از تهران تا غزه و لبنان؛ روایت عراقچی از خسارات زیست‌محیطی جنگ
وزیر امور خارجه ایران با هشدار درباره پیامدهای بلندمدت حملات نظامی بر محیط‌زیست، خواستار تقویت سازوکارهای حقوقی بین‌المللی برای مستندسازی خسارات، جبران آسیب‌ها و پاسخگو کردن عاملان تخریب شد. سید عباس عراقچی همچنین از گفت‌وگوها برای شناسایی اکوساید به‌عنوان جرمی مستقل در سطح بین‌المللی حمایت کرد.
وزیر امور خارجه ایران با هشدار درباره پیامدهای بلندمدت حملات نظامی بر محیط‌زیست، خواستار تقویت سازوکارهای حقوقی بین‌المللی برای مستندسازی خسارات، جبران آسیب‌ها و پاسخگو کردن عاملان تخریب شد. سید عباس عراقچی همچنین از گفت‌وگوها برای شناسایی اکوساید به‌عنوان جرمی مستقل در سطح بین‌المللی حمایت کرد.
سفیر ارجان- گروه سیاسی: عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، صبح امروز در همایش بین‌المللی «اکوساید؛ جنایت جنگی خاموش» با تأکید بر پیوند میان تخریب محیط‌زیست، سلامت عمومی، امنیت غذایی و صلح بین‌المللی، خواستار افزایش مسئولیت‌پذیری دولت‌ها و تقویت سازوکارهای حقوقی برای مقابله با تخریب گسترده طبیعت در جریان مخاصمات مسلحانه شد.
عراقچی با بیان اینکه محیط‌زیست نباید قربانی خاموش جنگ باشد، تأکید کرد آثار حملات نظامی تنها به تلفات انسانی و تخریب زیرساخت‌ها محدود نمی‌شود و آلودگی آب، خاک و هوا، نابودی جنگل‌ها و آسیب به منابع طبیعی می‌تواند سال‌ها پس از پایان درگیری‌ها ادامه پیدا کند.
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به تحولات غزه، لبنان و ایران گفت حملات نظامی علاوه بر خسارات انسانی و اقتصادی، آثار عمیق و گاه ماندگاری بر محیط‌زیست بر جای گذاشته‌اند.
او با اشاره به وضعیت غزه، از آسیب به شبکه‌های آب و فاضلاب، سامانه‌های مدیریت پسماند، منابع آب و خاک و ایجاد حجم گسترده‌ای از آوار و مواد بالقوه خطرناک سخن گفت و تأکید کرد پیامدهای این وضعیت ممکن است برای دهه‌ها بر زندگی مردم فلسطین باقی بماند.
عراقچی همچنین با اشاره به آتش‌سوزی‌ها و تخریب جنگل‌ها و اراضی کشاورزی در لبنان، پیامدهای حمله به مخازن نفتی و آلودگی سواحل این کشور را یادآور شد.
وی درباره ایران نیز اظهار کرد حملات به تأسیسات نفتی، پالایشگاهی و انرژی، خطرات جدی زیست‌محیطی ایجاد کرده است. به گفته وزیر امور خارجه، انتشار ترکیبات خطرناک ناشی از آتش‌سوزی‌های نفتی می‌تواند آلودگی را از هوا به خاک و منابع آب منتقل کند و حتی زنجیره غذایی را تحت تأثیر قرار دهد.
عراقچی با تأکید بر ضرورت پاسخگویی عاملان تخریب گسترده محیط‌زیست گفت هیچ دولت، نهاد یا بازیگری نباید خود را فراتر از مسئولیت‌های بین‌المللی بداند.
او اعلام کرد جمهوری اسلامی ایران از گفت‌وگوهای حقوقی و کارشناسی برای تقویت حمایت بین‌المللی از محیط‌زیست، از جمله بررسی شناسایی اکوساید به‌عنوان جرمی مستقل در سطح بین‌المللی، حمایت می‌کند.
وزیر امور خارجه همچنین بر ضرورت رعایت حقوق بین‌الملل بشردوستانه، از جمله اصول تفکیک و تناسب، و توجه به آثار مستقیم، غیرمستقیم و بلندمدت عملیات نظامی بر محیط‌زیست تأکید کرد.
عراقچی مستندسازی مستقل خسارات، ارزیابی علمی پیامدهای بلندمدت و فراهم‌کردن امکان جبران خسارت و بازسازی مناطق آسیب‌دیده را از ضرورت‌های مواجهه بین‌المللی با پیامدهای زیست‌محیطی جنگ دانست. هیچ دولت، نهاد یا بازیگری نباید خود را فراتر از مسئولیت های بین المللی بداند. تخریب های گسترده اکوسیستم ها، نابودی زیستگاه ها، آلوده سازی آب و خاک و وارد آمدن آسیب های شدید و پایدار به محیط زیست باید با سازوکارهای موثر پیشگیری، مستند سازی، جبران خسارت و پاسخگویی مواجه شود. در همین چارچوب، جمهوری اسلامی ایران از گفتگوهای حقوقی و کارشناسی برای راه های تقویت حمایت بین المللی از محیط زیست، ازجمله بحث درباره شناسایی اکوساید به عنوان یک جرم مستقل بین المللی حمایت می کند.
رئیس دستگاه دیپلماسی ایران با انتقاد از آنچه استانداردهای دوگانه در حوزه محیط‌زیست خواند، تأکید کرد حفاظت از طبیعت نباید به امتیازی برای برخی کشورها و تعهدی برای دیگران تبدیل شود.
او همچنین خواستار بررسی آثار انسانی و زیست‌محیطی اقدامات یکجانبه قهری و محدودیت‌هایی شد که به گفته وی، دسترسی کشورها به منابع مالی، فناوری و تجهیزات ضروری برای مدیریت بحران‌های زیست‌محیطی و مقابله با تغییرات اقلیمی را مختل می‌کنند.
عراقچی عدالت زیست‌محیطی را مستلزم دسترسی کشورهای در حال توسعه به فناوری‌های پاک، منابع مالی و ظرفیت‌های علمی مورد نیاز دانست و بر ضرورت اجرای منصفانه، شفاف و بدون تبعیض معیارهای زیست‌محیطی تأکید کرد.
وزیر امور خارجه ایران در ادامه، سه محور را برای تقویت همکاری‌های بین‌المللی پیشنهاد کرد: نخست، تقویت چارچوب‌های حقوقی و تدوین معیارهای روشن برای شناسایی و رسیدگی به موارد تخریب گسترده و شدید محیط‌زیست؛ دوم، ایجاد سازوکارهای علمی و بی‌طرفانه برای مستندسازی خسارات زیست‌محیطی ناشی از جنگ و پیگیری مسئولیت‌های حقوقی و جبران خسارت؛ و سوم، توسعه همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی برای پیشگیری از تخریب طبیعت و بازسازی زیست‌بوم‌های آسیب‌دیده.
عراقچی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت نشست کاپ ۳۱ برای جلب توجه جامعه بین‌المللی به پیامدهای حملات نظامی بر محیط‌زیست و اقلیم کشورها تأکید کرد.
وی در پایان با اعلام آمادگی ایران برای مشارکت در تلاش‌های جمعی جهت تقویت همکاری‌های منطقه‌ای و ارتقای مسئولیت‌پذیری بین‌المللی گفت: «ما نباید اجازه دهیم متجاوزان از زیر بار مسئولیت اقدامات جنایتکارانه خود فرار کنند.»
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در مجمع گفت‌وگوی جهانی 2026 در اندونزی، با انتقاد از عادی شدن جنگ، مداخله و اعمال فشار در روابط بین‌الملل، بر ضرورت بازگرداندن توسعه، کرامت انسانی و عدالت به مرکز توجه تأکید کرد و گفت امنیت پایدار خاورمیانه باید از مسیر گفت‌وگو، همکاری و احترام متقابل کشورهای منطقه دنبال شود.
وزیر خارجه ایران با اشاره به رأی‌گیری امروز شورای امنیت درباره قطعنامه تمدید اسنپ‌بک، خطاب به اعضای آن نوشت: مسئولانه عمل کنید و در کنار دیپلماسی، عدالت و حقوق بین‌الملل بایستید.
حمایت آشکار سه کشور اروپایی از تجاوز نظامی اسرائیل به ایران، مشروعیت آن‌ها را به عنوان مشارکت‌کننده در برجام به چالش کشیده است. عراقچی در نامه‌ای به سازمان ملل تأکید کرد که اروپا دیگر صلاحیت فعال‌سازی مکانیسم ماشه را ندارد و باید در شورای امنیت سلب صلاحیت شود.