مردی که بی‌هیاهو بسیار بود
کریم امامی ظاهراً اهل هیاهو نبود اما فرهنگ ایران از آدم‌هایی ساخته شده که الزاماً صدای‌شان بلند نیست. بعضی‌ها آرام کار می‌کنند و وقتی سر بلند می‌کنیم، می‌بینیم در چندین جای این فرهنگ، ردّ دست‌شان مانده است.
سرویس ادبیات سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان) – منیژه صالح‌پناه، منتقد ادبی: بعضی شخصیت‌ها را نمی‌شود با شغل‌شان معرفی کرد. اگر درباره‌ی کریم امامی بگوییم مترجم بود، هنوز چیزی نگفته‌ایم؛ اگر بگوییم ویراستار و روزنامه‌نگار بود، باز هم نه. او شطرنج‌باز بود، فیلم می‌ساخت، عکاسی می‌کرد، نقد هنری می‌نوشت، در شکل‌گیری و اداره‌ی چند نهاد مهم نشر، نقش داشت، از پایه‌گذاران «کتاب امروز» بود و سرانجام به فرهنگ‌نگاری رسید. با این‌همه، شاید عجیب‌ترین ویژگی‌اش این باشد که صاحب چنین کارنامه‌ی پُررنگی، خودش آدمی کم‌هیاهو بود؛ آرام، کم‌حرف، دقیق و دور از نمایش. شاید همین تناقض است که عنوان «آن ساده‌ی بسیار نقش» را چنین برازنده می‌کند.
«شناخت‌نامه‌ی کریم امامی؛ آن ساده‌ی بسیارنقش» به گردآوری و تدوین مهناز مقدسی و زیر نظر گلی امامی، از همان ابتدا تکلیف خود را با یک یادنامه‌ی معمولی روشن می‌کند. گلی امامی در پیش‌گفتار می‌نویسد این کتاب «یادنامه هست و نیست»؛ یادنامه نیست، چون قرار نیست مجموعه‌ای از نوشته‌های پراکنده‌ی دوستان و همکاران مردی از دست‌رفته باشد که تنها به او تقدیم شده‌اند. تفاوت اصلی این کتاب در آن است که بخش عمده و اصلی آن را نوشته‌های خود کریم امامی تشکیل می‌دهد، و این شاید مهم‌ترین تصمیم کتاب باشد: کریم امامی را تا حد امکان از زبان خودش بشناسیم.
مهناز مقدسی نیز در مقدمه‌ی سه‌صفحه‌ای کتاب، تجربه‌ی تدوین این مجموعه را روایت می‌کند؛ اینکه گرچه خود امامی را ندیده اما نوشته‌ها، دست‌خط‌ها، تصاویر، مصاحبه‌ها و گفته‌های او در جریان تدوین، بخشی از کار و زندگی‌اش شده‌اند. حاصل، کتابی‌ست که به‌جای ساختن یک چهره‌ی یک‌دست و رسمی از امامی، قطعات مختلف زندگی و کار او را کنار هم می‌گذارد تا خواننده خودش به تصویری از این شخصیت فرهنگی برسد.
کریم امامی، سال ۱۳۰۹ در کلکته به دنیا آمد و تا دو سالگی در هند زندگی کرد. پدرش در تجارت چای فعالیت داشت و پس از ازدواج، مادرش را به هند برده بود. خانواده بعدتر به شیراز بازگشتند؛ شهری که کودکی و تحصیلات ابتدایی و متوسطه‌ی امامی در آن گذشت. خودش از خانواده‌ای می‌گوید که کتاب و روزنامه می‌خواندند و از کتاب‌هایی که در کودکی کرایه می‌کرد و می‌خواند. علاقه به زبان انگلیسی نیز از همان سال‌ها در او شکل گرفت؛ علاقه‌ای که بعدها به یکی از محورهای اصلی زندگی حرفه‌ای‌اش تبدیل شد.
امامی در دانشکده‌ی ادبیات دانشگاه تهران زبان انگلیسی خواند و سپس با بورسیه دانشگاه به آمریکا رفت و در دانشگاه مینه‌سوتا به تحصیل زبان و ادبیات انگلیسی پرداخت، ولی آنچه پس از بازگشت به ایران اتفاق افتاد، نشان می‌دهد با شخصیتی مواجهیم که حاضر نبود در یک تعریف حرفه‌ای جا بگیرد.
او مدتی در استودیو فیلم گلستان فعالیت کرد و همزمان برای کیهان اینترنشنال به فارسی و انگلیسی می‌نوشت. حتی فرانسه را نیز در حد نیاز آموخت. پیش از این‌ها، شطرنج یکی از علاقه‌های جدی او بود؛ در جوانی قهرمان شطرنج استان فارس شد و علاوه بر بازی، درباره‌ی شطرنج ترجمه و مقاله منتشر کرد. این جزئیات، وقتی کنار مسیر بعدی زندگی‌اش قرار می‌گیرند، یک ویژگی مهم را آشکار می‌کنند: کنجکاوی در کریم امامی به یک حوزه محدود نمی‌شد.
اما ترجمه، شاید جایی باشد که نام کریم امامی برای بخش بزرگی از مخاطبان ادبیات با آن گره خورده است. در روایت خود او، زمانی که در استودیو فیلم گلستان بود، مؤسسه‌ی انتشارات فرانکلین از او برای ترجمه دعوت کرد. نجف دریابندری که آن زمان سرویراستار فرانکلین بود، ترجمه‌ی «با خشم به یاد آر» و نوشته‌های امامی در کیهان اینترنشنال را دیده بود و حاصل این آشنایی، پیشنهاد ترجمه‌ی «گتسبی بزرگ» اثر اف. اسکات فیتزجرالد بود.
این نقطه در زندگی امامی فقط آغاز یک همکاری حرفه‌ای نیست؛ ورود او به یکی از مهم‌ترین جریان‌های نشر مدرن ایران است. او در فرانکلین ابتدا به عنوان ویراستار فعالیت کرد و بعد به مدیریت ادیتوریال رسید. بعدها نیز در حوزه‌های مختلف نشر و مطبوعات به فعالیت ادامه داد؛ از «کتاب امروز» تا انتشارات سروش و بعدتر کتابفروشی و انتشارات زمینه.
در تمام این مسیر، یک ویژگی شخصیتی بارها برجسته می‌شود: دقّت. تصویری که کتاب از امامی به دست می‌دهد، تصویر مردی است آرام، کم‌حرف، کم‌هیاهو و تا حدی درون‌گرا اما در کار خود سخت‌گیر و دقیق. وسواس او در ترجمه و ویرایش، در واقع بخش مهمی از همان شخصیتی است که اجازه نمی‌داد کار، صرفاً به انجام‌شدن برسد؛ باید درست انجام می‌شد.
شاید به همین دلیل است که عکاسی نیز در زندگی او جای خود را پیدا می‌کند. در سفر به ژاپن، دوربین خوبی می‌خرد و این علاقه را جدی‌تر دنبال می‌کند. گلی امامی از «دید عکاسانه» او سخن گفته است؛ تعبیری که فقط درباره‌ی یک علاقه‌ی شخصی نیست. انگار امامی در هر حوزه‌ای که وارد می‌شد، پیش از هر چیز می‌دید؛ با دقت، با حوصله و بی‌شتاب.
این ویژگی سرانجام در فرهنگ‌نگاری نیز خود را نشان می‌دهد.«فرهنگ کیمیا»، فرهنگ فارسی به انگلیسی، یکی دیگر از ایستگاه‌های مسیر اوست؛ کاری که شاید در نگاه نخست با سینما، عکاسی یا شطرنج فاصله داشته باشد اما در عمق خود ادامه‌ی همان دقّت زبانی و وسواس حرفه‌ای است که در ترجمه و ویرایش از او سراغ داریم.
امتیاز مهم «آن ساده‌ی بسیارنقش» این است که نمی‌کوشد این‌همه فعالیت را به یک تصویر قهرمانانه و بی‌نقص تبدیل کند. ساختار کتاب نیز این امکان را فراهم کرده: نوشته‌های خود امامی در کنار روایت‌ها و گفت‌وگوهای دوستان و همکارانش قرار گرفته‌اند و در بخش پیوست‌ها نیز مطالبی از جمله نوشته‌ای درباره‌ی نقدهای هنری او و نمونه‌هایی از ترجمه‌های شعر آمده است. به این ترتیب، خواننده به جای آن‌که یک زندگی‌نامه‌ی خطی و بسته تحویل بگیرد، با مجموعه‌ای از صداها و نشانه‌ها روبه‌رو می‌شود. شاید این همان چیزی باشد که یک «شناخت‌نامه» باید انجام بدهد: نه اینکه به جای خواننده درباره‌ی شخصیت مورد نظر حکم صادر کند، بلکه مواد لازم برای شناختن او را پیش رویش بگذارد.
کریم امامی ظاهراً اهل هیاهو نبود اما فرهنگ ایران از آدم‌هایی ساخته شده که الزاماً صدای‌شان بلند نیست. بعضی‌ها آرام کار می‌کنند و وقتی سر بلند می‌کنیم، می‌بینیم در چندین جای این فرهنگ، ردّ دست‌شان مانده است.«آن ساده‌ی بسیارنقش» روایت همین ردهاست؛ روایت مردی که ساده زیست اما ساده از کنار جهان فرهنگ نگذشت.
کریم امامی ظاهراً اهل هیاهو نبود اما فرهنگ ایران از آدم‌هایی ساخته شده که الزاماً صدای‌شان بلند نیست. بعضی‌ها آرام کار می‌کنند و وقتی سر بلند می‌کنیم، می‌بینیم در چندین جای این فرهنگ، ردّ دست‌شان مانده است.
علیرضا حسن‌زاده، نویسنده «راز عشق فاتح هند» گفت: در افسانه‌های مردم یک شهسوار عاشق است اما در واقعیت تاریخی یک فاتح و جنگاور؛ مردم او را در قصه‌های خود دوباره بازآفریده‌اند تا چهره‌ای دیگر به خود گیرد و کامل‌تر شود.
زنجان - ابراهیم حسنلو شاعر زنجانی، با اشاره به اهمیت برگزاری یازدهمین نمایشگاه کتاب در زنجان گفت: این نمایشگاه می‌تواند بخش مهمی از نیازهای مطالعاتی مخاطبان را پوشش دهد؛ زیرا کتاب‌های عرضه‌شده به حوزه ادبیات محدود نیستند و موضوعاتی مانند مسائل اجتماعی، روان‌شناسی، سیاست و... را نیز در بر می‌گیرند.
همدان - گرامیداشت روز حافظ در همدان برگزار شد و در این مراسم از بازخوانی تأثیرپذیری گوته از حافظ تا نقش فناوری‌های نوین در تحول انسان مورد بازنگری قرار گرفت.
رادیو فرهنگ در بیستم مهرماه، همزمان با یادروز خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، طی ویژه‌برنامه زنده و دوساعته «ققنوس» در استودیو شماره هشت ساختمان شهدای رادیو، از مجموعه صوتی نفیس و فاخر خوانش ۴۹۵ غزل حافظ با صدای استادان برجسته صداپیشگی کشور رونمایی کرد؛ رویدادی که با حضور و سخنان مدیران ارشد رسانه ملی، چهره‌های ماندگار ادبیات، کارشناسان حکمت کهن، هنرمندان و نسل نو همراه شد.
فیلم تئاتر «خانه عروسک: قسمت دوم» به کارگردانی و تهیه کنندگی آشا محرابی در شبکه نمایش خانگی می‌شود.
همزمان با برگزاری چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، انتشارات انجمن سینمای جوانان ایران با عرضه ۱۲ عنوان کتاب، در نمایشگاه کتاب و بخش انتشارات این رویداد حضور دارد.
پنجاه‌ونهمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن» به نقد و بررسی کتاب «بخارای من، ایل من» اثر محمد بهمن‌بیگی، نویسنده و بنیان‌گذار آموزش و پرورش عشایری ایران، اختصاص دارد.
ارکستر سمفونیک تهران به رهبری نصیر حیدریان و با تکنوازی ویولنسل مجید اسماعیلی، در ادامه برنامه‌های اجرایی خود در فصل پاییز، سه‌شنبه ۲۸ مهرماه ۱۴۰۵ با عنوان "به سبکِ ایتالیایی" در تالار وحدت روی صحنه می‌رود.
نهصدوهشتادمین شب مجله بخارا، عصر (دوشنبه) با مدیریت علی دهباشی و با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و هنر در موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد. این برنامه به رونمایی از مجموعه مستند ۶۰ قسمتی «تولید در آتش» و مرور مجموعه ۲۰۱ قسمتی «وطنم ایران» اختصاص داشت.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، با صدور پیام، درگذشت آیت‌الله زین‌العابدین قربانی لاهیجی را تسلیت گفت.
نشست گفت‌وگو درباره کتاب «ایران به روایت کِرزِن» در اندیشگاه فرهنگی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار می‌شود.
در این شماره از نشریه، مخاطبان، یادداشت‌ها و گفتارهایی از اساتید شاخص همچون مرضیه ادهم، داوود طالقانی، حامد میرزایی، مهدی قیاسی کارگر، حجت حاجی محمدی و یوسف پورجم را مطالعه می‌کنند.
دهمین دوره نمایشگاه بین‌المللی فناوری و تجهیزات چاپ چین All in Print China ۲۰۲۶ در حالی آغاز شد که تجهیزات و فناوری‌های حاضر در نمایشگاه بر دیجیتالی‌شدن و یکپارچگی فرایندهای تولید تمرکز دارند.
دو کتاب «نُه مقاله دکارت‌شناسی» و «تامل‌ها» ترجمه فریدون فضیلت و مقدمه و پیش درآمد از غلامرضا رحمانی از سوی بشر برسم منتشر شد.
شهاب‌الدین قناطیر گفت: همه چیز به‌واسطه‌ی لوگوس و پلیس فهمیده می‌شود. انسان در شهر زندگی می‌کند. درشهربودن نیازمند لوگوس است، نیازمند زبان است. انسان در شهر به‌عنوان یک موجود زبان‌مند حرکت می‌کند.
معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعضای شورای سیاست‌گذاری سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران را منصوب کرد.
لرستان - نستعلیق، یکی از جلوه‌های شاخص هنر خوشنویسی ایرانی، همواره به دلیل تناسب حروف، ترکیب‌بندی چشم‌نواز و ظرافت بصری مورد توجه بوده است و کتاب «آموزش خط نستعلیق تحریری»تلاشی برای پیوند زیبایی خط فارسی با آموزش نسل امروز است.
صائب تبریزی و بیدل دهلوی، دو ستون سبک هندی، در آواز ایرانی دو مسیر متفاوت پیموده‌اند؛ صائب از دیرباز شاعر پذیرفته‌شده خوانندگان ایرانی بود و در دوره «گل‌ها» با صدای خوانندگانی چون محمودی خوانساری، شهیدی، قوامی، گلپایگانی و بنان به گوش نسل‌ها رسید، اما بیدل تا دهه‌ها در حاشیه ماند. از دهه ۱۳۷۰ با حسین زمان آغاز شد و در دهه‌های بعد با افتخاری، اصفهانی، وحید تاج و حسام‌الدین سراج ادامه یافت و در سال ۱۴۰۴ به «جهان ستم» با صدای همایون شجریان رسید.
«زمینه‌های سیاسی و مذهبی استقرار نخستین دولت شیعه در ایران» پژوهشی است ژرف‌نگر که با تکیه بر منابع تاریخی معتبر، به بررسی فرایندها و تحولات سیاسی، اجتماعی و مذهبی می‌پردازد که زمینه‌ساز ظهور دولت صفویان در ایران شدند.
کرمانشاه- کرمانشاه در طول سال‌ها موضوع پژوهش‌ها و نوشته‌های بسیاری بوده و بخشی از تاریخ، فرهنگ، جامعه و هویت این سرزمین در کتاب‌ها و منابع مکتوب ثبت شده است؛ با این حال آنچه تاکنون گردآوری و پژوهش شده پایان راه شناخت کرمانشاه نیست. در میان منابعی که برای پژوهشگران گردآوری شده همچنان بخش‌هایی از تاریخ و هویت این استان نیازمند مطالعه، ثبت و مستندسازی است؛ مسئله‌ای که ضرورت توجه دوباره به داشته‌ها و خلأهای منابع کرمانشاه‌شناسی را پررنگ می‌کند.
فاطمه سادات میررضی گفت: وقتی یک مورخ تاریخ اسلام را از آفرینش آغاز می‌کند، آن را از مسیر تاریخ پیامبران و امت‌های پیشین به زمان خودش می‌رساند و سپس آن را در افق آخرالزمان قرار می‌دهد، در واقع فقط در حال گزارش کردن گذشته نیست؛ بلکه زمان حال خود را نیز در یک کل تاریخی بزرگ‌تر معنا می‌کند.
با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.
مهرانگیز اخوی: گاهی یک قصه خوب، بدون اینکه مستقیماً از دوستی، شجاعت، پذیرش تفاوت‌ها یا مسئولیت‌پذیری حرف بزند، این مفاهیم را در جان کودک می‌نشاند. به باور من، قصه‌ای که پس از پایان، ذهن کودک را به حرکت وامی‌دارد، می‌تواند تأثیری عمیق‌تر و ماندگارتر از ده‌ها جمله آموزشی داشته باشد.
خراسان‌رضوی - نوزدهم مهرماه ۱۴۰۵، هشتادوهفتمین سالروز تولد شاعر، پژوهشگر و محقق ادبیات ایران و شهروند نیشابور، «محمّدرضا شفیعی‌کدکنی» است. تصویر پیش‌رو، گواهی دانش‌آموختگی این چهره ماندگار ادبیات ایران از دانشگاه فردوسی مشهد را نشان می‌دهد که در خرداد ۱۳۴۴، با نمره ۱۹ در رشته زبان و ادبیات فارسی صادر شده؛ سندی از روزگار دانش‌اندوزی مردی که همچنان نامش در سپهر شعر و پژوهش ادبی ایران و جهان می‌درخشد.
امیری طهرانی گفت: آثار باستانی و اسناد تاریخی مورد استناد سخنرانان، بازتابی از روح فرهنگ و اندیشۀ ایرانی است که چنین در پیشینۀ تمدنی این سرزمین و از این میان خلیج فارس و دریای عمان جلوه‌گر شده است؛ فرهنگ و اندیشه‌ای که از ایران باستان تاکنون تداوم یافته و پیوستگی جهانِ ایرانی را تضمین کرده است.
حکایت چیست؟ قصه‌ای دروغین و خوش‌رنگ و لعاب که مورخان برای جذب مخاطبان عام به تاریخ افزوده‌اند یا داستان پشت پرده‌ای نهان و غیر رسمی از وقایع تاریخی که مصحلت‌اندیشی یا سانسور رد آن‌ها را از کتاب‌های تاریخی زدوده است؟