن نمی‌تواند اثری ارزشمند ارائه دهد.» او با ستایش از تسلط مترجمی سیدحسینی و ترجمه‌هایش از مالرو، سارتر، کامو و بالزاک، دو خلأ کتاب را نبود مدرنیسم و پسامدرنیسم و ناهم‌توازنی حجم فصل‌ها دانست.
کتاب «یادگار نیک» بازتاب بخشی از کوشش‌های جامعه زرتشتی در پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران و یزد و نشان‌دهنده پیوند و همسویی فرهنگی و اجتماعی زرتشتیان و مسلمانان یزد است. «یادگار نیک» همان یاد و خاطره‌ها، بو و مزه‌ها، دیده‌ها، شنیده‌ها و نام‌هایی که بودند و رفتند را به ما یادآوری می‌کند.
خراسان‌رضوی- سیدحسین خدیوجم نویسنده، مترجم، محقق و غزالی‌پژوه، به کتاب بسیار علاقه داشت زیرا راه‌یافتن به کتابخانه ملی ایران و شغل کتابداری را یکی از رویاهای خود می‌دانست.
ایلام- مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ایلام، از ارسال ۱۳۵ عنوان کتاب هشتمین دوره جایزه کتاب سال استان برای داوری و ارزیابی به خانه کتاب و ادبیات ایران، خبر داد.
آیین گرامیداشت یک‌صدمین زادروز «رضا سیّدحسینی»، مترجم و فرهنگ‌نگار فقید، سه‌شنبه ۲۱ مهر با هم‌کاری انتشارات سروش در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی برگزار شد. مهشید نونهالی او را «یک دنیا عشق به فرهنگ این سرزمین» خواند، سیّدعلی آل‌داود از هم‌کاری‌اش در «فرهنگ آثار» گفت، مهدی فیروزان از دیدارش در نمایشگاه کتاب ۱۳۶۴ یاد کرد و احمد مسجدجامعی او را «فرزند رنج و تواضع» دانست. در پایان مستندی از مهرداد دفتری پخش شد.
کتاب «از آغاز تا پایان تمدن بابل» روایتی است از سفری تاریخی؛ از تولد بابل در کنار فرات تا دوران اقتدار پادشاهانی چون حمورابی و نبوکدنصر دوم، از نبردهای خونین با ایلام و آشور تا فتح ناگهانی‌اش به دست کوروش بزرگ.
پیروز مجتهدزاده، چهره‌ناخته شده جغرافیای سیاسی و استاد شاخص مطالعات خلیج‌فارس، پس از دوره‌ای بیماری در ۸۱ سالگی در لندن درگذشت.
زنجان - دبیر اجرایی یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان از تمدید ساعت بازدید تا ساعت ۲۲ در روزهای پایانی نمایشگاه خبر داد و از استقبال کم‌نظیر شهروندان و پویش‌های فرهنگی تجلیل کرد.
لرستان - مدیرکل کتابخانه‌های عمومی لرستان گفت: مجموعه‌ای شامل ۱۰ هزار عنوان کتاب صوتی به منابع بخش نابینایان کتابخانه مرکزی استان افزوده شد.