وجود ۴ هزار مدرسه برای دانش‌آموزان با نیازهای ویژه
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، بر ضرورت تقویت مهارت‌های فردی و اجتماعی و توجه ویژه به دانش‌آموزان با نیازهای ویژه تاکید کرد و از فعالیت حدود ۴ هزار مدرسه ویژه این دانش‌آموزان در کشور خبر داد.
به گزارش سفیر ارجان علی فرهادی، در نشست با دانش‌آموزخبرنگاران پانا، با اشاره به ضرورت تغییر رویکردهای آموزشی و توجه به فرایند یادگیری دانش‌آموزان اظهار کرد: در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش، به مهارت‌هایی توجه شده است که دانش‌آموزان باید پس از ۱۲ سال تحصیل در نظام آموزشی کسب کنند.
وی با اشاره به تغییر رویکرد ارزشیابی در دوره ابتدایی افزود: در گذشته، دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی نیز در معرض آزمون‌هایی قرار می‌گرفتند که قبولی یا مردودی آن‌ها را مشخص می‌کرد، اما اکنون ارزشیابی در دوره ابتدایی به‌صورت توصیفی انجام می‌شود و معلم وضعیت تحصیلی دانش‌آموز را ارزیابی می‌کند.
فرهادی ادامه داد: در این شیوه، به‌جای تاکید بر مردودی، بر ضرورت تلاش بیشتر دانش‌آموز تاکید می‌شود. این رویکرد نشان می‌دهد که یادگیری دانش‌آموز را نمی‌توان صرفا بر اساس نتیجه یک امتحان در یک شب ارزیابی کرد، بلکه مجموعه فعالیت‌های او در کلاس درس و فرایند یادگیری نیز اهمیت دارد.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با تاکید بر اهمیت تقویت قدرت تحلیل و تفکر دانش‌آموزان بیان کرد: حفظ کردن شعر، قرآن، حکایت، خاطره و داستان، فعالیت‌های ارزشمندی هستند و می‌توانند به تقویت ذهن کمک کنند؛ اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، توانایی تحلیل و تفکر است.
وی با اشاره به مفهوم تفکر انتزاعی گفت: زمانی که ذهن دانش‌آموز درگیر پرسش، بررسی و تحلیل می‌شود، زمینه تعمیق یادگیری فراهم می‌شود. به همین دلیل، نظام آموزشی باید علاوه بر تقویت حافظه، به پرورش قدرت تفکر و تحلیل دانش‌آموزان نیز توجه کند.
فرهادی با اشاره به شیوه ارزشیابی دانش‌آموزان در دوره‌های مختلف تحصیلی افزود: نمره مستمر دانش‌آموزان مستقل از نمره امتحان کتبی است و عملکرد آن‌ها در طول ترم نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. در دوره متوسطه اول و دوم نیز علاوه بر ارزشیابی مستمر، امتحانات کتبی در ارزیابی تحصیلی دانش‌آموزان نقش دارند.
وی با اشاره به تغییرات و برنامه‌های مرتبط با کنکور تاکید کرد: توجه به تحلیل و تفکر در کنار حافظه، از موضوعات مهم در برنامه‌های آموزش و پرورش است.
کاهش تنوع مدارس، زمینه‌ساز کاهش سردرگمی خانواده‌هاست
فرهادی در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت امکانات آموزشی و خدمات فوق‌برنامه در مدارس شاهد و مدارس عادی، با اشاره به تعدد انواع مدارس در کشور اظهار کرد: یکی از مسائلی که نظام تعلیم و تربیت کشور با آن مواجه است، تنوع زیاد مدارس است؛ از جمله مدارس نمونه دولتی، تیزهوشان، شاهد، هیئت‌امنایی و سایر مدارس با شرایط پذیرش متفاوت.
وی افزود: این تنوع گاهی موجب سردرگمی خانواده‌ها می‌شود؛ به‌گونه‌ای که والدین برای ثبت‌نام فرزندان خود در مدارس نزدیک محل زندگی‌شان با محدودیت‌هایی مانند آزمون ورودی، شرایط خاص پذیرش یا محدوده جغرافیایی مواجه می‌شوند.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش ادامه داد: این وضعیت مطلوب نیست و باید برای کاهش تنوع مدارس تلاش کنیم؛ زیرا تعدد بیش از حد مدارس می‌تواند به سردرگمی خانواده‌ها و شکل‌گیری احساس تفاوت طبقاتی میان مدارس منجر شود.
وی با تاکید بر ضرورت فراهم کردن شرایط آموزشی مطلوب برای همه دانش‌آموزان تصریح کرد: همه مدارس باید از شرایط آموزشی مناسب و مطلوب برخوردار باشند و نباید این‌گونه باشد که امکانات و کیفیت آموزشی یک مدرسه به‌مراتب بهتر از مدرسه‌ای دیگر باشد.
فرهادی با اشاره به ضرورت حمایت از دانش‌آموزان خانواده‌های شاهد و ایثارگر گفت: در بحث مدارس شاهد، باید شیوه خدمت‌رسانی به این دانش‌آموزان مورد توجه قرار گیرد تا شرایط لازم برای تقویت بنیه علمی آن‌ها فراهم شود و از فرایند تحصیل عقب نمانند.
وی افزود: در برخی حوزه‌ها، از جمله آموزش عالی، برای دانشجویانی که به حمایت آموزشی بیشتری نیاز دارند، امکانات و برنامه‌های تقویتی در نظر گرفته می‌شود تا بتوانند ضعف‌های آموزشی خود را جبران کنند. در آموزش و پرورش نیز باید برای دانش‌آموزان شاهد و ایثارگر، متناسب با نیازهای آموزشی آن‌ها، زمینه حمایت و تقویت تحصیلی فراهم شود.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با تأکید بر ضرورت بازنگری در شیوه‌های موجود خاطرنشان کرد: در راستای کاهش تنوع مدارس، فرایند خدمت‌رسانی به دانش‌آموزان مدارس شاهد نیز تغییر خواهد کرد تا خانواده‌های شاهد و ایثارگر، صرف‌نظر از مدرسه‌ای که فرزندانشان در آن تحصیل می‌کنند، بتوانند از حمایت‌های آموزشی لازم برخوردار شوند.
فرهادی با اشاره به دیدگاه متخصصان حوزه تعلیم و تربیت درباره ضرورت کاهش تنوع مدارس گفت: یافته‌های پژوهشی، علمی و تجربی بر ضرورت پرهیز از تکثر بیش از حد مدارس تاکید دارند و آموزش و پرورش تلاش می‌کند شرایطی فراهم کند که دانش‌آموزان شاهد و ایثارگر نیز از حمایت‌های لازم برای تقویت تحصیلی برخوردار شوند.
توزیع سرانه مدارس با اولویت مناطق محروم انجام می‌شود
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با تشریح نحوه تخصیص سرانه مدارس و حمایت از دانش‌آموزان مناطق محروم اظهار کرد: در بودجه وزارت آموزش و پرورش، ردیفی با عنوان سرانه مدارس پیش‌بینی شده است که منابع آن برای اداره مدارس در اختیار مدیران قرار می‌گیرد.
وی با بیان اینکه توزیع این اعتبار با اولویت مناطق محروم انجام می‌شود، افزود: نخستین اولویت در تخصیص سرانه، مدارس شبانه‌روزی هستند؛ مدارسی که دانش‌آموزان آن‌ها به دلیل فاصله محل زندگی از مراکز آموزشی، ناچارند دور از خانواده تحصیل کنند.
فرهادی ادامه داد: پس از مدارس شبانه‌روزی، هزینه‌های مربوط به طرح روستا مرکزی تامین می‌شود. در این طرح، با توجه به اینکه امکان ایجاد دبیرستان در همه روستاها وجود ندارد، یک روستا به‌عنوان مرکز در نظر گرفته می‌شود و دانش‌آموزان روستاهای اطراف با استفاده از خدمات رفت‌وآمد، در مدرسه مستقر در آن مرکز تحصیل می‌کنند.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به توجه نظام آموزشی به دانش‌آموزان روستاهای دورافتاده، بیان کرد: در برخی روستاها، حتی با وجود یک دانش‌آموز، مدرسه دایر است و معلم برای آموزش همان دانش‌آموز اعزام می‌شود. این موضوع نشان‌دهنده توجه به مناطق محروم و تلاش برای فراهم کردن امکان تحصیل دانش‌آموزان در مناطق دوردست است.
وی تأکید کرد: حمایت از مدارس مناطق محروم، با توجه به رویکرد دولت و تأکید وزیر آموزش و پرورش، در اولویت قرار دارد.
فرهادی در پاسخ به پرسشی درباره چگونگی طرح و پیگیری ایده‌های دانش‌آموزان در قالب پرسش مهر رئیس‌جمهور گفت: ایده‌های دانش‌آموزان می‌تواند در سطوح مختلف، از کلاس درس و مدرسه تا منطقه، استان و حتی سطح کشور، مطرح شود.
وی افزود: ایده‌ها پس از ارائه، نیازمند بررسی و پخته‌شدن هستند تا امکان استفاده از آن‌ها برای رفع مسائل و مشکلات فراهم شود.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به نقش مدارس و مناطق آموزشی در این فرایند اظهار کرد: معاونت پرورشی در هر مدرسه و منطقه موظف است ایده‌ها و پیشنهادهای دانش‌آموزان را در چارچوب پرسش مهر رئیس‌جمهور جمع‌آوری و پیشنهادهای برتر را شناسایی کند.
فرهادی ادامه داد: در مرحله کشوری نیز ایده‌ها ارزیابی و جمع‌بندی می‌شوند و در اختیار رئیس‌جمهور و وزیر آموزش و پرورش قرار می‌گیرند.
وی با تاکید بر اهمیت مشارکت دانش‌آموزان در ارائه راهکارهای حل مسائل تصریح کرد: در مرحله کنونی، مهم این است که دانش‌آموزان ایده‌های خود را مطرح کنند. برنامه‌های مربوط به چگونگی به‌کارگیری و اجرای این ایده‌ها نیز از سوی دولت اطلاع‌رسانی خواهد شد.
نماز یکی از محورهای مهم تربیتی در دوره ابتدایی است
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به اهمیت نماز در مدارس اظهار کرد: در اجلاس نماز که امسال در مشهد مقدس برگزار شد، وزارت آموزش و پرورش به‌عنوان یکی از دستگاه‌های برتر در حوزه نماز معرفی شد.
وی با تاکید بر اهمیت آموزش‌های پایه در دوره ابتدایی افزود: دانش‌آموزان در این دوره باید با زبان و ادبیات فارسی آشنا شوند، بتوانند متون فارسی را به‌خوبی بخوانند و بنویسند و با شعر و ادبیات فارسی نیز ارتباط برقرار کنند.
فرهادی ادامه داد: آشنایی با قرآن کریم و احکام دین مبین اسلام و همچنین انس با قرآن و توجه به نماز، از دیگر موضوعات مهمی است که باید در دوره ابتدایی مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه آموزش‌های این دوره می‌تواند در شکل‌گیری شخصیت و آینده دانش‌آموزان نقش داشته باشد، گفت: اگر این اهداف در مدارس ابتدایی محقق شود، دانش‌آموزان در آینده می‌توانند افرادی موفق و متشخص باشند، برای کشور خود افتخارآفرینی کنند و در مسیر سعادت گام بردارند.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با اشاره به مفهوم حیات طیبه در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش خاطرنشان کرد: در این سند، رسیدن دانش‌آموزان به مراتبی از حیات طیبه مورد تاکید قرار گرفته است و نماز یکی از موضوعات مهم در این مسیر به شمار می‌رود.
فرهادی با تاکید بر ضرورت برنامه‌ریزی مستمر برای ترویج فرهنگ نماز در مدارس بیان کرد: هرچقدر برای نماز برنامه‌ریزی کنیم، باز هم جای کار وجود دارد و مهم‌ترین جلوه توجه به نماز در مدرسه، اقامه نماز جماعت دانش‌آموزی است.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش با تاکید بر اینکه مدرسه علاوه بر آموزش، مسئولیت تربیت دانش‌آموزان را نیز بر عهده دارد، گفت: دانش‌آموزان باید در دوران تحصیل، مهارت‌های فردی و اجتماعی، سواد رسانه‌ای، مسئولیت‌پذیری و توانایی انجام کارهای روزمره را کسب کنند.
فرهادی با اشاره به تفاوت مدرسه و دانشگاه اظهار کرد: مدرسه صرفا محل علم‌آموزی نیست، بلکه در کنار آموزش علمی، وظیفه تربیت دانش‌آموزان را نیز بر عهده دارد؛ ازاین‌رو، نظام آموزش و پرورش را باید نظام تعلیم و تربیت دانست که در آن آموزش و پرورش شخصیت دانش‌آموزان باید هم‌زمان مورد توجه قرار گیرد.
وی با بیان اینکه کسب مهارت‌های فردی و اجتماعی در دوران مدرسه اهمیت بسیاری دارد، افزود: دانش‌آموزان باید در طول تحصیل، مهارت‌هایی مانند نظم، مسئولیت‌پذیری، انجام امور شخصی، کمک به دیگران و همکاری با اعضای خانواده را بیاموزند. این مهارت‌ها در زندگی آینده آنان نقش مهمی دارند و بی‌توجهی به آن‌ها می‌تواند مشکلاتی را در مسیر زندگی ایجاد کند.
ضرورت تقویت مهارت‌های کاربردی و سواد رسانه‌ای
فرهادی با اشاره به اهمیت آموزش مهارت‌های متناسب با نیازهای زندگی گفت: دانش‌آموزان باید متناسب با علایق، استعدادها و شرایط زندگی خود، مهارت‌های کاربردی را فرا بگیرند. در همین راستا، درس‌هایی مانند کار و فناوری و سواد رسانه‌ای در برنامه درسی مدارس مورد توجه قرار گرفته‌اند.
سخنگوی وزارت آموزش و پرورش، سواد رسانه‌ای را یکی از مهارت‌های ضروری برای دانش‌آموزان دانست و تصریح کرد: دانش‌آموزی که از سواد رسانه‌ای کافی برخوردار باشد، می‌تواند اخبار و اطلاعات را با دقت بیشتری ارزیابی کند و در برابر اطلاعات نادرست و جنگ رسانه‌ای آسیب‌پذیری کمتری داشته باشد.