تأکید بر حفاظت از میراث پزشکی و گسترش همکاری میان موزه‌های علوم پزشکی کشور
سیزدهمین نشست «سه‌شنبه‌های موزه‌اندیشی» با محوریت نقش موزه‌های علوم پزشکی در حفاظت از میراث علمی و تاریخی ایران برگزار شد و سخنرانان بر ضرورت مستندسازی آثار، توسعه فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی و تقویت همکاری میان موزه‌های تخصصی تأکید کردند.
به گزارش خبرنگار میراث آریا، سیزدهمین نشست از سلسله نشست‌های «سه‌شنبه‌های موزه‌اندیشی» با عنوان «موزه‌های علوم پزشکی؛ روایت میراث ناملموس پزشکی ایران»، روز سه‌شنبه ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵ به همت اداره‌کل موزه‌های معاونت میراث فرهنگی، با حضور جمعی از استادان دانشگاه، مدیران موزه‌های علوم پزشکی و کارشناسان حوزه میراث فرهنگی، به‌صورت حضوری و برخط در سالن جلسات اداره‌کل موزه‌ها برگزار شد.
علی‌اصغر سلیمانی، مدیر موزه تاریخ پزشکی بدیع‌الحکمای دانشگاه علوم پزشکی همدان، در این نشست با اشاره به پیشینه تاریخی پزشکی در همدان و جایگاه این شهر در پرورش پزشکان و اندیشمندان برجسته، به معرفی تجربه‌های این موزه در گردآوری آثار تاریخی، توسعه فعالیت‌های فرهنگی و جذب مخاطب پرداخت.
وی ارتباط مستمر با دانشگاه‌ها، مدارس، انجمن‌های علمی و فرهنگی، فعالان گردشگری و رسانه‌ها را از عوامل مؤثر در معرفی موزه‌ها دانست و اظهار کرد: بهره‌گیری از ظرفیت گروه‌های مختلف اجتماعی و مشارکت مجموعه‌داران خصوصی در اهدای اسناد و تجهیزات تاریخی، نقش مهمی در توسعه مجموعه‌های موزه‌ای و افزایش آگاهی عمومی از میراث پزشکی دارد.
سلیمانی با تأکید بر اهمیت مستندسازی و دیجیتال‌سازی آثار، پیشنهاد تشکیل شورای مشترک موزه‌های علوم پزشکی کشور را مطرح کرد و افزود: شناسایی ظرفیت‌ها و نیازهای مشترک، تبادل اطلاعات و تجربیات، اجرای طرح‌های مشترک و ایجاد درگاهی برای معرفی موزه‌های تخصصی می‌تواند زمینه همکاری مؤثرتر میان این مجموعه‌ها را فراهم کند.
در ادامه، دکتر میلاد آزموده که به نمایندگی از پروفسور ایرج نبی‌پور، مؤسس موزه تاریخ پزشکی خلیج فارس بوشهر، در نشست حضور یافته بود، با معرفی فعالیت‌های این مجموعه به نقش مشارکت پزشکان و خانواده‌های آنان در گردآوری و حفاظت از اسناد و تجهیزات تاریخی پزشکی اشاره کرد.
وی با بیان اینکه موزه تاریخ پزشکی خلیج فارس بیش از هشت هزار و ۵۰۰ شیء را در خود جای داده است، اظهار کرد: موزه‌ها علاوه بر نگهداری آثار، باید روایتگر تاریخچه، کاربرد و تحولات ابزارهای پزشکی باشند تا مخاطبان بتوانند با سیر تحول دانش و شیوه‌های درمانی آشنا شوند.
آزموده همچنین با اشاره به موفقیت‌های این موزه در ارزیابی‌های کمیته ملی موزه‌های ایران، بر ضرورت توجه به دستاوردهای پزشکی معاصر در کنار معرفی پیشینه تاریخی تأکید کرد و افزود: موزه‌های علوم پزشکی می‌توانند با معرفی پزشکان برجسته و پیشرفت‌های علمی، پیوند میان تاریخ پزشکی و دانش امروز را تقویت کنند و به فضایی برای تعامل دانشجویان، پژوهشگران و عموم علاقه‌مندان تبدیل شوند.
معصومه خلج، مدیر موزه آموزش پزشکی بیمارستان امام خمینی(ره)، دیگر سخنران این نشست بود که با مروری بر پیشینه شکل‌گیری آموزش پزشکی نوین در ایران، به نقش این بیمارستان در توسعه آموزش پزشکی و تربیت نسل‌های مختلف پزشکان کشور پرداخت.
وی با اشاره به استفاده از فناوری‌های آموزشی در دهه‌های گذشته، از جمله تجهیزات تصویری و ابزارهای نمایش فرایندهای جراحی، اظهار کرد: گردآوری و نگهداری این تجهیزات در کنار کتاب‌ها، اسناد، ابزارهای قدیمی اتاق عمل و یادگارهای استادان برجسته پزشکی، امکان آشنایی نسل‌های جدید با روند تحول شیوه‌های آموزش پزشکی را فراهم می‌کند.
خلج با بیان اینکه گردآوری تجهیزات تاریخی این مجموعه از سال ۱۳۸۶ آغاز شده است، بر ضرورت حفاظت از میراث آموزشی بیمارستان‌ها، تکمیل مجموعه‌های موزه‌ای و معرفی گسترده‌تر ظرفیت‌های آن‌ها به دانشجویان، پژوهشگران و علاقه‌مندان تأکید کرد.
در بخش پایانی نشست، دکتر فاطمه جالوسیان، دانشیار گروه انگل‌شناسی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران و مسئول روابط عمومی موزه انگل‌شناسی، با اشاره به پیشینه شناخت بیماری‌های انگلی در ایران، پیوند دانش انگل‌شناسی با تاریخ پزشکی، متون کهن و فرهنگ عامه را از ظرفیت‌های مهم روایتگری در موزه‌های تخصصی دانست.
وی با معرفی موزه انگل‌شناسی دانشگاه تهران، به فعالیت‌های این مجموعه در زمینه گردآوری، شناسایی، طبقه‌بندی و نگهداری نمونه‌های علمی اشاره کرد و گفت: موزه‌های تخصصی علاوه بر حفاظت از میراث علمی، می‌توانند با ارائه خدمات پژوهشی و استفاده از شیوه‌های نوین آموزش، نقش مؤثری در انتقال دانش و افزایش آگاهی عمومی داشته باشند.
جالوسیان همچنین بر اهمیت ثبت دقیق اطلاعات نمونه‌ها، مستندسازی منشأ جغرافیایی، حفاظت تخصصی و استفاده از فناوری‌های دیجیتال تأکید کرد و توسعه بانک اطلاعاتی، ایجاد بانک DNA انگل‌ها، گسترش گردشگری
علمی و تقویت تعاملات بین‌المللی را از برنامه‌های آینده موزه انگل‌شناسی دانشگاه تهران برشمرد.
سیزدهمین نشست «سه‌شنبه‌های موزه‌اندیشی» با طرح تجربه‌ها و پیشنهادهایی در زمینه حفاظت از میراث پزشکی، توسعه مشارکت‌های علمی و مردمی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و تقویت ارتباط میان موزه‌های تخصصی همراه بود؛ موضوعاتی که می‌توانند در حفظ و معرفی میراث علمی و پزشکی کشور و انتقال آن به نسل‌های آینده نقش مؤثری ایفا کنند.