روایت رحمت امینی از تحولات نمایشنامه‌خوانی در ایران

پانزدهمین رویداد «جمعه های تئاترشهر» عصر روز جمعه هفدهم مهرماه به برگزاری جلسه نمایشنامه خوانی «حلقه ماه» به کارگردانی رحمت امینی و رونمایی از چند اثر نمایشی به نویسندگی محمود اسعدی اختصاص داشت.

به گزارش سفیر ارجان ایران (سفیر ارجان)، پانزدهمین رویداد «جمعه های تئاترشهر» عصر روز جمعه هفدهم مهرماه با برگزاری جلسه نمایشنامه خوانی «حلقه ماه » به کارگردانی رحمت امینی و نویسندگی محمود اسعدی و پریا گل محمدی و رونمایی از کتاب مجموعه نمایشنامه هایی به همین نام با نویسندگی محمود اسعدی در تالار مشاهیر مجموعه تئاتر شهر اختصاص پیدا کرد.

رحمت امینی نویسنده، کارگردان و مدرس تئاتر پیش از آغاز بخش اجرایی برنامه، به ارائه تاریخچه ای از تحولات نمایشنامه خوانی و انواع آن در ایران پرداخت و گفت: نمایشنامه‌خوانی ابتدا در جهان به واسطه شناخت تولیدکنندگان و کارگردان‌ها و تهیه‌کننده‌ها، توسط خود درام‌نویس‌ها در گروه‌های کوچک تخصصی انجام می‌شد؛ درام‌نویس خودش نمایشنامه را برای مشتاقان کار به صحنه رفتن نمایش می‌خواند. البته در این زمینه تصاویری هم وجود دارد، از جمله تصویر آنتوان چخوف که در حال خواندن نمایشنامه خودش برای جمعی از هنرمندان تئاتر است.

وی افزود: اما در ایران، نمایشنامه‌خوانی به‌ویژه در این دو دهه اخیر به گونه‌ای مطرح شد که حتی در کنار بسیاری از جشنواره‌های مطرح، بخشی هم به نمایشنامه‌خوانی اختصاص یافته و می‌یابد. مدل یا نمونه‌های مختلفی از نمایشنامه‌خوانی تاکنون در کشور ما انجام شده است، از جمله نمایشنامه‌ای که خود نویسنده به تنهایی برای مشتاقان می‌خواند؛ در این زمینه سابقه هم داریم، به عنوان مثال زنده یاد اکبر رادی و همین‌طور محمد چرمشیر و دیگر درام‌نویس‌ها طی سال های اخیر این کار را کردند.

این نویسنده و کارگردان تئاتر بیان کرد: ساده‌ترین نمونه از نمایشنامه‌خوانی، نمونه‌ای است که عده‌ای از نقش‌ها به طور ساده دور یک میز صرفاً نمایشنامه را برای مخاطبان خوانش می‌کنند؛ در مدل‌های دیگر نیز که گاهی نام آن «اجرا خوانی» هم نامیده شده، کارگردان یا متنی از خودش یا از دیگری را به نحوی که هم بهره‌ای از بازیگری، بهره‌ای از لباس، بهره‌ای از موسیقی و حتی بهره‌ای از نور در آن وجود دارد را پیش روی مخاطبان قرار می دهد. از قضا نمایشنامه «حلقه ماه» هم به این نحو، یعنی به صورت اجرا خوانی خوانده می شود.

پس از صحبت‌های رحمت امینی، محمود اسعدی نویسنده داستانی که به صورت نمایشنامه درآمده بود، صحبت‌هایی در مورد ویژگی‌های ادبیات ایرانی و بهره‌گیری از آن برای نمایشنامه کرد و در خصوص مسئله حضور زنان در ادبیات نمایشی نکاتی را ارائه داد.

فرهاد ناظرزاده کرمانی مدرس، نویسنده، مترجم و از هنرمندان پیشگام عرصه تئاتردانشگاهی هم که به عنوان مهمان ویژه این نشست حضور پیدا کرده بود، دقایقی پیرامون غنی بودن و ویژگی‌های ادبیات نمایشی در انواع و اقسام مختلف از مکاتب مختلف( از واقع‌گرایی تا سورئالیسم) در اشعار حافظ، خیام، عطار نیشابوری، و اینکه با وجود این همه پیشینه کهن ادبیات فارسی ما، بهره نه چندان زیادی از آن برده‌ایم، سخنانی ایراد کرد.

در اجرای نمایشنامه خوانی «حلقه ماه» محمود اسعدی و پریا گل محمدی نویسندگان، رحمت امینی کارگردان، محمود اسعدی تهیه کننده، مهدی طهماسبی، پریا گل محمدی، یونس مشهدی، محمد امین عرب سالاری گروه بازیگران، مهدیه زند دستیار کارگردان و صحنه خوان، یونس مشهدی و محسن مشهدی موسیقی، غلامحسین حصاری دستیار تهیه گروه اجرایی را تشکیل می دادند. ضمن اینکه علی بهرامی، هدیه گل صباغ و پارسا قائمی از دیگر همکاران این اجرا بودند.

بر اساس برنامه‌ریزی‌هایی که انجام گرفته بود هم زمان با اجرای این جلسه نمایشنامه خوانی از پروژه تالیفی «حلقه ماه» به نویسندگی محمود اسعدی مشتمل بر آثاری چون «حلقه ماه»، «تردید آسمانی» و «میزگرد» نیز رونمایی شد.

اسماعیل خلج، ناصر آقایی، سعید ذهنی، حسن رضایی، حسین مسافر آستانه ، عباس توفیقی ، محمودرضا رحیمی ،آرام محضری، کرامت رودساز و جمعی دیگر از هنرمندان عرصه تئاتر از مهمان ویژه برنامه پانزدهم «جمعه های تئاترشهر» بودند.

پانزدهمین رویداد «جمعه های تئاترشهر» عصر روز جمعه هفدهم مهرماه به برگزاری جلسه نمایشنامه خوانی «حلقه ماه» به کارگردانی رحمت امینی و رونمایی از چند اثر نمایشی به نویسندگی محمود اسعدی اختصاص داشت.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران از برپایی یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان، با عرضه آثار بیش از ۳۲۰ ناشر خبر داد.

مدیر نشر محراب قلم، افزایش هزینه‌های تولید را دلیل کاهش بازنشر و افزایش عرضه از موجودی انبار دانست و گفت: در شرایط فعلی بیشتر از هر چیز داریم تاب‌آوری را تمرین می‌کنیم.

خوزستان- در اولین جشنواره مجازی شاهنامه‌خوانی و نقالی با عنوان «از چکاد تا چکاچک»، ۹۲ اثر از ۲۱ استان به بخش رقابتی راه یافتند.

سهند ایرانمهر، فعال رسانه‌ای در گفت‌وگو با سفیر ارجان درباره برخی ویژگی‌های فرهنگ سیاسی و اجتماعی ایرانیان گفت.

خراسان رضوی- کتاب «درد تا قدرت» به قلم زهرا خوشدل روانه بازار کتاب شد، این کتاب به گفته نویسنده بیانیه‌ای‌ست در بابِ تبارشناسیِ رنج که در آن نویسنده با نگاهی موشکافانه به سراغِ لایه‌های پنهانِ «درد» رفته است.

فاطمه مقدسی در این نشست به سیر شکل گرفته در مدارس ایران اشاره کرد و توضیح داد که در دهه ۵۰ به دلیل فوران درآمد نفتی، آموزش عمومی به شکل مطلوبی در حال شکل گرفتن بود و حتی ظهور پیش دبستانی‌های دولتی از این دهه آغاز شد اما به مرور و به دلیل مشکلات درآمدی اساسا آموزش عمومی و دولتی به کودکان پیش از ورود به مدرسه به محاق رفت.

رضا عاشوری‌فر، نمایشنامه‌نویس، با تشریح جزئیات نمایشنامه «سپیدار مادر» که در اوایل سال ۱۴۰۱ به نگارش درآمده است، به واکاوی مسائل انسان در دنیای مدرن و دوران پس از کرونا پرداخت.

مراسم رونمایی از کتاب «از خاک‌ریز تا خاکریز» در سازمان بهشت حضرت زهرا با همکاری مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران برگزار می‌شود.

زنجان- نشست نقد و بررسی رمان «بشکوچ» در حوزه هنری زنجان، فرصتی شد تا چالش‌های تبدیل مستندات تاریخی به روایت داستانی واکاوی شود.

فرهاد بیانی؛ هستی‌شناسی رئالیسم انتقادی با اهمیت دادن به پدیده‌ها، ساختارها و مکانیسم‌های فرافردی می‌کوشد نشان دهد نمی‌توان برای شناخت جهان اجتماعی تنها به مطالعه انگیزه‌ها، کنش‌ها و باورهای فردی اکتفا کرد بلکه ساختارها، مکانیسم‌ها و موجودیت‌های اجتماعی فرافردی نیز وجود دارند که اتفاقا در صورت‌بندی، تغییر و بازتولید واقعیت اجتماعی و رویدادهای موجود در جامعه نقش بسیار مهمی دارند و نمی‌توان در تحلیل و شناخت پدیده‌های اجتماعی نسبت به آنها بی‌تفاوت بود یا آن‌ها را انکار کرد.

کتاب «تشییع خورشید»؛ مجموعه اشعار بین‌المللی در سوگ رهبر شهید منتشر شد

در این نشست نهال نفیسی،‌ عبدالرضا حسینی و نریمان صفاپور حجری سردبیر مجلهٔ الگورا صحبت می‌کنند.

«رسانه و روان‌کاوی» با عبور از تاریخ سینما و تلویزیون تا شبکه‌های اجتماعی، کار، سیاست دیجیتال، جنسیت مجازی، بازی‌های ویدئویی و هوش مصنوعی، درصدد است تا نشان دهد رسانه‌ها چگونه در شکل‌گیری میل، اضطراب، خیال و رابطه انسان با دیگری دخالت می‌کنند.

مهلت ارسال آثار به پانزدهمین دوره جایزه ادبی یوسف و بیست‌وهشتمین کنگره سراسری شعر دفاع مقدس و مقاومت، ویژه استان تهران، تا ۱۵ آبان‌ماه ۱۴۰۵ تمدید شد.

کمیته ملی جایزه نوبل لورییت در ایران، فراخوان نخستین دوره جایزه بین‌المللی نوبل لورییت ۲۰۲۶ را در بخش‌های ادبیات و هنرهای تجسمی منتشر کرد.

نشست علمی و آیین رونمایی از کتاب «اسطوره‌ها، حماسه و فرهنگ» با همکاری بنیاد ایران‌شناسی و انتشارات سروش برگزار می‌شود.

مقالات مجموعۀ حاضر به بررسی این پرسش می‌پردازند که آیا اقدامات چین در عرصۀ جهانی می‌تواند امپریالیستی طبقه‌بندی شود یا خیر. این مقالات در کنار یکدیگر دیدگاه‌هایی متنوع را دربارۀ چین عرضه می‌کنند و از منظر علوم سیاسی، اقتصاد، تاریخ و روابط بین‌الملل به موضوع می‌نگرند.

انجمن آثار و مفاخر فرهنگی آیین بزرگداشت حافظ شیرازی، شاعر و عارف برجسته ایرانی را با حضور جمعی از چهره‌های نامدار حافظ‌پژوهی، دوشنبه ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵ برگزار می‌کند.

با حضور استادان زبان و ادبیات فارسی، نشست رونمایی و جشن امضای «یکی رفت یکی آمد و دیگر آثار نویافته از صادق هدایت» برگزار می‌شود.

کولاکوفسکی در این کتاب به خواننده نمی‌گوید چگونه صادق‌تر، خوشبخت‌تر یا باوفاتر باشد، بلکه نشان می‌دهد که پشت هرکدام از این کلمه‌های آشنا، پیچیدگی‌هایی نهفته است که ارزش توقف و تأمل دارد.

ایلام- پانزدهم مهر، شصتمین سال فعالیت کتابخانه‌های سیار روستایی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است. کتابخانه‌هایی که از پیچ‌وخم جاده‌ها گذشتند تا به رویاهای کودکان روستایی رنگ واقعیت بزنند.

سهراب سپهری، «سالک مدرنی» که واژگان را به رنگ‌های اشراق پیوند زد، مسیری را از «مرگ رنگ» تا «ما هیچ، ما نگاه» پیمود تا به مواجهه‌ای بی‌واسطه با هستی برسد. در این گفت‌وگو با سروش دباغ، از پیوند میان جسمانیت واژگان و بوم نقاشی سهراب می‌گوییم، ردپای سفرهای شرق دور را در ایماژهای بکر او می‌جوییم و در نهایت به یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط نقد ادبی می‌پردازیم: آیا سهراب در سلوک اگزیستانسیال خود، از درد انسان انضمامی و دغدغه‌های اجتماعی غافل بود؟

ایرح افشار نامه‌نگاری‌های مفصلی با ایرانیان و فرنگیان اهل دانش و فرهنگ داشت و خوشبختانه با نظمی خاص و روحیه‌ای خستگی‌ناپذیر اغلب نامه‌های رسیده را حفظ کردند و اکنون صدها بلکه هزاران نامه از دیگران به این دو فرهنگ‌دوست پُرکار روزگار برجای‌مانده که بازتاب‌دهنده تصویر واقعی بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی و ادبی در این مملکت است.

کهگیلویه‌وبویراحمد- شاهنامه در میان ایلات و عشایر کهگیلویه‌وبویراحمد، بخشی از شیوه زندگی، حافظه فرهنگی و حتی مناسبات اجتماعی آنان به شمار می‌رود. شاهنامه‌خوانی، به امانت بردن باسوادها برای خواندن ابیات فردوسی، بازتاب خرد، سلحشوری، دادگری و پایمردی شخصیت‌های شاهنامه در زندگی مردان و زنان ایل، همه و همه، این اثر حماسی در گذر سده‌ها را چنان با زیست عشایری درآمیخته که گویی بخشی از آن، در سیاه‌چادرهای زاگرس روایت شده است.

آکادمی نوبل این جایزه را به کارسون برای «مجموعه آثار جسورانه و خلاقانه‌اش که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، شکل‌های تازه‌ای برای ادبیات معاصر آفریده است» اهدا کرد.

سیستان و بلوچستان - نشست روز شعر و ادبیات سیستان و بلوچستان با حضور جمعی از مسئولان، اهل قلم و علاقه‌مندان به کتاب و کتابخوانی، در حاشیه بیست‌ودومین نمایشگاه کتاب زاهدان برگزار شد. در این مراسم از پیشکسوتان عرصه شعر و ادبیات تجلیل و از چند عنوان کتاب جدید رونمایی شد.

علی میرانصاری با اشاره به گستردگی جغرافیایی کتابت و گردش نسخه‌های خمسه بیان کرد: یادداشت‌های حاشیه نسخه‌ها نشان می‌دهند که برخی از آن‌ها در طول حیات خود، مناطق جغرافیایی بسیاری را طی کرده‌اند. جغرافیای کتابت خمسه با جغرافیای مخاطبان آن ارتباط مستقیم دارد؛ تا نیاز و زمینه پذیرش وجود نداشته باشد، کاتب دست به قلم نمی‌برد.

گیلان - مصطفی ملکیان استاد فلسفه، وظیفه شناسی را مهمترین محتوای آموزه‌های مولانا دانست و گفت: وظیفه شناسی به این معناست که هم به اخلاق فردی و هم به اخلاق جمعی توجه داشته باشیم.

فارس- دبیر رویداد «از شور عرفان مولانا تا راز غزل حافظ» از برگزاری ۱۱ برنامه به مناسبت زادروز حافظ خبر داد.

بوشهر- امید غضنفر، روزنامه‌نگار و شاعر ۶۱ ساله بوشهری پس از سال‌ها بیماری چشم از جهان فروبست.